Sectio 10, art. 1: Utrum in Deo sit jastitia-

St. qu. Principalis difftcultas est quod actus justitiae est reddere debitum, seu unicuique quod suum est. Sed Deus nulii est debitor ; ergo Deo non proprie competit justitia, nequidem analogice, sed solum rnetaphorice.

Responsio tamen est : Jusiitia est froprie in Deo, et hoc est de fid& secundum innumeros textus Sacrae Scripturae, v, g, Psv x, 8 : « Justus est Dominus et justitias dilexit. » Cf. etiam Deui. x, 17, xxxii, 4 ; Prov., viii, 18 ; Jerem., xxni, 6 ; Daniel ix, 14 ; Zach. ix, 9 ; AcL, X, 34 ; Ephes., vi, 9 ; Cohss., m, 25 * II TMt, iv, 8 ; I Petr,, 1, 17 ; I Joan., 1, 9 ; Apoc. xvi, 5.

In his textibus justitia Dei apparet ut constans ejus voluntas tribuendi unicuique quae ifli debentur secundum suam naturam et conditionem et pro meritis juxta dixdnam ordinationem et px*omissionemc

/ms«Am generalis est dunlex «rt> »wv i >• bonum commune secundum lezem l ,f 1 , mMtA l<&l*s quae respicit respicit secundum spiritum Ie5 ' 1^" ^ ^ quae si applicaretur in qS^S Utteam legis'

« summum jus, summa IS ^uTal^T T\ ^™™ effatum *t, ut dicit sanctus Thomas in re7^r,v! . **** in subditis a^S ^S^T ?U3Si in imPerante' «t ommbus, de bono communi totius „njl *• J CUS Curam habet <*e festationem bonitatis Se ^6"8 Ut convenit «ani-

Restat ergo difficultas de iustitia ri.Vrfh, ♦ ■ Sanctus Thomas hanc ^m^^Tin T " Commutativa- C. fiufe , 1. I, c. 93 . «anunat m corpore ar ticuJi, «t m

Resfondetur : justitia commutativa non mt ■ , * qma obligatio justitiae commutativa o«W ! ^ * *

Mhu potest dare Deo quod non «> • 1 ^ qU1 homo et anSel»s etiam ipsa nostra do^ * ' creatum. Unde dicit ad Rom XI T- n mi°' Ut quo«31ibet ens

• ? " - Ergo justitia ComSvf non esT ^ - *?' * retdbuetur Objectio : qui obligatur ex ^f „ " V™V™ * f°rmaliter in De<>- conditione operis praestandi ob%a ur ex SUb I)e«s sic se obligavit, sec. illud Sk xt 8 v C°mmutativa- A^ m mercedem. ,, - Imo sanctus ThlaS dicit , S et redde

«vae, prout scilicet " eCUn<1Um ratl™em justitiae commuta-

Respondetur : ^Z Zlt^ * SUpPlicia Peceat*- ■

Promissione mercedis. «Sl^T^ S1C °bliSatur ex Pacto seu ex quod prius sub ejus ^ nnvTZ^"*^ * * datUr id contradistinguitur minor Unde L n , t '' Se°US' neg0- Et Paritar iustitiae commutativae Si , % > CSt °bllgati° ^ vero caelnr^ ^^e£r bonis operibus regnum

Ad dlfficuJtatem orfam ex textu dtato Thom^ dicen^m ^

AN IN DEO SIT PROPRIE JUSTITIA 475 quod in retributione divina servatur modus justitiae commutativae, quia tantum datur pro tanto, sed hic actus divinus non est firoprie et formaliter actus justitiae commutativae, propter praedictam rationem. — Pariter jusiitia vindicativa prout est in Deo non pertinet ad commutativam nisi quantum ad modum retribuendi, sed quantum ad debitum videtur potius pertinere ad justitiam legalem vel ad distributivam, cf. infra consectaria de justitia vindicativa, post art. 2.

Justitia auiem distributiva est formaliter in Deo. Est enim ea secundum ^quam aliquis gubernator vel dispensator dat unicuique secundum suam dignitatem et meritum, Atqui haec est perfectio sine ulla imperfectione et maxime convenit Deo tanquam supremo domino et gubernatore totius universi. Ergo justitia distributiva est formaliter in Deo.

Et a posteriori apparet quod Deus distribuit omnibus creaturis id quod <?st necessarium ut fossint ad suum finem pervenire, quamvis non omnes ad eum de facto perveniant.

Objectio justitia distributiva importat debitum, Atqui Deus nulli est debitor. Ergo in eo non est proprie et formaliter justitia distributiva.

Respondetur ad 3um articuli : distinguo majorem : justitia distributiva importat debitum, quandoque dependens ab ordinatione propria distribuentis v. g. quando distribuit propria in praemium, concedo ; debitum semper independens ab hac ordinatione, nego. Contradistinguitur minor * Deus nulli debet, independenter a sua ordinatione, concedo ; dependenter ab ea, nego ; unde dicitur * Deus sibimetipsi debet dare omnibus creaiuris id quod est eis necessarium ut possint ad suum finem pervenire, Propterea dicitur ad 3m * « Debitum est Deo ut impleatur in rebus id quod ejus sapientia et voluntas habet et quod suam bonitatem manifestat, et secundum hoc justitia Dei respicit decentiam ipsius, secundum quod reddit sibi quod sibi debetur. »

Item sanctus Thomas dicit Ia IIae, q. 114, a. 1, ad 3m ; « Quia actio nostra non habet rationem meriti nisi ex praesuppositione divinae ordinationis, non sequitur quod Deus efficiatur simpliciter debitor nobis, sed sibi ipsi> in quantum debitum est ut sua ordinatio impleatur. »

Instantia. In justitia distributiva distribuens abdicat dominium rei distributae et transfert in alium. Atqui Deus non potest abdicare rerum creatarum dominium. Ergo.

Respondeiur : distinguo majorem : quandoque distribuens abdicat dominium rei distributae, concedo; semper, nego.Sic princeps servat justitiam distributivam largiendo bona communia ad emphiteusim, retento dominio directo. Ita Deus, retento dominio supremo quod habet in omnia creata, nobis concedit dominium inferius et suo subordinatum, Cf. Joannem a sancto Thoma.

X>E JUSTITIA ET MISERICORDIA DEI