Caput IX. De voluntate Dei et providentia

1. De voluntate autem. Dei haec. tenenda. sunt, quod ipsa sie est recta, ut nullo modo possit obliquari ; sic est e/Jicaz, ut nullo modo possit impediri; sie est una, ut tantum mulüformiter habeat. significari.

2. Siguilicatur enim divina voluntas, (quae est. voluntas benepíaeciti, per voluntatem signi secundum quinque differentias signorum, quae sunt praeceptto, prohibitio, consilium, impletio eA permissio ;. secundum quae disponuntur. a. voluntate. beneplaciti quaecumque in universo fiunt. «Est enim. voluntas. Dei prima et summa causa omnium specierum ac imotionum. Nihil enim (It visibiliter et sensibiliter in ista totius creaturae amplissima «quadam — imimensaque. republica, quod non de interiore invisibili atque. intelligi- : bili aula summi Imperatoris aut iubeatur, aut. perimnittatur, secundum ineffabilem iustitiam praemiorum atque poenarum, gratiarum et retributionum ».

3. Et quia ista voluntas, ratione regulata, dicitur providentia ; hinc est, quod omnia, quae in universo fiunt, aguntur et reguntur divina providentia, quae per omnia est irreprehensibilis, quia nihil nisi iuste praecipit, prohibet, vel consulit ; nihil agit nisi bene, nihil permittit iniuste.

4. Intelligentia autem et ratio praedictorum haec est. Primum principium, cum sit summe nobile, et voluntatem. habet et nobili modo habet. Cum igitur voluntas de se dicat illud, secundum quod in agentibus a proposito attenditur regula rectitudinis et eflicaeia operationis; necesse est, quod voluntas in Dco sit reclisstma et efficacissima : ideo reciissima, quia idem est in Deo voluntas et veritas; ideo e/ficacissima, quia idem prorsus in Deo est voluntas et virtus sive potestas. — Et quia non potest divina voluntas carere veritate, ideo non tantum est recta, verum etiam regula rectitudinis. Quia vero nullo modo potest carere virtute, ideo non tantum est. efficax, verum eliam fons et origo tolius efficaciae, ita. ut nihil sine illa possit effici, nihil contra illam possit fleri, nihil etiam sit, a . quo valeat impediri.

5. Et quia recttsstmma. est, nullus potest esse rectus nisi conformetur ei; nullus autem potest ei conformari, nisi voluntas illa innotescat sibi: oportuit ergo, voluntatem divinam ut regulam rectitudinis notiicari nobis. Rectitudo autem quaedam est nmecessttatis, et haec. est. in. faciendo bonum necessarium declinando malum; quaedam est perfectionis, et dum gratiam el misericordiam, quae non excludit iustitiam. Quia ergo omnes, secundum quod de massa perditionis erant, debebant damnari; ideo plures reprobantur quam. eligantur, ut. ostendatur, «quod. salva- (io est. secundum gratiam specialem, sed damnatio secundum iustitiam. communem. Nullus ergo potest conqueri de divina voluntate, quia omnia agit rectissime, immo in omnibus debemus gratias agere et honorificare regimen divinae providentiae. — Si quis autem quaerat, quare magis uni peccatori munus gratiae largiatur quam alteri, hic oportet silentium imponere humanae loquacitati et. exclamare eum Apostolo: O altitudo divitiarum sapientiae el. scientiae Dei, quam tncomprehensibilia sunt iudicia eius, et in- : vestigabiles viae eius. Quis enim cognovit sensum Do- $ini, aut quis. eius. consiliarius. fuit, aut quis prior . dedit. il($, et retribuetur ei? Quoniam ex $pso et per $psum et 1n ipso sunt omnia. ipsi gloria in. saecula saeculorum.