Sectio 8, art. 8: UTRUM ALIQUIS LICITE POSSIT COMMUNIONEM

RECIPERE A SACERDOTIBUS H/ERETICIS. VEL EXCOMMUNICATIS, VEL ETIAM PECCATORIBUS. ET AB EIS MISSAM AUDIRE

Est qucsstlo discipUnaria et leges particulares magis explicite formulantur in Codice (cf. Codicem: communicatio im divmis cum acatholicis: 1258, cwm excommunicatis, 2259, § 2). 17 - OARinooo-I.»nR»NOF. De Kucharistla.

Dk ministro Eucharisti-h

S. Thomas in argumento « eed contra » ostendit per auctoritatem Decreti Gratiani (Gratianus est monachus XII sa?culi qui decretale3 pontificales collegit; postea opus Gratiani perfecit S. Raymundus de Pennafort) quod « nullus debet audire Missam sacerdotis quem indubitanter concubinam novit habere ».

Et ex auctoritate S. Gregorii habetur quod non debemus audire Missam. Iwsreticorum; filius patris perfidi de quo loquitur Gregorius papa in hoc Dialogo est S. Hermenegildus, martyr, ad quem pater perfidus misit episcopum haereticum. In secundo nocturno hujus festi, XV Aprilis, legitur: Hermenegildus episcopo ariano venienti exprobravit ut debuit et propterea pater iratus statim misit suos apparitores ut eum occiderent, quod et factum est. Sed statim post mortem martyris, « ccepit in nocturno silentio psalmodia? cantus ad corpus ejusdem regis et martyris audiri, atque ideo veraciter regis quia et martyris ».

In corpore articuli 1" ponitur principium generale: non licet a preedtctis sacerdotibus communionem accipere aut Missam audire; quia hoc esset communicare eis in peccato et particeps peccati effici. Unde in H* Joannis, v. 11, dicitur: « qui dixerit Ave ei (scil. hsretico) communicat operibus illiiis malignis ».

2° ponitur distinctio inter haretieos, schismaticos et excommunicatos ex una parte, et sacerdotes qui sunt solum peccatores occulti ex altera parte. Quantum ad priorea, quicumque eorum Missam audit vel ab eis sacramenta recipit peccat, quia pradicti sacerdotes sunt per sententiam Ecclesia executione consecrationis privati. Quantum ad alioB, scil. sacerdotes qui sunt solum peccatores occulti, usque ad sententiam Ecclesia», hcet ab eis communionem accipere et eorum Missam audire quia minister prasumitur dignus, nisi constet de opposito cf. ad 3«"".

Hsec conclusio S. Thoma» adhuc nunc vera est quoad notorie. hcerehcos, et quoad malos sacerdotes occultos. Sed nunc quoad excommunicatos oportet distinguere inter vitandos et toleratos.

Nunc sunt tres animadversiones faeiends 1- quoad excommunicatos; 2° quoad hmreticos; 3" quoad malos sacerdotes: sufficit legere codicem 1258, 2259, § 2, 2251, § 2 et 3.

1° Notantum est cum Cajetano et Billuart quod tempore sancti Ihoma?, omnes excommunicati, suspensi, degradati, erant vitandi, sed nunc a tempore Concilii Constantiensis in bulla Martini V « Ad evitanda scandala » permissum fuit fidelibus communicare (etiam in divinis, ut commumus docetur) cum reis quacumque censura innodatis, nisi fuissent vel nominatim excommunicati suspensi, interdicti, vel notorii percussores clericorum cf.. Marc. Theol. mor. 1290, 1295, 1296. 1297, et quantum ad notorios percussores elericorum oportet quod « crimen non possit ahqua tergiversatione celari, nec aliquo suffragio excusari»; secundum Const. Martini V.

QUOD CONSECRATIONKM ET MSPENSATIONEM 251»

Concilium Basileense (Balej 1435, sess. 20, declarat esse etiam vitandos omnes notorie excommunicatos, quacumque de causa sint excommunicati, et hoc decretum refertur in V Concilium Lateranensi sess. 11. His tamen non obstantibus, « more et usu Ecclesise receptissimum est; inquit Soto, ut non vitemus nisi illas duas excommunicationum species, quas prajdictum concilium (Constantiense) jussit. Et ita absque ullo metu tenendum est s. Et revera omnes notorie ha;retici, quales sunt Lutherani Calvinistse etc. sunt notorie excommunicati, nemo tamen censet illos esse vitandos. Ita Billuart. Ergo non omnes excommunicati sunt vitandi.

2° omnes et singuli hwretici et schismatici excommunicati sunt, cxcommunicatione latas sententias (Marc. 1314); sed non omnes sunt vitandi saltem civiliter; id est non omnibus tenemur negare colloquium, aalutationem, societatem negotii aut habitationis, aut in mensa. Communicatio civilis cum hsereticis non est illicita per se, vetatur tamen lege naturali et divina, si sit periculosa (Marc. 447, 449).

Sed nunquam debemus cum htereticis in sacris communicare (Marc. 432, 433) et haec communicatio in sacris prohibetur jure divino et ecclesiastico quatenus est cooperatio ad peccatum infidelitatis et ha;c communicatio in sacris (vg. recipiendo communionem, contrahendo matrimonium coram sacerdote hseretico) est peccatum mortale contra fidem.

Etiam disputatio publica cum hasretxcis fieri nequit absque licentia S. Pontificis, aut si periculum sit in mora absque Ucentia Ordinarii loci.

3° quoad indignos sacerdotes (Marc. 1438, 1439) distinguendum est:

a) si sit indignus ob aliquam censuram vel inhabilitatem, licet ab eo petere sacramenta, etiam sine gravi causa, si sit toleratus, non licet vero si sit vitandus, vel hsereticus aut schismaticus.

b) si sit certe indignu3 ob peccatum mortale, non licet sine gravi causa, petere ab eo sacramenta; quia ex lege caritatis tenemur impedire peccatum proximi, cum illud sine gravi incommodo impedire possumus.

Sed minister pr»sumitur dignus, nisi constet de opposito.

Hac omnia quoad excommunicatos vitandos, hasreticos et indignos sunt vera prater articulum mortis si toleratus absit. In hac extrema necessitate licitum est petere et recipere saltem quaidam sacramenta. Certe licet ab eis (scil. non toleratis) recipere Pcenitentiam et baptismum (cf. Tridentinum sess. 14, c. 7): probabiliter etiam eucharistiam et extremam unctionem, casu nempe quo infirmus alia sacramenta recipere non possit, modo vitetur scandalum aut suspicio communicationis cum hajreticis. (Cf. Codicem Juris Can. 2259, 2261, 2267, 1258).

DK MINISTRO EUCHARISTI.M q. 82, a. 10.