Sermo 6

QUAM SANCTE ET IMMACULATE IN CONSPECTU DIVINÆ MAJESTATIS AMBULANDUM SIT; ET QUANTUM IN DEO ET PER DEUM EFFICERE POSSUMUS.

EXHIBETE vos sanctos et immaculatos et irreprehensibiles coram Deo. Coloss. I, 22.

Quum dicat Apostolus, Non sumus sufficientes cogitare aliquid a nobis quasi ex nobis;¹ quomodo nunc tam absolute hortatur ut exhibeamus nos sanctos et immaculatos et irreprehensibiles coram Deo, quasi ad hoc adimplendum simus sufficientes, potentes sive idonei? Rursus, quum Isaias propheta testetur, Facti sumus ut immundi omnes nos, quasi pannus menstruatæ universæ justitiæ nostræ;² quomodo nunc monet Apostolus ut exhibeamus nos immaculatos, præsertim quum Salomone testante, Septies in die cadat justus;³ cujus casus est maculatio ejus?⁴ Nam et in Job dicitur: Quid est homo ut immaculatus sit, et justus appareat natus de muliere? Ecce inter Sanctos ejus nemo immutabilis, et cœli non sunt mundi in conspectu ejus: quanto magis abominabilis et inutilis homo?⁵ Iterum, qualiter nunc hortatur Apostolus ut exhibeamus nos irreprehensibiles coram Deo, quum teste Joanne apostolo, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus?⁶ Imo Jacobo attestante apostolo, In multis offendimus omnes.⁷ Psalmista quoque loquitur Deo: Non intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens.⁸ Et in Job legitur: Non justificatur homo compositus Deo, et si voluerit cum eo contendere, non poterit respondere unum pro mille.⁹¹⁰ Et denuo: Si justificare me (inquit) voluero, os meum condemnabit me. Verumtamen præfatam Pauli apostoli exhortationem esse rationabilem atque possibilem, constat ex eo quod in Deuteronomio locutus est Moyses: Perfectus et absque macula eris cum Domino Deo tuo.¹¹ Et Deus per Moysen sæpe locutus est:¹² Sancti estote, quoniam ego sanctus sum. Christus quoque proprio ore deprompsit:¹³ Estote perfecti, sicut et Pater vester cœlestis perfectus est. Ezechias item deprecans Deum:¹⁴ Memento (ait) quomodo ambulaverim coram te in veritate et in corde perfecto. Sed et S. Joannes apostolus asserit:¹⁵ Si cor nostrum non reprehenderit nos, fiduciam habemus ad Deum. Unde et sanctus Job fiducialiter hoc fatetur:¹⁶ Neque reprehendit me cor meum in omni vita mea. Quomodo ergo omnia ista stant simul, et quomodo poterunt concordari? Nam et Sancti quos hodie veneramur, exhibuerunt se utique sanctos et immaculatos et irreprehensibiles coram Deo.

Et respondendum, quod nullus in vita hac ita se possit exhibere sanctum, immaculatum, irreprehensibilem coram Deo, quin sæpe venialiter peccet: quia etsi singula vitare venialia valeamus, non omnia tamen. Imo, dum occupamur circa unum vitandum aut diluendum, subito ex subreptione, infirmitate et instabilitate nostra incidimus aliud. Sed possumus nos coram Deo sanctos, immaculatos, irreprehensibiles exhibere, ita quod mortaliter non peccemus, et de ipsis quotidianis venialibus quotidie digne pœniteamus, atque pro ipsis satisfaciamus: imo, ultra hoc possumus nos tam custodite, diligenter ac ferventer omni hora habere, ut ex venialibus illis non solum non maneat ulla maculatio aut reprehensibilitas ulla in nobis, sed ultra hæc etiam singulis horis crescamus in caritate et gratia, in omni virtute et puritate interna. Sicque non solum non erimus maculati et reprehensibiles coram Deo, imo quotidie puriores et commendabiliores erimus coram eo. Porro, dum dicimur ista posse, non datur intelligi quod propriis viribus absque adjutorio gratiæ Dei ea possimus; sed dicimur ista posse præsupposito Dei auxilio, ex cujus parte non erit defectus si fecerimus quod in nobis est. Et quia hoc possumus, et si hoc egerimus, Deus gratiam adimplendi præstabit, idcirco dicimur ista posse. Unde Paulus apostolus: Omnia (inquit) possum in eo qui me confortat.¹⁷ Et Christus disseruit: Omnia possibilia sunt credenti.¹⁸ Nam et teste Philosopho, hoc dicimur posse quod possumus per nostros amicos.

Nunc ergo consideremus diligentissime et ferventer, qualiter valeamus ac debeamus nos coram Deo sanctos, immaculatos et irreprehensibiles exhibere. Ad quod utique multa requiruntur, et difficile valde videtur, quum virtus sit circa difficilia, et istud sit maxime virtuosum. Verumtamen tot et tanta, tam gratiosa et efficacissima ac paratissima habemus ad istud explendum media atque subsidia, ut non sit ita difficile ut pusillanimitas veretur humana. Porro adjutoria ac media ista, sunt divinus instinctus, gratiosa adsistentia Dei, gratia gratum faciens, virtutes infusæ et dona Spiritus Sancti, angelorum custodia et inspiratio multiplexque subsidium, beatissimæ Virginis piissima ac viscerosa subventio, totius triumphantis Ecclesiæ oratio variaque succursio, et communicatio thesauri Ecclesiæ, militantis quoque Ecclesiæ auxiliatio multa et magna, communicatio et participatio omnium mysticorum Christi membrorum seu universorum fidelium in caritate exsistentium, ecclesiastica sacramenta, spiritualium patrum directio, oratio, consolatio, instructio, correctio atque correptio. Quum ergo tot et tanta præsto sint nobis auxilia et efficacissima media, quid trepidamus ardua aggredi, perfectionis semitam ingredi, ad obtinendam sanctitatem conari?

Itaque quicumque desiderat se coram Deo sanctum, immaculatum irreprehensibilemque præbere, in primis declinet a malo, universa satagat vitare peccata, et venialia tanquam mortalia detestetur ac fugiat, sciens quia qui modica negligit, paulatim evacuatur et decidit.¹⁹ Idcirco omnem interiorem et exteriorem sensum eum custodire, linguam reprimere, ingluviem ventris abhorrere oportet, et super suam semper stare custodiam, ac coram divini vultus præsentia se incessanter statuere.²⁰ Verum, quia in die septies cadit (saltem in venialia) etiam justus, necesse est ut contra quotidiana peccata quotidianis cum omni diligentia utatur remediis, discutiendo frequenter conscientiam suam, et examinando ac dijudicando propriam vitam;²¹ seque coram Deo in suo secreto corripere, castigare, deflere, indulgentiam postulare, satisfactionem et emendationem integro corde proponere, pure, contrite ac diligenter confiteri, et facta confessione, devotius et cautius se habere, ac recidivum vitare pro posse oportet.

Præterea, quia (ut tactum est) insufficientes sumus aliquid meritorium cogitare et operari ex nobis seu propriis viribus, sed tota virtus, efficacia et sufficientia nostra ex Deo est: hinc deinceps oportet ut coram Deo nos profundissime humiliemus, vilipendamus, et proprias calamitates, defectuositates et culpas intueamur ac fateamur, et tota humilique fiducia divino innitamur auxilio, Dei gratiosissimam opem, protectionem, directionem infatigabiliter invocantes, omne bonum, omnem profectum, universa etiam merita Deo plenarie grataque mente attribuentes; quum per se ipsum dicat Salvator, Sine me nihil potestis facere;²² et per Osee, Perditio tua ex te, in me tantummodo auxilium tuum.²³ Amplius, necesse est ut omnia opera bona præterita quæ forte peregimus, pro modico reputantes, conemur quotidie nos ipsos in anteriora extendere, charismata apprehendere meliora, et cum recenti devotione Deo servire, omneque tempus fructuose expendere ac jugiter mentem elevare ad Dominum, nec unquam tepescere, sed viriliter frangere nosmetipsos, atque fideliter laborare in schola virtutum, illa quoque assidue meditari ac menti imprimere quæ compunctionem pariunt, devotionem inflammant, castum timorem inducunt, torporem negligentiamque expellunt et mentem conservant in bonis, ut sunt passio Salvatoris, beneficia Dei, quatuor quoque novissima, Sanctorum exempla, multitudo laqueorum nos ambientium et imminentium periculorum.²⁴²⁵ Itaque, si ista egerimus, si in his nos quotidie exercitaverimus, sentiemus in brevi profectum mirabilem, copiosa auxilia, consolationes dulcissimas: imo et insperatas ad bona agenda, ad perfectionis exercitia, ad sanctitatis appropinquationem facilitates. Consuetudo namque est quasi natura, et habitus prompte exit in proprios actus, et fideliter laboranti, quærenti, pulsanti Deus misericordissime adest. Beatissima quoque Virgo, proprius angelus, omnesque Sancti, præsertim illi ad quos habetur specialis devotio, benignissime auxiliantur.

Nunc ergo, o fratres, pensemus quam brevis, momentanea et incerta sit vitæ hujus duratio, quam copiose in ea proficere, quam salubriter perfici, quam gloriose promereri queamus qualibet hora. Intuea-

II Cor. xii, 5.²⁶ mur quanta sit nunc beatitudo Sanctorum quos colimus, quantam felicitatem et gloriam sibi in vita hac labili meruerint, et eorum accendamur exemplis. Non parcamus laboribus. Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis. In omni observantia regulari simus continue strenui, in auditu auris obediamus patribus nostris, mutuo quoque caritativi, exemplares, concordes, patientes et humiles simus.²⁷²⁸

Footnotes

1. II Cor. III, 5. ↩

2. Is. LXIV, 6. ↩

3. Prov. xxiv, 16. ↩

4. Rom. VIII, 28. ↩

5. Job xv, 14-16. ↩

6. 1 Joann. 1, 8. ↩

7. Jacob. III, 2. ↩

8. Ps. CXLII, 2. ↩

9. Job IX, 2, 3. ↩

10. Ibid. 20. ↩

11. Deut. XVIII, 13. ↩

12. Lev. XI, 44, 45; XIX, 2; etc. ↩

13. Matth. V, 48. ↩

14. IV Reg. XX, 3. ↩

15. 1 Joann. III, 21. ↩

16. Job XXVII, 6. ↩

17. Philipp. IV, 13. ↩

18. Marc. IX, 22. ↩

19. Eccl. xix, 1. ↩

20. Habac. xii, 1. ↩

21. Prov. xxiv, 16. ↩

22. Joann. xv, 5. ↩

23. Osee xiii, 9. ↩

24. I Cor. xii, 31. ↩

25. Philipp. xii, 13. ↩

26. II Cor. iii, 5. ↩

27. II Cor. vi, 2. ↩

28. Ps. xvii, 45. ↩