Sectio 11, art. 10: Utrum Beus posait meUora f&eere ea quae facit

Respondetur sec. illud ad Ephes. m, 20 : « Deus potest omnia facere abundantius quam petimus aut intelbgimus. » Sanctus Thomas enuntiat et probat tres propositiones :

Detts noh potest facere aliquam retn esse essentialiter meliorem, quam ipsa sit ; quia differentia specifica qua constituitur essentia, non comportat magis et minus. Sic non potest facere quaternarium majorem. nec hommera essentialiter meliorem, quia homo est essentialiter et immutabiliter ammal rationale.

30 Deus potest res a se factas facere aeeidentaUter meliores ; v g rem magis mcidam, hominem magis sapientem et virtuosum, item de potentia

AN DEUS POSSIT MELIORA FACERE EA QUAE FACIT absoluta Deus posset augere lumen gloriae in sanctissima Christi anima, cf. III», q. 7, a. 12, ad 2m ; q. 10, a. 4, ad 3m.

3° Simpliciter loquendo qualibet re a se faeta potest Deus facere aliam meliorem ; v. g, creare semper angelos perfectiores, quorum intelligentia esset altior et melius cognosceret res creatas et res possibiles. Unde non datur supremum possibile ; quia omnipotentia Dei infinita exhauriri tiequit.

Ad im. Attamen Deus non potest facere melius, si ly melius sit, non nomen, sed adverbium; scil. Deus non potest facere ex majori sapientia et bonitate ; sed potest semper facere quid melius, in hoc sensu, rem meliorem. Sic animal est quid melius quam planta, sed non melius ordinatur quam ea, etiam enim in planta est optima dispositio partium ad finem ejus.

Ad jm. « Universum (suppositis istis rebus) non potest esse melius propter decentissimum ordinem his rebus attributum a Deo... Quorum si unum aliquod esset melius, corrumperetur proportio ordinis, sicut si una chorda plus debito intenderetur, corrumperetur citharae melodia. »

Hoc verum est non solum quoad subordinationem essentiarum, sed etiam quoad singularia eorumque particularitates, imo quoad bonum propter quod permittuntur mala, v« g. quoad patientiam martyrum propter quod permittitur persecutio. In his omnibus est mirabilis ordo Providentiae; Sed, ut didt ibid. ad 3m in fine : « Posset tamen Deus alias res facere vel alias addere isfcte rebus factis, et sic esset illud universum melius » scil. quid meiitis, non vero adverbialiter « melius » dispositum.

Haec est responsio facienda objectionibus Leibnitzii, qui voiuit probare praesentem mondum esse optimum inter mundos possibiles. Datur quidem suprema natura creata producta, id est supremus angelus, sed non potest concipi supremum possibile, quia « qualibet re a se facta, Deus potest facere aSiam meliorem ».

Ad 4m. « Humanitas Christi ex hoc quod est unita Deo, et beatitudo creata ex hoc quod est fruitio Dei, et beata Virgo ex hoc quod est mater Dei, habent quamdam dignitatem infinitam ex bono infinito, quod est Deus, et ex hac parte non potest aliquid fieri melius eis, sicut non potest aliquid melius esse Deo, » — Attamen de potentia absoluta, Deus posset dare sanctissimae animae Christi majorem gradum luminis gloriae, item B. Mariae Virgini et aliis beatis. Cf. 111% q. 7, a. 12, ad 2» ; q. 10, a. 4, ad 3?».

Haec suiSciunt quoad omnipotentiam, confirmant ea quae supra dicta sunt Ia, q. 19, a. 8 : « Cum voluntas divina sit efficacissima, non soium seqtiitur quod fiant ea, quae Deus vult fieri, sed et quod eo modo fiant, quo Deus ea fieri vult ; vult autem quaedam fieri necessario, quaedam contingenter, ut sit ordo in rebus ad complementum universi. »

Qu. XXVL — Dc divina beatitudine.

L

Post considerationem eorum quae ad operationem Dei pertinent scil ad scientiam, ad voluntatem, et ad potentiam relate ad effectus exteriores agendum est de beatitudine divina, nam beatitudo est bonum perfectum mtellectuahs creaturae, et sic absoivuntur ea quae pertinent ad divinae essentsae umtatem. Sunt quatuor articuli :

i° Utrum beatitudo Deo competat ; 2° utrum sit secondum actum mtellectus ; 30 utrum Deus sit essentialiter beatitudo cujuslibet beati •

4° utrum m ejus beatitudine omnis beatitudo inciudatur. Cf. C. Gentes I. I, c. 100.