Dissertatio de amore puro, seu Analysis controversiae inter archiepiscopum Cameracensem et Meldensem episcopum (1822), pars 8
y- dixerim et sanctuni . rui taie aliqnid in hac » niortali vita. raiù iiiterdiuii . aut vel semel , » et hoc ipsum raptiin . atqiK^ unius vix mo- » menti spatin experiri ddimliim est. Te. enini » quodamniodo perdere . t.iuqnaiii qui non sis. » et omiiino non senlire te ij)suni . et a le ipso » exinaniri . et penè anunliari . fnlestis est » conversatiouis . non hiuuana' allectiouis — » Invidet sa^culum nrtpiani, jiertuibal diei lua- » litia , roi-pus Hioi-tis aggl'axat . sollicitât cai- •u nis nécessitas, delectus (•oii)i])tionis non n sustinet . (piodque bis \ioleutius est. fraterna revocat ebarilas. » litatuni lubens dùerm cui donata est \el si^iofl ca'leslis bac conteniplatio. Quid niirum (juod gradus ille nmt j/crf'er- (f appn'la'iidatyr m hue lunitali ritu ; siquideni Bernardus ciedidit non perlectè ap[)reliendi ab ipsis beatis. antequam sua corpora receperint , cùni ea recipi'/c desklerent et sperent. Qui bunr giaduni piyr fectt' approhenderpt , extra se sine intennissione caperetur; nunquam , vel venialiter, [leco^nvt ; ehrins . oblitm sui , sibi perditus , se ipsum imn siuit/ret ; nullatenns pcregrinans, jam orutiino boaietur.
CAPUT m.
An sanitu> Augintimis huic traiiitinni ronronlel.
Pcaecipuus ille Ecclesia' dortor . inquiunt, de hoc tiipliei justoivnn ordiue nusquani verbum fecit. Nidlain nificenaiietalein adniisit . pra'ter illani , qu;\ quis a Deo aliqnid t reatum prœteripsuni Deuni expeteiet. liait' auteni nierrenarietas impia justis minime competit. Praîtcrea Angustini {tiiniipiis renupnat alia mcrcenarietas qua- sit iniperfectio citra peccatum. Quod SI Gia'ci Patres Ikic uiediuiu \irtutes iulci' et peccata admiserint. l\oc ab illis dictumpula. quod de nalura^ lapsu et gratia miniis perfectè senserint plerique illoruni. Quod autem Augnstinus clarissiuunn Ecclesia' lumen alto silentiopnetermisit . ojusqne pi-incipiis répugnât uni\ersa' traditioni adsci'ibi ueqnit.
Ego verô banc objeclioiieju varus r<'S[tousis solvo.
1" Cum VoUisiauo libeu> dicercm ' : « ( tj) cumque absque detrimento cultûs divini in )^ aliis sacerdotibus toleratur inscitia. At cùm )' ad antistitem Angustinuni venitur, legi deest X quidqui<l contigerit ignorari. » Absit igilur , ut ci-edam ab Augustino ifinorori Iriplicem bunc juslovum ordinem , quem universa tum Orientis . tum Occidentis traditio vulgô décantai. Neque dicere las est eum aut ignoravisse , aut reputavisse talsa . qua» (llemens Alexandrinus Apostolis terècoa'qnalisde gnosi didicerat: qua> lîasilius , qu;e (îregorius nterque , Nazianzenus et Nyssenus . ut certissimam et vnlgatissimam tolius Ecclesia' traditiouem passim pra^dicant. Absit ut ab Augustino ?V//(o;'rtr/ credamus . quod C.lirysostomus cum tota rh-ientalium schola lautopere incnlcavit. Absit ut ab Augustino iff/toruri dicatur , quod magisler Ambrosius lu- ( iilentissiniè tradit. Neqne dicant adversarii liaiic esse non qnidem Ecclesia' traditiouem , sed minus accuratam locutionem Oiientalium , qui de natura et gratia ante Pelagianismi ortum miniis cautèsentiebant. Quod in Oriente ex traditione apostolica (Jdemens etca^teri Patres unanimi consensu docent , hoc in Occidente Tertnllianns . Ambrosius . Hieronyniu«. Quod ante Pelagianismi oi'tum autitjui Patres, hoc devictis ab Augustino et Semi- Pelagianis , lenacissimè repeluut Anselnnis , Meruaidus , Albertus Magnus, Angelicus Doctor , sanctus Bonaventura, cum tota scViola Occidenfali. Hoc ipsum et rusticos j>astoresdocerejubet in (latecbismo Romana Ecclesia. Absit igilur . absit . ut luec sununa injuria Angustiuo int'fiatur nimirum ut ciedatur ignorasse aut negasse, qn* tanta sanctorum lestiuni imbes cvidentissimè affirmai. Si Cassianus soins id docuisset , non ex ascetica Antonii lieterorumque eremi l'atrnm traditione, sed ex Massiliensium scbola . facili' l'rederem eum bac in partf; miniis caiitè sentire. \ erùm bic agitur de unanimi Orientis Occidentisque autiquorum et recenliorum Patrum , Ascetarum , Scholasti- <"orum iusignium , Ecclesite denique matris ac magistra- consensu. Saiictuarii j)ondere perpendenda sunt. non laritùm l'ati'um et iusignium Scbolusticorum , sed etiam sanctorum .ascetarum lestimonia , de qnibus universa Ecclesia décantât eos » cœlesti sua doctrinaiter ad cbrisi> tianam pertectionem planum ac tutum de- 0 mfmstrasse '. » Neqiie unquam i-rediderim haiu' cœlestdii dortrmain , hoc itcv od perfectiounn planum ar tutum ab Augustino ignorari. 2" Augustini silentium traditiouem in caeteris Patribus Itice meridianà darioivin infirmare1
' brec. liom. in. OJfir. S. l'r. Snlesii.
non posset. Si , tacente uno Augustino, reliqui ipsimet eo purissimi amoris génère incensi, to- Patres minime digni essent quibiis fides adhi- liubEcclesia? votacommeruerunt. Hincestquod berelur . tum cerlè unus Aui^Histimis , nihili lactis aliis. audicadus essef , tum in Scripturis. tiiiii in traditiouiljus investigandis. Ubi loqueretur, caeteros emendaret; ubi verô taceret , ca?terorum testimonia antiquarentur. Ipsae aus.'uictoruin numéro adscripti sunt. Hinc estquod singulis illorum feslis per siiigula Ecclesia.' cathnlioa' lemplaad cœlum usque résonant borum laudes mirilico canlu : Cœlestem doctrinam , iti-r tutum , scilicet statum bunc purissimi amotern Scripturae , quœ propriô interpretatione ri-icanil spoiisa Cbristi. Ha^c sunt Eoclesiaî prenon sunt , ?,eà ex traditioiie explanaiula> , uno ces, hicsolemnis ritus : ha-c est expressissima et
Augustini sensu explaoarentiir. Sic ipse soins iiivictissima ti'aditio. Dum Ecdesia bos laudat , instar omnium, omnes suo gradu dejicerel. illonuiidnctriuam,illorumamorein,illorumex-
Ipse soins esset traditlo tota ; ipse solus , uni- perinienta confirmât, et in exemplum proponit, eus Scripturarum interpres. Qui ant praeoccu- Ea expérimenta stultorum propter Cbristum , pato animo , et studio intemperanli Augusti- oiiai sapientibus bujus mundi tastidire et derinum Lolunt , illius auctoritatem invidiosam fa- dere , blaspliemare est quod ignoratur. Cum ciunt. Augustinum colère, sapere est quidem: Augustino dicere lic.eat : « Prorsus in bac re sed ad sobrielatem sapere oportct. Innumera » non operosas disputationes expectet Ecclesia;
sunt quai Augustinus sapientissimè tacuit, et » sed attendat quotidianas orationes suas ' . »
prœterinisit ex industria. Ha?c est enim assidua Laus amantium amoris laus est. Huic sanctoillius metbodus. ut in qua'stione solvenda , so- rum ooronte Augustinum adjungi , adbierere , lam quœslionem sibi factam praicisè discutiat . concordare necosse est. L nns est , quo omnes et annexa intacta relinquat. L'nde dicere con- tiliiaguntur , veritatisSpiritus.QuiAugustinum suevit : « Quœstiones operosissi mas incidentes nonne etiam Cicmenlem . Basiliiun. Gregorium
» enuclealè solvere nolui , ne nimium longum » opas esset, etc. ' » Totius tbeologia? summam nusquam aggressus est more Scbolasticorum. Summadogmatum capita . qua^ ad salutem pertinent , ex professo complexus est. Reliqua, protemporeetoccasione, vel scripsit. vel tacuit.
uli'umque, Chrysostomum. Macarinm Magnum, ca'teiosque eremi contemplatores, Anselmum , iîiTnardum. Albertum Magnum. Angelicuni Doctorem . Lîouavfuturam . quinetiam beatum Juanncm a Cruce, etsanctum Franciscum Salesium suolumine illustravit ? Absit ut velim
Qnid mirum igitur si multa qua; in aliis Patribus singulas singulorum locutiones Augustini diclis passim occurrunt. in Augustino desideranlur ? Quod si , facente uno aut altero Pâtre . relicpionim traditio convellere fas sit , actum est de traditione in plerisque lidei dogmatibus. Quam tueor traditio, et numéro, et locutione testium longé superior est e;\ , quam ipse Augnslinus cunira Semi-Pelagianos protulit. Ipse pauros ejusdem terme a-tatis. nos iimumeros cujusque ï-tatis, regionis, ordinis, scbola- , Piilres aiiliquos et recentiores. peritissimos et sanclissimos Ascetas, insignes tbeologos, ipsamque in suo pra'pollere, Sed contendo nemini catbolico licitum esse, utdicat Augustmi silentium pra'pollere a[)erto et unanimi tôt sanclorum consensui, et plausibus uni\ers;e Ecclesia», illorum unanimitatem contirmantis.
Actum verô esset de traditionibus, si nulla traditio admitterctur . simul atque de ea taceret aliquis Patriiiii. His artibus et Verbi cunsubstanlialifas ab auti({uis Patribus minus pr'rs{)icuè proposita ante Nicœnam synodum , c( Spiritûs saneti divinitas, etinduplici Cbristi
Catechisrnomatrem Ecclesiam adversariisoppo- natura person* unitas . et dignitas Deipara;
minus. Tanlam tantorum testium nubem insupcr liabere inqjium furet, ut minus sapiens dioam. Augnslinus Ecclesiai preces ac ritimi solemnem adversùs gratia' inimicos inslruxil. Neque minus ego adversùs pnri amoris impugnatoresin médium profero tôt sanclos Ascetas, quos E(Tlesia ut interioris vita' magisfrosadmiratur et décantât. Ui singuli UdU taulimi in eo loti fuerunt , utbabilualem puri amoris statum docerent , suaderent , et siugulis scriptorum paginis nnnquarn non inculcarent : sed insiq)er et oi-iginalis percati in baptismale remissio , et ;eteina rcproborum pn-na ab Origene negata . et gratia- interioris ad singulos etiam incnntis tidei actus nécessitas, et gratia- largitio non secundiim noslra mérita, qu», utait
Prosper ad Augustinum -, « a sanctis vita'
» meritis anleccllontibns, cl snnnno sacerdolii
« bonore suficrt-mincnlibus iulentiosissimè
» negabatur, » et eucbaristica transsubslantialin . et pnrgatorii pu^na lidelium oratione levanda . et sacrarum imaginem cultus , et sub
' />»■ d'iiiu Peu rr. laji. M
- 20 : 1. \ , p. S34.
' /;.' duud l'trxer. lap - hj>. inter Àug. (xwv .
15 : t. X , p, : I. Il , p. 824.
—
•ilO una specit' cointiiunionis praxis , et (-cetera de- «entius Lirinensis ait , oè omnibus; TertuUianique fidei do^iiiiata tacillirnè ab h;eretieis refel- nus i-em tempei-at dicens, apud multos. Ipse
Jerentur: nanique de bis sinciiilis nonnulli Pa- auteni Vincenliiis codera temperalo sensu sese lies, et quideiii clarissimi . >iUieruiit. Quinc- interpictafiir. u Omnium . inquit ' , vel certè liam Millenariornm dortriua . ut Iraditioui ad- » peur ouniium sacei'dntuiu pariter . et magis-
^ersa, dauaiari non posset . utpote qua- ;i uon- » trorumdelinitiont'ssentpntias(pie sectemur. »
nullis anliquis Patrii)us apprf)l)alur. Non sic Omnes , penè oiimes ei multi , idem sunt. Vult
Ecclesia, uon sic traditiones pondérât. TertuI- itaque ut =* «paucorum temeritati et inscilae — lianum audiant ' : « Age nunc . omnes errave- » pncponatur doirma . qiiod diversis licèt tem-
» rint : deceptus sit et Apostoliis Ecquid « porihns et loris . in unius lanien Ecclesia^ Ca-
» verisimile est . u( fot ai- lanla- iii tuiaui lideui >: thoiica' rouununidne «'t iide permanentes,
» erraverinf? Nullusinter multos evontus unus )> magistri probal.'iles, uno eodemque consensu j) est exitns ; \ariasse debuoraf crror doctrinie » a perte , fréquenter, perseveranter . tenuisse ,
» Ecclesiarum. <la'terùm , ([uod apud multos )i scripsisse . doeuisse » cognovinms. Procul
» unum invenitur . non est eriatum . sed tra- dubio constat antiquos Patres . Ascetas peritis-
» ditum. Audcat ertro ali(iuis ditere. ilbis ci- simos . pi-a-clarissimos theologiœ doctores , seu
)) rasse. qui Irailidi-runt ? n Milii certt- videur iirohnbiles niiHjis/rus , opertè, fréquente/' et audire sanctos Ascetas conira adversarios cum /Jt'r.s(?«'/'o«^^'/- hune liabilualem puri amoris sla-
Tertulliano ita puguaiiles - : « Si Iimm- i'a se ha- lum, Iriplicemque justnriim ordiuem , tenuisae, y> beut . ut Veritas nobis adiiiiliicliii- . qnicuni- srrijjsiiise et docutf<se. « Hos ergo in Ecclesia
» que in ea régula iucednuus. q\iam Ecclesia » Dei divinitus |ier tem[tora et loca dispensatos.
ï> ab Aj)ostolis . Aposloli a (Ibrislo . (^hristns a » quistpiis in sensu ralliolici dogmatis ununi
» Deo tradidil . constat rafin pro|)Ositi nostri... » ali(juid in <!brislo sentientes conteujpserit .
» Meritô dicendnm es! : Hiii eslis ? quandd . cl » non bominem conteniuit . sed Deum '. » Ab-
)» unde venistis ".' n\iid iu meo agitis , non ^it ut summns doctor Angnslinus au Ulorum
, mei ? Mea est possessin (Jlim possideo : rt-ridlra~ imUnte dkerepet . Viderint adver-
« prior possideo : liabeo origines lirmas . ab sarii . an expédiât et deceat Augustiiujm uni-
)- ipsis auctoribus (juiirnm fuit res : e^"^*) sum vi-rsa- liaditioni ad\ersanlem liniicre. Anne
» haM'es Aposlnloruni : .><icnt ca^erunt tesla- )) nienlo suo , sicut lidei couimiserunt . sicnt
)» adjuraserunt , ita teueo VduUeralio de-
» putanda est . \V\ diversitas docti'ina' in\e- » nitur. » Traditiodeuique nosira .sv7//y>c/- . ubiijue . et ob iimnibus ' crédita est. Ha'c est triplex \ fia' ti'aditionis nota (jiiam liommouitor allulit. " Sej/iper (juidein : iiam ("denu'iis ab A[)Ostolis boc didiceral . ri ad Kranciscum us-
• ihrisii .sicut et Salaiia' , regnuni divisnni desiilabitnrV
.'5° Si Augustinus , quod falsissimum est, ex <i traditione tantulum , ut Tertulliani voce wIav * . exorbitm-r \idereliu-. nidla uon esset danda opéra . ut illius bjcutiones irrefragabili Iraditioui accommodarentur. Sic deceret discipulos exiniinm bunc magistrnm colère , observare. pro[)Ugnare ac reverei'i. Quod si tanque Salesium nunquam imu est dictuiii. -2" dem res eo usque deveniie! . ut a sanctoruni l'Inqne: etenim tpiodiii ( Iricntr . in <.i(cidenle quod in .Egyptn à solitarii^. in Scptenlrione al) Ascetis /Eg\ptiiii-uui doctrina' luinimè triiai-is . liOcRoraa>, b<ic (',iinstaiiliiin|iiili . hoc pcr llispanias , Gallias. (iciinaniain . ItritamiiauKpie . mdio homiumu consUio et coiicfiitn ialèdimanavit. .T .\b niiinibus : consentur- enim ouuies reridkd unitate bai' in [larte evidentissimè dis- (iCiKnet . tum cerle in boc, quemadmodum et in iKunudlis aliis . a summo Ecclesia) doclore , >nnniia nihilu tanim minus cum reverentia disscntire cogerenuu-. Quis enim est theologus. i\em|)li causa. (|ui jam ceuseal absurdaui banc seuteuliam de (ii-igiualis ])eccali ti'aduce ex consentire . ubi concordant quoltpiot -mit qui iuiima Adaini . iu animas poslerorum velnti de ea re scripserint . nulliis autem sit darus iu parliciila^ (^\ illa eflluxas. nullatenus darnscriploi- ab Ecclesia approbatus . qui contra- iiandam e>se ? I^videntissimè damiianda est.
dicat. At(|ui nullus e>l (juem assignare valeant alicujus nominis scriptor . (pii iu discutiendn triplici justoruni ordine. buic Iraditioui coii- Iradixerit. Ergoest ab Dinuibas. l'ono ubi \ iii-
' hc l'rœsciipl. r;i|i. nwiii : |>. -il'i. — " Ihid. taji. vwMi ; |i. 21 j. — ■* Vivi . ).m. ( oiiiiiionil. ia|>. m, i(Jit. Balu/.
quippc qua' animarum \eluti et corpitruin _i:enerationem siip|)onil. crealionem verô neuat. nuineliam animas lorporeas snpponere necesseest, dura perparticulas propagari docet. Sinnmi doctoris pace dixerim . nullus est jam
1 (■:,,..
cap. IV y. -20:;.
■ l'.ai). III. — -^ Cup. NWIM
De Pnrfcrni: AMor.r: tmik».
in Ecclesia' Catliolica tliooloptis . (|iioiii non omnes gra\is errons arguèrent , si luiir deterrimœ opinioai . fanquam iniiocuœ et j)rol»al)ili mdulgeret. Sic etiani quis theologiis non argueretur erroris, si crederet cuni Augustino ' . ongelox (pioxrhmi t^i/orum jiriiic/js est , //ni dicitnr duf/)o/i(s , olim hrotos fuisse, u Beali erant . " inqiiil Auguslinus . antequani cadereril . cl » se in niiscriani casuros nosciebant. Kraf ta- » men adhuc qiiod eorum adderelur IxMtilu- » dini. » (Juidnant anteni est . qucnl illornni beatitudini tuiii deerat? Esl-iie i[)sa intiiitixa Dei visio ? luininiè: lianceos jaiii fuisse ade|tl(.'? supponere videlur. Ouidnani igitur illorum lient itiidini uddi poteratV Taceo , ausculto. Ipse Augustinns loquitur : ha;c duo lanfùni addi posse apertè doeel ^ : (.< Id est , iiKjuit . ut ina- » gnàperSpiritunisiiuolunidatà ahundantlAclia- )> ritatis l)i'i , eaderc nlteriiis omuino non pos- » sent et hoc de se cerlissiniè nossent. Hanc plc- » niludinein boatitudiuis non babcbant. Sed r> quia nesciebant siiani futurani niiscii;uii , » nnnore quideiu . sed tanien Itealitndinc . sine » ullo vitio fruebantur. » Itaqne credidit in ca AngeloruiJi codcsti beatitndiiic njhil det'uisse ad plenitudinein beatitudinis . jtra'ter lia'C duo , niiniruni clmritateni ita abundanteru . utaniitti non posset . et certitudinein de ipsa nunquaru aniitleiida. Healitu(h) ipsa jani aderal si/ie ullo vitio : jani \\k fruehantiir omnes angeli. 'Juid sil frui ajnid Augustinuni abunde uoviinus. In hoc tantùni plenitado deerat , quod tan ta dona sibi |)ropria et alterna esse non scirenl. Igitur Demn ipsuru jani 'intuitive vidcbarit. Verù/)i(>os latcbat , an iUuni osscut a.'teinùni ila \isuri. Nonne tlieologis licet , irno tenentur ab hac sententia discedere? Neque eu lamen minus uni\ersa Ecclesia tantum doclol'em admiratur. In bis paucissirnis . liomo . et quidcm siugulari docilitate et bumibtate laiidandus esl : iu ca-teris \ero unmiiïus su|)iii buinana; mentis captum . \iresque , doclrina' graxilate, acunjine ingeuii . eruditione siui^ lastu . accuratii sanorum \erborum IbrmA . imniensu denifpie veri investigalione . ouinibii> miraculocsi. Jam ita concludo : Si Auguslinus . quod al)sit . n iwridlcn nnltnfe de lri[)lici justorum oi'dine , et bal)ituali puri amoris statu . (bscreparet , ipse audiendus esset , ne i rcdcrctuiin hac |)ertc. « Nob) , iuquit, auclorilatcm mc- » amse(juaris. ul ideo putes tilii ali(|uid nc- » cesse essecredere, qnoniam a me dicitur ; mnI » autScriptiu'is canonicis credas, si <juid nou-
' l>c ('iiiiij,!, t'A (,raf. (■■i\i. n, ii. 27 ; I. , \k 70."i. — - Uiiil.
)> duiii quàiu \ei-iuii sit \ides. aut inieriiis dei> monstranti veritaii . ut hoc plané vidcas' j> Tanta est diristianarum profunditas littera- 0 rum. ul in eis quotidie [troticerem , si eas sohis n ab ineuntc pueriliausqueabdecrepitam senec- » tutem maximo otio . summo studio, ineliorr » ingeniotouareraddistere...'rammulta... latet >' allitudo sapientia'. ul annosissiuiis . acutissi- ^) ims . (higranlissiuiis cupiditate addiscendi hoc i> conliiigal . tpiod cadem Scriptura quodani )) loco bali<;l : f'uin coiisuininacei'if honio , tune i/icipit "-.»
i" Falsissimum est Augustiuum o ceridiea uiiitdle tradilionis hac in parte discrepare. Jam receusere c'I enumerare liceat singula . qu;r ab ilbi traditione adstrui crediinus. Ea singula c\ ijisouicl Augustino exscnlpero proMi|)lum erit. 1" Dicinius Deum in propriu cbaritafis actu . secundùm suam essentiaiii . sive objectum s|)(;cilicativiirii sumpto , diligi propler se. nullatemis inclusu beatitudinis bine, adipiscenda' moti\o, scilicet. ut docet sanctus Thomas, mm ut ex co nobis proremat adcj/tn) hoiii . Sanctus verô Auguslinus priums est inter Eatinos hujus deliuiti<inis auctor. Namque charitatem ipse, delinit « motum animi ad fruen- » dum Dec propter ipsuni. etc. ' » Quœnani aulem sit ba-c fruitio.ipse jam antea diserte docueral. « Frui enim . iiupiit ', est amore » irduerere alicui rei propter se i[)sam. » Itaque charitas est motas oniiiii. quo animus l'ruitur ; fruitio verô ipsa nihil esl prœter amoi'is inluesionem. Inluesio autem amoris. pra-cisè sum])ta . toto c(vdo distal a beatitudine prouiissa. HuicuuKpie cnim in terris charitafc alleclus esl, I)eo amore iidiéti-et, eoque ita jam Iruilur. neque tamen beatur intuitiMl Dei visioue. Falsô igitur Meldensis autistes, ex eo quod charitas sil motus seu all'ectus animi ad fruendum . iiifcrt illam e\ sua essentia promissam bealiludinem expelere. Procid eslo jam confutata ha'c (b' liuitione a'quixocatio. Fdiarilas in amando solam iimoris iiudi inha'sionem quanûl. Hoc est\erc cl |iiii]iric l'nn. ctiamsi nulla esset speranda in c,«dis beatiludo. -1° Cdiaiàlas revern adeo iiidcpcudcns est a motivo beatitudinis. aiunl nosli-a' scbobc . u! Moyses . Paulus . et coiuplures ;dii sancti ipsam cndeslem beatitudiuem coudilionatè unico divinœ gloria>. motivo abdicaxerint. Hoc ipsum nosabdicare suadct Auirusliuus. « Sed. iu(piit '. si , quod absil, iUius
' Ijiisl. ad l'tiiiliiiiliii , iMMi, ;iI<;MI, lit I. il, y. 17 i. — - /■./;. '"/ l'ithis. «NNWU. II. :! : y. V02. — ■' l>c Dortr. (Iirisl. \h. III, «nr- N. "■ "J • '• m- P- •'^- — ^ '•'•'■ '' laii. i\ , II. 'i : y. 0. — ' /-•'■ ( ir. D'i. \h. \M . i-ty. nv : . Ml, 1' . t) '.i :> .
D15SERTAT10 n tanti boni spes nulla es^et, maie debuimus in » hujusconflictationismolestiaremanere.qiiàiii » vitiis innosiloiuinationem. non eisresistendc. » peruiittere. » Qui sic pervincerel cupidi taies, Dec amore inhaereret, ac fruerelur, nuUatenus sperans aul spectans futiiram nllam beatitudinem. En \era , essenlialis et perfectissinia amandi ratio, jnxta Aiigustiiii nienleni, 3" Béatitude fornialis non minus apud Augustinum quàm apud Angelicum Doctorem , est uliquid O'eatutn. et in ipso hornine existens. Delinitur enim ab Augustino : Gaudium de veritute. Profeclô fjimdivni de reritate non est ipsa veritaï. Gaudium bominis est creafum aliquid. et in ipro homine existens. Oquantiuiimejuvalaudire Augustinum, cuni Doctore Angehco unauiueni 1 -i" Docent scbol» donum boc creatum, et in ipso homine existens, ex naturali noslri ipsoruni amore absque ulla grati» ope concupisci posse. Dicatquantunilihetepiscopus Meldensis : «Non » licet credere formalem beo.titudinem (quan- » tumvis sit donum creatum ) id est Dei frui- » tionem , posse naturaliteroptari. Namqueboc » donum supernaturale est, cujus amor, quo- 0 madmoduni et amor Dei. nonnisi a gratia ins- B pirari potest. ))Non sicAugustinus, nonsii'. Neque enim tantum doctorem fugit sanctuui Spiritum , illiusque dona. esse quid maxime supernaturale ; Siuionem autern illam ex merè naturalibus sua^ vohuitatis viribns. sine ullo gratis allectu , iniô contra gralia: allectuiii coucupivisse. Absit igitur. ut quis credat Augustinum sommasse quod supernaturale donum, qiiemadmodv.m et ipse Deus. amari nequeat, nisi inspirante gratià (ibristi. <)blitusne erat Meldensis episcopus se modo dixisse dari triplicem amoreni ipsius Dei , quorum tertius est mercc concupiscent iœ , et quem vif.iosum atffue inordinntum vocal \ Vitiosus illc et inordinotus omar merè naturalis est. Neque enim gratia datur ad vitiosos et inordinatos alfectus. Amor ille Deuni i))siini spectat, atqu«' adeo Dei dona spectare potest. Quid sibi vull igitur Meldensis, nequidem sibi constans, duni graviter pronuntiat hi/jus doni supernnturalis nmorem, (piemndmodxm et omorem Dei, nonnisi o rp-atia inspircri posse ? Veruni quideni est supernaturalia dona, non nisi jtra'luoenle fidecognosci; at, posità fide, qua ipsà révélante novimus. amore merè naturali , et qnidem vitioso atque inordinato. quisque appeteie
' Cunjtss. lib. x, cap. xxiii. ii. ;)3 : (. i . j>. 18'J. — * KeL xitr le Oiiiéf. vu' Secl. ii. 9 : I. x\ix . <. G27. — ^ Div. Ecrits, avcrf. ii. 18 : 1. xwiii , i'. 069. Etlil. d.- I8i5, t. IX, ]i. 608 et 325.
valet. Ab ipso Meldensi quaero num supernaturalis est amor ille mcrcedis seu verœ, seu imocjinariœ, extra Deum et prœtev promissa posit», in quacupienda quidam justi, ut ipse contendit, a Patribus mercenarii appellati sunt. Procul dubio Spiritùs sancti gratia bujus fabulosae et pagana'. felicitatis amorem non operatur. En igitur amor merè naturalis circa a^ternam in cœlis mercedem.quem .Meldensis fateri cogitur. Ca;lerùm Augustinusexistima\it inferni pœnas, non nisi fide nobis revelari. Atqui credidit bas pœnas merè naturali alTectu tiuieri posse. Unde jugiter opponere consuevit, qua- supernaturaliter (iunt ex amore justitiœ, bis qua> naturaliter liunt ex timoré pœnœ. Quare igitur gavdium paradisi ex naturœ viribus concupisci non poterit, quemadmodum et inferni gebenna metuitur ? Beatitudo est gaudium, ex Augustino. Si Deus ipse naturaliter concupisci potest , quantô magis boniini gaudium ? 5" Jam patet , ex Augustinianorum principiorum connexione, quid signifîcare possit baec justorum mercenarietas a cœteris Patribus tantopere inculcata. Absit ut neque Augustinus. neque alii Patres sibi tinxerint quamdara mercedem seu beatitudinem aut veram aut imaginariam extra Deum et prœter promissa, quam justi sibi cupercnt, et ratione cujus mercenarii dicerentur. Apage banc absurdissimain fabulam. Quàm simpliciùs ex ipsissiiuis Augustini principii finit, eos iu justorum numéro dictos fuisse raercenarios , qui sibi frequèns indulgebanl , in optanda ex merè uaturali et deliberato affectu, [)romissam mercedem, quœ est bominis ^awdivm de veritute, et creatum aliguid in ipso homine existens. 0° Verum quidem est Augustinum, sicuti et caîteros Patres, agnovisse alios mercenarios, quorum impia est mercenarietas. At nibil vetat , juxta Augustini principia . imb illius principia facile innuunt, justos etiam posse suo modo mercenarios dici , quippe qui merè naturali alTcctu su})ernaturale donum , scilicet suum de veritate gaudium frequèns cupcre poterant. Quod aulem Augustinus sae'pe de impia mercenarietate locutus fuerit, silentio praMermissà alià justorum merceuarietale, boc juiniuiè probal sauctum Doctorem negasse banc justorum mercenarielatein , qua- a cœteris Patribus evidentissimè traditur, et ex ipsius Augustini principes liquidissimè fluit.
T)" Hisposilis. audire est ipsum Augustinum. « Incipiat , inquit ', boino amare Deum, et » non amabit inbomine nisi Deum. » Profectô
1 Scrm. ccCLXXXV , al. Hoiitif. xxxmii, iiilcr l, ii. 3 : . V, ji I4S8.
;<19 si homo nihil nmci in se , sicul et in proximo . nisi Ueum , suunigaudiuni, sivc suani privatam beatitudinem non sibi optabit aul sperabit, nisii sicut et proximo. ex inerè supernaturali cbarilatisiniperantisalVet-tn. Knpuri^siinusilleaiiior, ultra (jnetn purion'iii ([ua'rere rielas est. Si< pcrgit ' : « Videat enini charitas vestra priniùm » amiciti* amor qualiter debeat esse gratnitns. » Non enim propterea debes habere aniicuni . » vel aniare. ut aliquid tibi priostet. Si proplen rea illuni auuis, ul pi;estel tibi vel pecuniam 0 vel aliquod cotnniodum teinp<^iale. non iUuni » amas, sed illud (juod prcestat. Aniicu> gratis » amandus est. non propter aliud. Si homineuj n te hortatur amicitia' régula, ut gratis diligas ; » quàni gratis amandus est Deiis. qui jubct iit » honnnem diligas ! « Orlè amienni iion diligeret gratis , qui eum non diligt-ret, nisi sui ipsius in lioc sa-culo beandi gratià. Neque a pari Deus diligeretnr gratis, si diligerelur taiitùm ut ex pnnoùis jjroce/iiref adeptio /w/u"scilicil creuium alù/uitl i)i ipso bomine exisicns . sivp suum privatuni (h' rrrùtd^ ÇfivuUiuti . Angustinus vero \ult Deum diligi independenler a motivo adipiscenda* beatitudinis , quemadniodum ainious diligitur . eliamsi nuUani ex e.j beatitudinem aut ufilitateni sj)eres. Ha-o e.-l amicitiœ rmulit.
Alibi sic ait: «lp>>um auuMnus projeter ipsuni. » et nos in ipso , tamen propter ipsutn ■ . » Hoc vocabulum. tornen. excludit queuicumque mejè naturalem nostrî amorem . quemcuinque alt'ectum, etiain snpernaluralem . qui eliceretur charitate non expresst- iuqterante. Manifesiu autem agitur de statu babituali. Ncque enim Augustinus ait . Ipsum aniemus eo purissinio alVectu interdiini , raptini, et brevi mentis e.- cessu ; sed lioc ut juge et nunquani iulermilteuduni proponit,
« Amandus est, ait alibi ' , Deus pro amore ) ejus. ita ut , si lieri potest, nos ipsos oblivi.swcaniur. » Hoc absolutè quidcni in bac vila nortali lieri nnii polesl. Beata luec et perfecla mstri obli\io intermittitur quotidianis intirmïtatibus , et venialibus culpis. Sed in banc nosti'ioblivionem quàm maxime tendere oportel. Ha- est enim vera perfeclio.
^'Nibil in me . im^uil '' . ndincpiatur niilii . » ne quo r(!Spiciani ad me ip>um. » Cui sua priva» beatiludo esset tota (liligctuli rotin. maxin"» ^t unicè ad se ipsuin respicerel ; Deuui
' 5t>"»ii (.CLx.xNN , .tl. Ihmiil. SWMI! , iitirr j,, u. -i. — ' Servi. ccxx^M, II. -x : i. v . p. 1301. — ^ Scnn. txi.ii, al. de veriDom. i.i\ , ». s : i, v, |i. ofeO. — * /// P^tl.
(.WXVIl , U'2 : I. IV, y. |o26.
enim non nisi quatcnus ïibi commodum ap{>€- teret. Qui vero \û\ nihil sihi rclinqui ^ et omnem ad se respectum amputari cnpit. ille omnem nierè naturalem ergase aflectum resecat , iieque jam se nisi ex incro oliaritatis afl'ectu . bicut et proxinmniamat. exsola cbaritate suam , ut IValiis salutem. cupil. Hic est ipsissiunis perl'ectionis status habitualis, quem adstruere conatussum. Vîphomini qui plura in bac peretrrinalione adinittere vellet!
Sic alibi I)eum all()(piitui- : » .Minus enim » le iimat , qui lecuni aliquid auiat . quod non » pru[)ter te amal '. " Non dicil . qui ullimum tinem in aliquo alio bono c(»nstituit , et te deserit, sed , qui in te amando, tecum nliquid aliud innat. .\gitur itaijue de amore créature , qui e\ beuevolo amore Dei non prolluit , et tamen cum amore Dei in anima justa coba^ret. Auior ille non im|>eratur a cbaritate; sed charitatein non extinguit. Qui sic amat aliquid cum Deo . non dicitur peccarc, sed )ium/s taiilùm. ^'ult autcm .Vuguslinns . ut omnino iiiliil crcatiim . atqiie adeo neque nos . nequé uoslram salutem sive ietemum gaudium amemus, nisi ex ipsins cbaritatis motu. Quid purius. quid pertecliiis a Myslicis unquarn fuit excogitatum ?
l'osl(piairi alio iii loco de nobismetijjsis oblixibcendis divit. adpnixit luec : « Melior est » autem, cùm obliviscitur suî (bomo) pra^ cba- » ritate incoimmitabilis Dei , vel se ipsum peï) nilus in illiiis coinparatione contemnit -. » H;e<' est illa oblivio uostrî, qua- . cbaritate ardente, nos uieliorcs si\e pertectos eflicit. Jam verôsi lia'c omuia .\ugustiui dicta, umtato noniine , recontiori Mystico tribneres , nonne continué ab adversariis , nt quietistica , repudiarenlur ? Nonne exdamarent bunc esse illusionis lomitrm . scilicet ut nemo sibi per se charu? sit , sed ex sola cliaiilate, nt mendicum . ut ignolum . ut inimicum diligaf , scilicet ut in se nihil ainet nisi I}euni.\e\evii in hoc Augustinus in memoriam statim revocat 15. Catbarina^ Gcnuensis dictum : Si luei meminerim, actutùm dico , illud <"7o Drus est . Qui sic amat . alteritotou non sentit , ut ail Dionvsius Cartbusianus ; ne([ue enim se , nt quid a Deo alterum , aut amare aul nf)sse juvat. Indamitarent adverbarii obsolelam iriquam Doniinusin Evangelio pra'cepil vigilantiam , si quis(pie /tnc charitate /Jci >\n i[isius oblivioui (juàm mavimé studeat , et id gcnus [«Mlectioncm a-muletur. Indamitarent nullam fore deiiiceps peccatorum nie-
- JJi lib. Avh. Iib
■ 1'. NMN.
I. i . >. 18i. — t. I , p. 6*2.
ri^(»
moriam aul confessionem , nulliim conscienti^^ examen , nullum adispicendae salutis respectum , si ea sit perfectissirnce pietalis summa , ul quantum fieri poferit , nos ipsos obliviscomur . Qui plus suî atque adeo su.e pri\ata: salufis prit obitus, rnelior et perfectior reputahitiii-. Sic etiam arguèrent: Quid dementius. quid fanatisme et desperationi horrenda* \icinius , quàm velle nihil sibi jani relinqui, nequidem quô ad se ipsum respicere quis possit ? Hsccine est perfectio anibienda . ut quis nequidem suani salutem sibi relinquat. nec su])ersit quù sibi invigilet , et a peccato sese abstineat? Hoc e.- eraplo denionstratur quàm facile et inique sanae voces in Augustino , aequè ac in Mysticis . ad impiuni sensum detorqueri possunt.
Cacterùm cvidenlissiniè constat lj;ibituab.'iii purissimi amoris statuin . quem in Apologeticis j)ropugna\i . nullaleuus excedere limites ab ipso Augustino apertè positos. Yult nimirum sanctus Doctor, ut home (exceptis culpis venialibus) nihil amet in se nisi Deum , ac proindesuam beatitudinem non sperel , nisi ex ipsius charitatis pra-venientis et imperantis impulsu. Procul dubio lia>c est mystic* theologicc summa, hoc conipendium. Hœc est, ut ila dicam , immercenaiiclas , expropriatio , mors spiritualis et transforniatio. Hœ nupti;v sponsi cum sj)onsa. fjui sic dUicjit . nupxit . ut ait Bernardus '. Hoc est absoiutissimum desintcressamenluni, seu sacrilicium. ihvc est ultinia rerura linea : quod Mystici docent , Augustinus contirmat : quod non docet Augustinus, xMystici negant ; quodiuterillos conxenit. abunde est ; quod verô ainj)lius est . a malo est.
Possunt quidem adversarii dicere hoc totuni ab Augustino prœcipi singulis etiam ordinis intimi justis, ità ut quisquis suam privatam beatitudinem ex merè naturali aiïectu sibi optât, aut sperat supernaturaliter, non expresse im- I)crante charitate, peccet. Quod si hffc dicas , sic reponam.
i° Si itaest, viuia est et ridicula Patrum traditio , qurE mercenarios justos a perferlissimis filiis accuralè secernil.
2° Desinant ex[)robrare quod subtiliurein praeter fines perfectionem commentus fuerim. Nanique,siita est, solis perfectissimis fdiis . cum universa traditionc. banc ipsissimam amoris perfectionem tribun, quam ad\ersarii quibusque etiam ordinis iiilimi justis . ut justitia> omnino necessariam, tribuunt.
3" Ipsi viderint an dcceat Augustimun tradition! opponere . ut peccati arguant singulos merè naturaiis amoris actus deliberatos , quibus horao parentes , amicos , concives , patriam , pri^atamque felicitatem amat. Peccantne homines singulis actibus. quibus inferni [Kjnas merè naturali et deliberato affeclu sibi nietuunt? Peccant-ne homines singulis spei actibus, quibus icternam beatiludineni'sibi cupiunt , id non expresse imperante charitate ? An non dantur spei actus simpliciter elicili , et a charitate non expresse imperati.qui verè supernaturales sunt , et sunt tamen minus perfecti , quàm actus expresse imperati a charitate? Quod si adversarii peccati arguant singulos merè naturaiis amoris actus, necnon et singulos actus spei qui a charitate non imperantur, apertè explicent qui sentiant de singulis o[ienbus intidelium, et de actibus lidei et spei informis , quos peccatoreseliciant. antequam charitate douentur. De bis adversarii vehementissimc compellali hactenus ex industria tacuerunt. Explicent etiam adversarii an supernaturale sit , aut merè naturale et peccaniinnsuni , desideriimi, quo aftirmant justos mercenarios appetere bona quœdam seu vero , seu imaginaria , extra Deum , et prêter promissa.
4" Si adversarii peccati arguant singulos actus merè naturales . singulos itidem a charitate non imperatos . perinde mihi est. Neque eo miniispuri amoris status Vialtitualis ex Augustino consfabit, Imô merceuarietas tantô magis immolanda et eradenda erit , quantô magis illam in prin^ipiis Augustini peccaminosam dirent.
CAPUT IV.
Insignium Doctorum testimonia.
Albertus Magnus , Docloris Angelici magister. sic habet : « Charitas ad Deum vera e » perfecta est , quando anima , cum omnibu» » viribussuis, ardenter se infundit Deo , nu- » lum commodum Iransitorium vel aetemun )) quan-ens in co , sed solununodo propter b>- » nitatem... Delicata enim anima quasi ab«- » minatur per modum commodi vel pra^nù » amare Deum '. » 1° Hoc characteristi«m non attribuit cuilibef justo cbaritatem habnti, se tantùm su|)remo justorum ordini , qu-runi rlinrifo.s perfecta est , et fjuajtdo onini f'wn
(nnnibiis viribussuis ardenter se in fund Deo. 2° Multiplici negationc excludit amorni Dei per modum commodi rel prainii. liic i<nt ne-2
' Porii'l. aii'in. c?i>. i : l. xxi.
DF AMOH]-: PURO.
gativft particulan : Xidh/m . vcl wfcrniun sed sulwmnodo , quasi abominatiir. o" E- clusiva illa locutio non spécial prœcisè amoreni jnordinatuni et impiuin . (jno quis Deiim ad suurn pro{»ruiin coininoduui . iit iiiediuiii ad iineni uUiimiin , referrcl; hoc eniiii mdlatcnus characteristiruin est perf&.tœ c/ian'tati . sed cuilibet vel iiifimi ovdinis charitali. Neque justi imperfecti , qui nonàum omnibus viribus suis ordenter se infundunt Deo , sibi unquam peimittunt Deum ut médium ad se ut ad fineiii referre. \° Non dicit absolutè abomina(ur. quod quauidam im[)ietatem aut peccatum soriare videri posset . sed taulùm quasi abomiriatur. Fllud autem quasi locutiouem banc \aldè tempérât. Delicata \:\\v anima , sua; puritalis il! amaudo Deo sunmic 7.elot[)a, minus perl'ectos adertus et merceuarietatem iin|)ei'lectam répudiât, eo fcrèmodo. quo vulgares justi peccatum abominantur.o" Illa exclusio non cadit in actum Iransitorium , nainque Albertus loquitur do gradu qiiodam sive statu , in quo charitasy>er/k'/rt . et aniin.a omnibus suis viribus ardentci- se infundit Deo. Ha^c autem vox. ubominatur, habitualem statum apertc iudicat : neque cnim quis in altero aclu transeunte quasi abominatur, quod in cœteris et quideni vicinis aciibus fréquenter et enixè optât.
Doctor Angelicus ita loquitur : « Dicenduni, » quod pcrfccli etiam in cliaritate proticiuut. » Sed non est ad hoc principalis eorum cura. » Sed jam eorum studium circa hoc maxime » versatur ut Deo inliaM-cant. Etcpiamvis etiam » hoc qua'raut iucipientes et [irolicientes, tanien » magis soutiunt circa aUa suam sollicitudinom : » incipientes quidem de vitatione peccatorum, )i prolicientes verô de profectu virtulum ^ » .lam antea hune triplicem jnstorum gradum e\ <'omparatione motih rorporalis pro|)()suerat : n Primum est recessus a termino (scilicel) stu- » dium principah» ad recedcnduma peccando, » et ad charitatem nutriendam vel fovendam,
» ne corrunipatur Secundum autem est
» appropinqualio ad alium terminum (scilicel » principale) studium, ut iii botm proliciat, et » charilas por augmeutiim roborelur. Tertium » est quies in termino (scilicel principale stu- » dium), ut Deo iuha?reat, et eo fruatur. » Memincris autem frui, in Auguslini locutione, a Doctore Angelico usuriiata, esse amore inhœ- rere Deo propter Deum ijjsum.
i° Per se palet sanctum Ductorem incipientes vocare quosantiqui Patres se/Tos ; et proficien-
' i, qiKfst, XXIV , ail. IX.
fps, quns Patres mermiarios : perfeclos verô, quos Patres flios api)ella\erunt. Inler Gra?cos- Patres sanctus Maxinms ' , ut suprà demonstratnm est, triplicem hune inripientium. profrientirim et perfectorum ordinem. ex Orienla- |inm traditione dncuit. Hinc patet alio nomine eamdem pra'cisè traditionem servari. Sanclns Maxiuuis et sanctus Thomas iisdem vocibus utentur, neque a cœteris recedunt. 2° Incipientes sive servi solliciti snnt de vitatione peccatorum : charitatem infirmam forent, ne corrunipatur : metu ))œna' vitia tentationesque propulsant. '-1° Proficientes, seu merccnarii, solliciti suiit de profectu rirtutum . i<\ esl spe prœmii incenduntur et virtutes ambiunf. Yitiorum « impugnationem minus senw tinnt quàm incipientes, et quasi jam sccn- » riùs inteudunt ad profectum, ex una lamen » partes faciente^s opus, et ex alla parte han bénies manuni ad gladium. » i° Perfectorum, s\efiliorunt hwcest porlio characterislica, scilicel Deo per amorem contemplativum, sive (liai-italis, in/ursio, fruifio contemplalionis. et quies in termino. l'tramqtie soUicitudinem, lum de vitando peccalo. lum de angeudis virtutibus, perfeclus ille jam resecuit. In charitate quidem ndhuc proficit ; verùm minime soUicilus est circa vii'lulum et charitatis ipsius augmenlum. atque adeo iuununis est sollicitudine circa charitatis in cndesti beatitudine consumniationem, eliamsi ipsam beatitudinem. imperantc charitate, magis ac magis sperel. Ti" Negativa haer, locutio et (;\clusiva sollicitudiuis circa charitatis augmenlum. prarisè cadit in quemdam habitualem auiuKc statum. Kteuim fJeo in/ursio et fruitio coulemplativa . cessatio soUicitudini , studium quod circa hoc maxime versatur, etc., quies deniquc m termino, quoddam vita? genus complectuntnr. 6° Antiqui l'atres et Doctor Angelicus sese nnituô interpretnntur et contîrniant. Hnod Thomas àç proficientibus justis, hoc idem Patres docuerunl de mercenariis, qui virtulum augmenlum ac fervorem soUicilo merccdis alfccfu ambinul.
I laque sibi ipsi sanctus Doctor optimè coba*- ret, dum sic ait - : <( Huantô enim anima fidelis » in lande Dei pi-opriam parlem (scilicel priva- » lum connnodum) minus respicit, et quanlo )) ampliùs Dei parlem (scilicel ejus gloriam) » qua-ril in hoc mundo ; lanto laus ejus apparet )) hic purior, tanto eril excellentior. tanto cril » ulilior conmnmit.ifi et jucuudior , et tanto » conscquenter Deiis. ipii talem dedil purita-
' Dr Mijslnf/. CHi). xxiv : 1. ii. |'. 52j. — ^ Opiisr. lmii, tay. \ , jiiiiic. 3.
)» tem, apparebit gloriosior. ni' Doct't liinc animam esse eo puriorem, quo respicit luiniis propriam partem, seu beatitudinem. 2" Beal<truni puritatem ut illius puritalis exeiiiplar proponit. « Licèt eiiim, ait, anima lidelis in laude 0 Dei sine ilelectalione magna iiequaquam esMvj possit, nullatenus tamen ibi Deiim desidciat )) laudare propler |)nqinum conuncjilurn, sed » pure et simpliciter propter Deum . etc. » Quibus posilis, hœc subjungit : « Illa purilas )) œlernacausatuiex liujus \\k puiitate. Quan- 0 tô enim anima, etc. » Unde liquet eo perfertiores esse in boc tmindo animas, quo plus imitantur beatos . (jni nullatenus ibi JJeuui desiderant laudore propter proprium commodum, sed pure et simpliciter propter Demn, etr. 3° Ne dubites quin proprium eouimoduru iii sancti Doctoris b>cnfioni' sil ipsainet promissa beatiludo. Ait enim in eudem yra'cisèopnsculn : » Quanto sineeriîisamatDeum propter innatani » sibibonitatem, et non propter parlicipationetn » ipsius beatitudinis, tantô beatior est anima. » licèt conununicatio beatitudinis divina' necpi.i- «■» quam ipsam nio\eat ad illam sinceritatom ') amoris. » i" Maiiit'esio agilur. non de actu transeunte, sed de babituali aniniit statu. Conferuntur enim ambo illi bealorum ac peregrinantium status, ut alteralterum quàm maxime imitelur, Neque lioc de jiroprio cliaritatis aciii semei et ra[)tim elicito dici potnit. Quam^is enim justns impei't'cctus et remisso gradu amans eliciat cliaritatis actum minime attenta suà in Deo beatitndine, inqierfectusetiamnum manel, ac pra?sertim si in aliis IVequenlissimis aclibn>. circa cliaritatis anginentiim et jtrivatam bealitudinem, sua- >;olliiitudini iudulgeat. o" ll!a amoris puritas. (juà ]>eregrini beatos imitantur, non amputât snpernaturalis spei quodcumque exercitium ; imô perfectissima' animôe magis ac magis sjterant. Sed ainj)ulatnr sollicitus Immtitudinis alVectiis, et pj'ôprii ruunuodi expetilio seu proprietas. H" Ipsi beati suam beatitudineni maxime amant, non quatenus privatum scii proprium commodum, sed quatenus gloriam Dei. Id ipsum peregrini pneslant. dum promissam beatitudineni. ut L>eus glorilicetur. imperante cbarilate sperant.
Sanctus liona\eutura. in resecanda soUicitndine circa promissam mercedem. cum Angelico Doclore penitus consentit. Ita loquitur : « Est » duplex mercénarius. videlicet lionus et malus. » el duplt'X mercimonia. una laudabilis. ali.i » vituperabilis '. » Dicit malum mercenarium
j)ectare principoliter mercedem rreatam et teuiporalem , bonuni vero priacipaliter mercedem œternam. « Hic mercénarius, inquil, « pauibus abundat lidei, spei et cbaritatis. » Sed paulô superiùs ipse sanctus Docfor aliam mercimonia' sj)eciem assignaverat bis verbis : « Huantumcnuiquf enim. ait '. amor sit perfec- )» tus in \ia. est sibi virtusspei conjuncta. Ln- » de simpliciter dicendum est, quud expectatio )) boni eeterni non est mercenaria, nec minuit 0 meritum. )i Certè bic loquitur tantùm de mercenarietate sive mercimonia mala, non autem de bona, quam laudohikui pra-dicat. Hœc sub- Jungit : ce Née tacit ad iinperfectionem cbaritatis » vel meriti, uisi in quantum meus hominis » mulliim allectuosè et intense aspicit ad com- « nioduin proprii boui. Muiti autem sunt, qui » beatitudineni expectant, et tamen parum de n se. et multum de Ueo curant. » 1° Docet justum qui cbaritate donatur, quantumvis promissam mercedem speret, non posse argui rnake merc.imoniœ, seu mercenarietatis. 2* Docet speni liane promissa' mercedis meritum non minuere, iicc facere ad imper fectionem cliaritatis. 3* Docet bos unum esse excipiendum. videlicet, si tnens hominis multum a/fcctuosè et intense aspicit ad commodum proprii boni. Itaque minuitur cbaritatis pertectioet meritum. et imperfectio qua?- dam subest, dum quis nadllnn o/fectuosè et i)iteiïS'' aspicit ad coinmodum. proprii boni., in optaiida beatitndine promissa. Ila-c est proprietas qua?dam, quà bomo multvru affcctuosè et intense, seu sollicité et anxiè, proprii boni i'.u|)idus est. Hoc foc it ad imperfectionem, quôd li(jmo perlectissimum bonum imperfectoaffectu (iipiat : etenim quo pertectins est aliquod bonum, eo certè perfectiore alîectn optari oportet. Datur itaque proprietas seu merceuarietas aut mercimonia qujedam circa ipsam promissam mercedem. qua' imperfectio dicitur, etiamsi non sit prava illa mercimonia, quam sanctus Doctor a justis exdudit. i° Docet dari jusfos perfectiores justis , qui multum affcctuosè et intense aspiciunt ad commodum proprii boni. Perlectissimse illa; animaî banc proprii boni l)roprietatem sivesollicitum an'ectum respuunt. fie{ititudi)iem quidem, utpote promissam, cxpcctard., et tamen parum de se, et nadto.m de Deo curant. 5° Hoc dicitur non de actu transeunte, sed de babituali anima' statu. Id est , rarissime ilelectautur connnodo proprii boni , sed, imperaiite cliarifi'te, ita plerumque sperant, ut in sua beatitndine Dei gloriam expressissimè expetant.
' In lllUtnt. dist. xwiii, ij. u , ail. ii
' In Jlbt. WMj ^1USL■^1. 1 , ail. 1.
DE A>Î0RE PURO.
CAPUT V.
Annptationes in h?pc Sniioturum k'Ètimoiiia.
1° Nulla est, de quovis fulei doginate, amplior illustriorve traditio. Fercelcbris autem tumTertulliani. tiiin ^'inccntii Lirineiisis régula demonstrat hoc de triplici justonim ordiiie dogma ad ipsam tideni catliolicaiu ouiiiuim pertinere. Qiiod union inrenitur apud nutftos. ■non est erratum, sed traditum, etc. '. Quod uh omnibus, quodubique, quodsemper. etc. -. Dogma sanè istud non ininîis decanlatura Clémente Alexandrino in ipso nascentis Ecclesi.T exordio. quàm a Francisco Salesio liisce teniporibns. .Equè docetnr et ab Orientis Patribus, Lîasilio. Gregorio utroque, Chrysostomo, etc. , et al» Occidenfalibus Anselme , Bernardo , Doctore Angelico, Bonavenlura, etc. Quod ab Ascetis traditur, ut Antonii ca-terorumque evangelica' perfectionis magistrorvnn ibnte profluens. hoc ipsum, nt indubium Ecclesije dogma a Patribus landalur. Quod a Patribus. quod ab Ascetis nnanimi consensu asseritnr, hoc ipsum severioris schola* theologi suos discipulos credere jubent ; hoc ipsum EcclesiœRoniana: Catechismus rudem plebeculam docet. Quod Suso. Rusbrokius, Harphius, ac Taulerus in Germania, hoc ipsum abbas Chaeremon, magnus Macarins. et Nilus in .Egypti eremo ; hoc ipsum Gra-cia;, Italia'. Fîispaniarum et Galliarum contemplatores, quorum aiii sanctornm catalogo adscrininn auctores christiaui. qui de diversis animarum gradibus, si^e ordinibus , sive clas- >ihus scripsere , hoc de diversis statibu.s haliitualibus apertè intellexerunt. Neque uUum j'cr tôt saecula, per tôt voluminum acervos , exemplum assignari potest , quo quis per gradum . autordinem. aut dassem . transi- >iloriuni tautummodo actum unqnam designa\erit. t" Onuies l'atrum Ascetarumque locutiones sunt négative et exclusivae. Scilicet excludunt modo timorem, modo pra^mii desiderium. Si lutc particula exclusiva cadat tantùm inquemdam actum trausilorium , nihil est absurdius eà totius Ecclesia^ traditione. Nemo cnim estjusius, qui non eliciat saltem semel in vita aliquem amoris actum , non attenti ponià . et remuneralione. o° Patres totius vita' tenorem ac statum evidentissimè proponunl. Clcmens loquitur de anima gnostica . et in benefaciendi habitc constittta , quce NEQLE phoptkr mercedem a Deo dandam, viTAM PERFiciT. Rasilius ait perfectos filiosjjfll'ptr, etc bomirnm filiorutn animum inutan, etc. . quœ apertè iiidicant nliedientian» assiduani, constantem animum et imitationem quotidianam. Gregorius Nazianzenus docet tilium sup)-a ca!teros assurgentem eo gratuito animo bonis opevibus studere : quod certè bonorum operum catenam demonstrat. Gregorius N'yssenus iumc ipsas quoque nterredesdespicientem . cl ila currenfem ad perfectionem depingit . cursus ille vitœ ténor est. Chrysostomus hune buntur,alii<Joctrinàet pietafesingularifidelium perfectionis gradum vocat quemdam o.morit omnium magistri repulantur. Hoc ipsum in ,^iO(lum quo gcnerosi \iri pervenemnt. Dicit
America septentrional i Maria dicta de Incarnatioue , hoc ipsum in meridionali Gregorius Lopez. Hoc ipsum Ecdesia omnium mater et magisfra suo tlatechismo delinit. Hoc ipsum passim in quolidiana vitœ interioris praxis suadent libri sanctorum, qui ob hoc insigne genus amoris sanctorum numéro adscripti sunt, et de quibus Ftomana Ecclesia asseverat eos cd'lesti suâ doctrinâ itcr ad perfecfionem planant ne tutwn démons trassf.
2° Omnino liquet hune trq)licem ordincmi triplicem esse animarum statum habitualem. " Actus transitorii nrdiiiem distinctum a caiteris ordinibus uunquam constituunt. Exempli causa , juillus est aut servus aut mercenarius qui actum pertecti amoris saltem semel iu xita nonelicuerit, siquidem salvatiu', nec tamen vi illius actus transitorii in ordinem filiorum perfeclorum tianscendit. Oiunes om-
' Tkriii.i. Ih' Pnrsi Coinni'in. jarii tU.
ulii sui>ri(, — - Vi>
LllU.N.
hos l'irtutis sfudiosos sine prœmii motiva recth afiere, routinentiani aiagnifacere : qu;e vita- >latum et virtutem singularum cultum pran se fer mit. Cassianus loquitur de servo, de mercenario et de tilio, qui a vitiis tempérant. Hi sunt très gradus . sive status animarum , in quibus contincnter a vitiis temperatnr. Quapropter terfiuin appellat beatiorem sTATiM. Sanctus Joannes Climacus hos triplicis genet'is homines représentât qui prœsentis vitœ conmioda sponte promptèque adjiciuiit ; i[ui singuli suo tiui nielam atfingujit . et ntrsxm religiosa' vitir ratant hal>ent. Quid evidentius ad signiticandam vita- ralionem ? Nilus ait servum semper utilem esse ; mercenariuui impigrè operam dare . neqw illi dari remissionetn cet hlenm , iwl irsfate . rclaafunino ; lilium pnirt'm colère: qu;e jugcm s(n'vitulem , laboremimpigrum et constantem, culturuindefessum inuuunt. Anselmus déclarât hos très animarum ordines Deo servirc , a
DI^SF.HTATI't vo/uptafibus cessare . servare mandata . et prœ- cepta cvstodire : quœhabitualcni anima" statuin ostendunt. Hernardiis vull tilium spiritu dilectionis agi, et ita sine labore et ùrsione vehi incuri'u, scilicet vitœ cursum ti-ansigerc. Sponsam dicit non actuni hune puruni rapliiii quandoque elieere . sed in hoc sioumn aiuoih \erliee stare. Spons.e amor servit . id esl. prœcepta custodit. Alqui siniul timorem expellitjabures non sentit, meritinn non intuetur . prœmium non requirit , et /amen plus omnibus urget. Albertus Magnus affirmât animam delico.tam non tantùm quasi ex suceessu ad hune purura amoreni rapi, sed etiam fpuisi abominari in suo solito afleelu . pi-r ntodum commodi ccl prœinii amare Deum. Doctor Angelicus adstruit eam non esse perfectorum principalem cuvam, ut in charitate proficiant. sed jain eoruni studium cirea lioc maxime versari.ul Deo simplicité!' inhoneont. Ha? voees , sed jam , etc.. maxinœ cerso.ri . etc.. vit* seriem exprimunt. Sanctus Bonaventura et Dionysius Carthusianus hune perfertum amandi modum ponunt in eo statu . in quo anima» transibrmanturet deil'ormesefliciuntur. Dion- sius ipse ait serras adliuc e^se in cite arriva' operibus . secretos amieos cunsilin implere conari . el contemplativœ ritif artib^iK se tradere , occultas verà filios liis mare,... amare camburi . in nihilum redigi . tran>- t'orniari indissalubiliter anifas rideri .
et alteritafem non percipere in bac deifanni simplicitate : quae singula slatum supponunt. Sancta Catharina Genuensis exponit operafiones secxmdi stati'is . « in quibns nullnm
» interresse proprium sj)ectatur Hocauteni.
» inquit . est status . qui nuiiquam inovelur. » Mens in Deo semper manel . — absque » ullius reraunerationis spe , etc. » Sancta » Theresia loquitiu- de animabus sextœ mon- » sionis. » H;e animai . inquit . nunfp/am » cogitant de futura gloria , fanr/uam de )) motivo quod earum vires in Dei obsequiu » atque animos augere debeat . etc. » De » septima mansione ha?c addit : « P ri m us hu- » jus conjugii spiritualis ellectus est ol)li\io
» suî Son amplivs ei \enit in menfem ,
» an sibi ccphnn , vito. , gloria expectanda » sint. » Hoc autem de se ipsa . « ('erlissiiiK' « scio me nullà tangi cura honoris, vitœ bea-
» titudinis , etc et omnia mea desideria,
» etc. » Blosius idem docet , non tantùm de qualicumque anima; statu . de .iicinda tran-
QUILLAQIE MENTIS LIBERTATE , qUSÎ est SIPRA
OMNE.M PERTiRBATioNEM. Hœc ctiam diccrc ausus est. Kegnum ilein sinnn f Deus ) cum ea partitui'. quia plenissimam illi super cu'lum et terram. imô super se ipsum tribnit potestatem ; adeo mortificata esl .
ut NLSQUAM proprium commodum , nvsuiam propriam utilitatem reqvii'at. Avila affirmât uiiimam perfectam sine intermissione ita esse afVecfain . ita trahi extra se et transformari ut u.mnks actiones omma exercitia ,
OMNES HlJrs AMM.K ORATIONES SHECTEM SOLUM
Deum ..... «é eo non expectata remvneratione. Ludovicus Granatensis statuit oclavum gradum . scibcet pm'ilatis intentionis, quœ animam spohat nnmi interesse etiam quoad ces spirituo.les. Uoih-iguez vetat animam se excitare spe mercedis , nec sinit laborem intermitti ; etiamsi miwmè induca.tur studio •Nv// interesse : qua' bicutiones a statu non intermisso vel minimum interesse exciudniit. Canflictus Spiritualis jubet ut anima assuescat iniinia agere et omiftere, enque solâ iutentione facere , ut Deo placeat id facere dotaxat propter ipsius honorem ^ etc., iiac denique i>te>tione et caisa sola , etc., qu;e iicgaliones alius cujuscumque intentionis in lotimi vita; curricnium cadunt. Sanctus Franciscus Salesins varios amoris et perfectionis O'radus adstiuit. « Visa» sunt . inquit . cerlo )i quœdam anima' qua^ in jiuri amoris statu o versabantur. » Postea subjungit unam Viiginem Deiparain amasse eo solo arnore adeo jierfectp puro. Ilhus ratio ha;c est , quod l'ehqua; animœ interdum « se déprimant , )) se gei'ant remissiùs, et venialiter peccent... » Verunitamen . ait, cum ha; ingentes animte » Deum ferè semper aiiiaverint amore pei- » fectè puro. nihilominus (bcendum est eas )> in statu perfecta' dilectionis fuisse. » Sic factà sibi objeclione de imperfectionibus et MMiialibus peccafis . qnibus ingentes ill» anànœ n|)noxi« sunt . concbidit eas in statu perfectœ dilrctianis esse . (piando(juidein ferè semper amaverint amoie pcrfeclè puro. Manifesté is est status babituaUs, nec tamen variationum expers , de quo pro modulo in Apologeticis fUxi. Hinc sanctus non timuit sic in praxi animas docere ; « Haec est simplicitas ,
» ut nunqauin pati fjossit ullmn intéresse pro-
» prii admixtionein ; ita ut nnllum aliud
» motivuni velit j etc Uiter per fectè sim-
» plex non esset ; nulhau enim aliud motivvni » quantmnris perfectuni pati potest : » quapropter animas qua' inferiores scrvorum et mercenariorum gradus jam superaverunt , vetat neque timoris nwtica exritari neque etiam altendere maximum pra'miuni . quo donabiintur : u cjuanquain. inquil. /it/Jus jhdw tivi stiimdo uti non de/jetis . i^cd motlcu... » Deo placendi . etc. » Voriini (iiiidem est . ait episcopus Belliceiisis . cliarissiiiuis Salesii discipulus . Seripturas refertas esse et riiinis Pl promissis ; sed haec sunt tantùm gralite excitantis motiva Qui sese iu gloriam
Dei iuunei'fruut . et in eam singulos onuies suos actus dirigunt . uullo cum lespectu ad suum coniinodurn , sese in hoc cum ulilitate récupérant. Pater Surinus , a Domino Meldensi episcopo approbatus , ait, principale studium perfect.e animae esse w ut caveat ne » unquant proprii Intéresse niotivn impeUatur y> ad afp^ndntn. nei/ue naquam eran ullo in (dio, (p'àni Deo placendi nwtivo sistere. etc. » Fi'aillam occurrere constat. At e contra ubicumque Oi'currit tilius . meroenarietas abesse patet ; (liiippo qua^ jam amputata et abjecta est. Unde li(|net quod in eo transitu exinieriore mercenariornm gradu , ad superiorem periectorum tiboium giadum, illius mercenarietatis abdicaliDiiem seu sacrificium perfici.
i" Nemo verecundus et san;i> mentis negare |>olest ha-c sanctornm teslimonia . in rigore iittera' sumpta, evidcntissimè sonare queindam [leit'ectissitna' vitae statum , in quo pancissimœ auinKc solo Dei glorit motivo exstimulantur, et resecto inferiorum virtutum exercitio , solâ cbaritate simplicissimè Deo adluerent. Absit ut bis locutionibus contra ipsorum actorum iiientem abutar ad exticpandum distinctum singularum virtutum exeicitium. Sed nunc totus ter Laurentius, a D. cardinali Noallio lantopere sum in boc , ut exsculpam quid Iittera sonel.
laudatns . nuilatenus curabat an damnambis (lonstal autem manifesté banc nihil sonare
» aut salvand us foret Postea verô nec ib* prccter unius charitatis singula omnia peragen-
» cœbj nec de inferno cogita\it. Totus ejus tis juge exercitium , resecto ca'terarum om-
» vit* ténor nibil erat nisi sobita licentia et iiium exercitio. ("démentis Gnosticus , « nequc
» juge gaudium. Omnes pamitentias aliaque » propter metum suppbcii , neque propter yi exercitio , qua' ad unionem amoris tantùm » abquam doni (sciHcef incorruptionis ) promis-
'■"""'■'""' "■ '""' ^' '"' ionem . sed propter ipsum bonum accedit mserviuut , le mature discussà rc
» liquerat ; sibi visam fuisse breviorem viam, » scilicet continuum amoris exercitium. » ÏTic iUius vitœ ténor per quinquaginta circiter annos perseveravit. Sylvius dicit perfectum filium nuilatenus spectare merredem : liic est fib'ationis perfecta» status. Quid igituimirum . qiKtd Ecclesia Uomana in suoCalecbismo dixeiit |)erfectos u tantunnnodo clia- » ritate et pietate conuuotos , in eo cui dant >) operam , nibil spectare nisi illius bonitatem. y> etc. » Igitur meridianà luce clarius esl . banc uuiversam tiadilionem ut quietislicam et impiam reprobaudam esse, aut baljitualem buuc puri amoris statum . ut indubium ioliu^ Ecclesia' dogma, esse amplecteudum, Hanc non revei'eri sunuua essel lemeritas, neque pudoris quidcjuam superesset in fronle illius qui banc impuguaret
'■V Patet iu mercenariis superesse (piamdaiii. ut ila dicam. mercenarietatcm. (jua^ amputai ur et jam non subest iu periectorum liboiMun sîalu. L'tut illam deljnire \eliut. et qiKxjiio nomine eam ap|)ellenl . periude milii est. Hoc unum indivulsè teneo , boc unum mibi eiipere nefas . scilicet. quod in merceiiaiio sit qua-dam mercenarietas . qua^ a perfectolilio abdicatur et iuunolatur ipsa est mercenarietas , ut inclamilabat D, Carnotensis cpiscopus . qua^
)> ad verbum salulai-e. » Adjicit : « Sed neque » propter spem [iromissi lionoris . de quo dic- » tum est : /fcce Ihrnians et merces ej\is ,
» etc Quod eligitur a Gnostico sola est be-
» neficentia ex cbaritate propter ipsum pnl- » cbrum.... Ausimenim dicere . non eo quod » salvusesse velit . gnosim eligel :.,. nuda^vo- )> cationi obedit. »
Hasilius reprrcsentat alios metu supplicii , alios mercedis spe ductos , alios pulchro ipso et
(haritnte impvlsos parère « lu tertio
)) gradu. inquil. posuiums scrvitutem (jua* )> .^\ cbaritate Huit... Quis igitur tilius. (jni » lioc unum studet, propositum(iue babet, ut Il placeat patri ? »
Apud Gi-egorium Nazianzcnum perfecti (I summo bono propter ipsum conjungi ex- 11 optant, non aulem propter lionort's in ;dlcco )< ;evo recouditos. >■
(( Sunt aliqui . inquit Nysseuus . qui pro-
)' pter s|(em cepositam . etc Sed qui ex
" auimo cui'iil ad perfectionem despicit
Il ipsas (pio(pie mercedes. » Et alibi : Nec \ir- » tulem spe pia-mionnu — amjilectaris, sed )i ueglectis eliam iis (|ua' in pi'omissionibus per )) spem sunt recondita . etc. »
« Atqui major libi nierces , ;iit ("duysoslo- >> mus. si modo citra mercedis spem feceris. ».
merrenarann eonstituit. luilur id)icumque oc- Eaudat qui codor-um leguum propter ittsiim cucrit mei'cetiarius , ibi cl nu'i'cenaiielalcni )-• <lliristum coiilcmmnil. u Ha'c ;uiima' . iuquit , « sine prœmii respeciu Dei pulchritu- )> dinein propter ipsam amplectuntur... ?'on » prœniii motivo rectè agunt . etc. Quod si quis » imbecillior sit , etiain in praeniium spectet.» Cassianus in pei'fecto resecat spem ac desklerium regni cœlorum ; iinuni admittit afj'ecturu boni ijjs lus ,.... ut homo ambuhuis — de virtute in virtutem, et de perfectione ad oliam perfectioneni , id est , de timoré ad spem, —
AI» BKATIOREM DENCO STATLM , yiOD EST CHARITaS .
invitetur. Vult doniquo ita auiniani Deo assimilari, nt instar illius, nullo metu , mdlâ remunerationis gratiô provocante , sed m)Io bonitaiis affectu operetur.
« Alii , inquit Joannes Climacus ,, ob spem » futiiri regni, postrenii propter Dei summè » boni anioreni , vit* commoda abjecerunt. »
Sanctus Maximus docet ftliusnec metu minarum , nec pi'omissionum desiderio rnoveri.
Mercenurius , aiebat Nilus abbas , mercedem vult omnino comequi . etc. Ilic fdium opponit.
Magniis Macarius affirmât tilios neque oh spem 7'egni servire , sed... Domino grati/icari.
«Angustœ mentes, inquit Ambrosius, in- » vitentur proraissis , erigantur speratis mer- » oedibus. Bona mens . qua; sine responsi cœ- » lestis syngrapba certan)en arripuit . gcmina- » laudis bonorem acquirit sibi. Et alibi : « Non » pricmio ducitur ad perfectionem , sed per- » fectione consummatur ad prœmium — Non « propter spem boni sunt , etc. »
Pcrtectu^ , teste Hieronymo , « iraperata non ;v custodit... pra'mii avidititle , sed quia boc... » est optimum. »
Venerabilis Beda dicit mercenarium allici spe ac desiderio regni cœlorum . filiwn verô affecta boni ipsius.
Alii , nt ait Ansclnuis . non pure diligunl . « et in altéra vita... Inci-ai'i volunt : alii solo » amore Dei pra'cepta custodiunt. »
Est amorisgradus. juxta Bernardi elTatum . in qno amans « Domino conlitetur non quo-
- niam sibi bonus est , s«l quoniam bonus
)) Meroenarius trabitcurrum — cupidati';
» soins tilius nec illicitur cupidatc , >ri[ n spirilu dilectionis agitur;... neque suum » aliquid, non felicifatem, non gloriam — » privato suî amore desiderat. Sponsa in summo I) stat. Amant et tilii ; sed de b;ereditate cogi- » tant . i}uam . dum verentur quoquo modo )) amittere,... minus amant. Purus amor de » spe vires non sumit ; meritum non intuetur. » praîminm non requirit, et tamen plus omni- » bus urget. »
« Anima delicata. ait Albertns Magnus, quasi
» abominatur per modum commoài vel praemii » amare Deum.
Doctor Angeiicus quantum abest ut velit prrfectos plerumque Deo parère ex mercedis motivo , imô vult ut nequidem de prolectu virtutem , et de cbaritatc augenda plerumque curent , et eorurn studium circa hoc îuaximè versetur ut Deo inhœreant. Certè qui plerumque nec de charitate , nedum de spe augenda cogitât , sed puro ac simplicissimo contemplationis amore quiescens Deo inhœret , versatur in babituali statu . quo charitas ferè semper onmia per se peragit,
Sanctus Bonaventura pcrfectis assignat amolem , quo neque gratiu , neque cirtm , neque (y/o/mamatur, etc., et qui exercetur absque cogifatione , sine niotu intelligentiœ comitanie.
Dyonysii Carthusiani judicio . « is duntaxat )) purusque Dei amator censendus est , qui
» eum diligit nec remunerationis aspec-
» tu , ve/ quia sibi conveniens est , eoque ipse
)> eget ; et jam non metu pœnarum , neque
» félicitât is obtentu . sed propter ipsum nudum » boni affectum . »
Sancta Cathai'ina Genuensis vult ut in eo amore , nulla nequidem cœli desiderii vel scintilla residcaf , et Deus anu'tur absque uUius re- )ii une rat ion is spe .
Sancta Tlieresiaasseverathas animas minime cugitare de gloria in altéra vit a sibip^œparata, ad sese niagïs excitandas : neque banc futuram gloriam illis esse motivum ; neque illis in mentcin venire . an sibi cwlum . cita , gloria exjjectanda sint , neque se ipsani tangi cura suae heatitudinis.
« Omnes actiones, inquit A\ila , omnia ex- )j ercitia, omnes bujus anima- orationesspectant
» solum Deum ab eo non expectatû remu-
» neratione. »
Ludovicus Granatensis vult animam «spoliari » (mini interesse, non solum quoad res tempo- » raies , sed etiam quoad spirituales. »
Rodriguez.anctore Gersone , inducit perfectinii virum ita loquentem : Deo non servio , ut gloi'iam ejus consequar. sed Dei causa , quia Deus est. Neque est quù perfectus eniti debeat , autse excitoî'e spe mercedis Ad hoc minime inducitur studio sui interesse, etc. Et alibi :
.Magni sancti propriam beatitudinem non curarunt.
Con/l ictus spiritualis ait naturam nosse utilitates et commoda qua? contingunt homini facienli Dei voluntatem « Paiîlatim assuescas,
) inquit , omnia agercaut omittere , quod Deus » sic jubeat. eaqne solâ ititcntitme i'acias, ut
DE AMORE PI:R0.
I) placeas ipsi Id facias dunlaxat propter
)■ ipsius honorem, etc Hàc inteiitione et
D causa solâ facias , etc. »
Sanctus Franciscus Salesius affirmât perfortam sponsain non arnare paradisuni sponsi , scd tantumniodo paradisi sponsuni . et illuni cequè in Calrnn'o amplecti ac in arlo. Sic pai'adisus non est huic sponscc ratio seu motivum pins amandi sponsi . quà si nudus in cruce aUernùni penderet. Inde alilti ait de jirœmio.., « Hujus motivi stiniulo uti non dehetis , scd » motivo niagis ac niagis Doo placendi . etc. « ILec est simplicitas , qna- nnnquam pati potesl ullani interesse propriiadmixtioncm ,,... itaul nuUum aliud motivum velit (scilicet />e<; plocere) ; uullum enim aliud motivum quantumvis perfectuiii pati potcst. Sic ingentes uni- 7/iœ Deum feiT snnper arnavennif (mio/f perfedè puro.
« Necesse est , inquit cardinal i s Kichelius . » dando aliquid hominis infirmitati , illum uio- » tivo proprii interesse suaviter induceiv in » viam perfectionis , ut postea magnis passi- » bus in en progrediat'.ir , so/â consicifrafioite » divinœ gloriœ , etc. »
P. Snrinus . a Meldensi episcopo ap|)robatus , docet principale studium peifecfa' anima» esse , or ut oaveal ne unquam motivo proprii » interesse impellalur ad at^endum , neque eam » unquam uUo in alio . (jiiàm Deo placendi » motivo sistere. »
Fraler Laurentius , a I). caidinali Nuailin mirificè laudatus. narrabat seper (juiiiqua^inta circiter annos nequt; de cœlo ne(^ik de inferxo COGITASSE . sed , re mature discussà, brerioreni sibi visom fuisse /lonr viam, oninia Dei amore fncere.
Etiamsi, ait Sylvius, « liceat diligcre propter
» mercedeni , perfectus lilius miUatonus y> mercadem apectat. »
Ecdesia' Homanaî Catechismus docef esse tideles , qui amnnter — seruinnt , sed tomen prêta causa. , quo nmnveru referunt ; et alios ifs^c prœtereo . qui tantumniodo charitnte et pietate e.oiniaoti ,... nihil spectant , nisi Dei bonitatem , etc., ita ul Deus anietur, sicut in ctvlit et in terra , sicut a heatis mcntibus , ita l't ab auLmabus perej^rinis quée perfectionem atlinj/unt.
i'y° Constat banc mercenarielatem qui\ mercenarii consliluuntur , et quam in eo secundo ^'radu resecare nondum licel . qua- sov'o resecanda et abdicanda est in ipso Iransitu ex secundo gradu ad tertinm , esse aliqnid in imperfectis animabus lolcrandum . non autt'in prrecelsae perlectioni congruens. Ipsimet adversarii non minus quàm ego tenentur liane de illa mercenarietate , modo relinquenda, raod6 resecanda , traditionem revereri , amplecti , lueri, ejusque genuinum ac germanum sensum eliquare. Utut vocetur luec imperfectio , perinde mibi est. Senq)er sic urgeo : Si peccaliimsitjbinc eo evidentiùs ac magis absolutè abdicanda et immolanda est ; unde ha?c illoruni objectio in meum commodum plané cedit , et mea dicta contra suum intentum confirmant. At verô si b;ec imperfectio non sil peccatum , ne([uidem veniale, liquet me non immeritô banc citra omne peccatum in quadam imperfcctione posuisse. Rationes autem qua; me maxime ad hanc sententiam sectandam impulerunt , lue sunt : \° Meldensis episcoj)us in boc mysticos onmes deridet . quod de propriet;tte jugiter loquantur. nec in detinienda pro- ]irietate unquam sibi coustent. Nunc intra , nnnc citra peccatum banc ab iis poni asperrimè fxprobral. ijuiri autem deridendum sit non video , quod sancti contemplatores geminam admittant proprieiatem : alteram qua' peccatum ^i! , alteram quie peccato sit immunis, et ini- [lerfet.lio mera ; boc diligentissimè annotandum diixeram. In scriptis sanctorum , et inq)rinu's sancti F'rancisci Salesii E[)istolis . frequens est jicccati etiani vi'uialisel imperfectionis distinctin. Peccatum ipiidem est actus . vel omissio , pfa'ceptum transgrediens . imperfectio verô prieceptum non transgreditur . sed est alfectus \oluntatis muu'is perfectus quàm illc . ad quem gratiic spiritus vohmfalcm impellil. Lnde constat dari |)ossc quamdam proprietatem , qua^ sit imperfectio, non autem peccatum. In hoc vestigiis Salesii cœterorumque vila^ iuterioris magir^lrorum simplicifei- inlucsi ; neque id infiiriari cpiis(juam potcst, nisi velil absolutè peccatorum ntnnero adscribi singulos actus bumanos qui non eliciuntur e\ gratia^ Cbristi auxilio : quara doctrinam absil ut ampleclar . quippe qua? ab aposloLica Sede reprobata est. :2'* Mercenarielas illa , de qua disputatur . ita describitur in tradition»', ut imperfecii eà iitiliter incitenlur. perfecti verô eà ufilins sese exuaut. Clemens sic de mcrceuario luquitur : /lune quoque merces jnstum facit. At contra Gnosticus , ««« (^uôrf sali'us esse velit, gnosimeligit;... neque propter spem promissi hinioris :... sed ex ekoritate , jiropter ipsinn pulcloinn rectè agit. .lani patet niercedem , qiiatemis a mercenario expelitur , mercenariuui facere in suo gradu rectum et jusluiu, qnannis Gnosticus, excussà iliâ mericiijirii'tatc . [lerfectiorem gradnm adeptus fuerit. Basilius déclarât servuni . niercenario iiileriorem , \erè beatuni esse ; quippe qui e\ leligione timet ; mercenariurn vero , quia fortiori bealns est . nihileorum quœ prœcefjta sunt neyligere , ac proinde pneceptum non violaro in uiercede expetenda. Clavim au loin pra'l)et quà triplex ilio ordo facillimè recluditur. Non dicil primes esse simpliciter et absolulè servos, sed seroilem anhmim indaere. Non dicit secundos esse simpliciter et absolntè mercenarios, sed inc/'cenariis similes effici. (iregorius Nazianzenus mercenarios vocat viros honestos et laiidaf/iles qui salutem consequuntur. Si niercenarietas peccatum esset veniale , diceret quidem eos salvari , sed moneret in hoc eos peccare ; et viluperandos , non loudabiles , in hac parte pronunliaret. Gregorins Nyssenus apertè ait noniui/lis fieri salutem per timorem. Parum liuic videtur ut servi salutem consequantur , sed vult eam consequantur/>^r thnorem ipsum. Addit mercenarios propter spem... se rectè et ex virtute qerere. Quid a peccalo alienius ? Lfeus , inquit Chrysostomus . loqueus de meicenario , voluit virtvtem a aobis passe coli ex prœmii motivo , ut nostrœ infrmitatl sese accommodaret . En imperfectio , cui Deus bénigne indulget , uastrœ infirmitati sese acconimodans. Ccrtè peccato virtus non colitui-. Peccato Deus nunquam voluit sese accommodare ; neque , si quid peccati subesset , Deus vellet sicvirtutem \l\o passe coli. Contra exclamât Psalmista : Non enim Deus volens iniquitiiteui tu es. Qui aliter loqueretnr , in apertam blaspbemiam incideret. Procul dubio mercenariotas imperfectio est ; quippe qua^ mercedem ipsam imminuit. Atqui majar tibi merces , ait Chrysostomus , si modo citro mercedis spem feceris. Attamen si quis imbecillior sit , ait sanclus Doctor. etinm in pnemiuni sjjecfet. Non soliim tolérât . sed permillil . imô suadel . ac jubet , ut inibecitliores eà mercenarielate foveantur et lactentur, ne animum spondeal. Quis autem , nisi impius et blasphemus , unquam diceret : Si quis itiibeciUiar sit , etiamvenialiler peccet. Illum peccare jubeo , ne a Deo colendo desciscat. (^assiamis \ult lios singulos animarum gradus suam excellentiam babei'e , mercenarietaiem ipsam nos provocare ut « j-ebus illicitis ubstiueuunis : unde ipsam non esse illicilam palet. Subjungit boscsse diversos perl'ectiomim yradus . ac proinde singulos in sua menswa periectos esse, de excelsis ad excelsiaru nos a Domino pvovorari , ac proinde singulos esse excelsos. servosque a Domino provûcaii . ut ad merccnaiiorum aileclum transvolent. Provocat-ne Deus ad id quod peccatum est? Ait denique , servum jam beatum et perfectum ambulare de virtute in virtutem , et de perfectione ad aliamperfectionem . id est , de timoré ad spem ,.... ni ad beatiorern denuo statuai . quod est choritas inritetur. Si mercenarielasipsa esset peccatum , bomo non de virtute in ^irlntem, sed de peccato in peccatum ambularet : neque beatus , neque perfectus diceretur. Sanctus Joannes Glimacus, in hoc Dasilio peuitus concordans, hos servos ab inutilibus mancipiis omnino secernit. Quidqnid imjicrat Deus , inquit . bi servi sine cunctatione exequuntur. Etriqué , scilicet servi et mercenarii , cursum religiosœ vitœ raium habebunt. Nnlla est peccati labes,ineo qui sine cunctatione perGcit quidqnid imperatur. Sanctus Maximus déclarât servos e?,ie incipientes, mercenarios , proficientes , lilios verô perfectos. Hsec autem triplicis ordinis institutio consonat cum dictisDoctoris Angelici . qui vult incipientes de vitatione peccatorum , proticientes de prafectu rirtutum soUicitos esse , perfectorum vero studium circu bac maxime versari , ut Deo inhœ- reant. ()mnes quidem justi sunl , omnes piè ac meritorièse gerunt; sed qua'daui residua sû//jfi/uda in aliis de vitando quocumque peccato , in aliis de angeudis singulis virtutibus , eos di verso gradu. et veluti di verso characlere distingnit : bine servi alii . bine alii mercenarii appellantur. Ambrosius , laudato pia; mentis alfectu , quœ mercedem non expetit , ita sententiam tempérai : Amjustd' mentes invitentur promissis . erigantnr speratis niercedibus. Hoc ançpistis mentibus . ([uemadmodum et Chrysosloums indulget : boc imperfectionis apertè arguit ; nilulominus docet sic angustas mentes invitàjH, sic eriiji speratis niercedibus ; id lieri jubet , nbi opus fueril. Anne peccalo ipso ad virtutem iiiritamur 'f aune peccato in Deum eriglmur f Nonne potiùs peccato et deterrenun- et prosternimur? Ha^c autem traditio ab Anselmo maxime elucidatur. dum dicit . eos appellari servos, cl in boc servilem aninmm induere, qui si pirnas inférai non esse scirent , pra nulla repramissiane letcrmn'um boaorum a suis voluptatibus cessarent. id est , plerumque non sufficit illis aut summa Dei pulchritudo in se spectata , a ut beatitudinis promissœ solatium , nisi etiam instet po'uarnm metus. Pari ratione dici poterit eos mercenarios , seu mercenariis in hoc similes, quibus plei'umque non snflicil summa Dei pulcbiitudo in se spectala , nisi adjungalur beatitudinis promissa- solatium. Bernardus oriliiiataiii appellal banc boaliludinis cupiditateai
1>K AMORE PinO.
Footnotes
Chapter 9 of 12