Epistola XCIV. Ad Walterum

Est 1sesciiptum ad ante positas litteias.

ÁssELMUs archiepiscopus fratri et dilectori suo Wavrrno salutem et benedictionem Dei, el suam, quantum valet.

Litteras religiose dulcedinis tue suscepi, velut favum pinguem, et exundantem, et stillantem densas el suaves guttas inexplicabitis erga me dilectionis. lu quibus sancto 1eferta fervore anima tua diligenda ei dilecta anima meze, tanto se significat flagiaie desiderio nostri colloquii; et quia hoc fieri posse desperat, saltem per litteras nosuze. salutationis et zificanus admonitionis; ut anima mea miretur unde lua erga me concepit tantum affectum amoris, 1isi quia Spinitus ubi vult spirat, et vocem ejus audís; el nescis unde veniat aut quo vadat (Joan. 1n, 8). Quippe mea merita hoc impetrare apud homines nequeunt, ut sic diligar ab homine; sed Spiritus sancius, per quem chaiitas in cordibus servorum Dei diffunditur, 1pse animam tuam tali ac tanto fecundax: affectu. Cujus vocem in litteris tu:s audio, sed unde hoc inspirel nescio, quia cur hoc faciat in me non invenio. Quem rogo ut nunquam a te vadat, sed semper in te maneat, et totum spiritum tuum indesinenter amore Dei et proximi fervere faciat. Gialias ago Deo qui mibi ut jta a te diligar dedit, sed tibi multo majus donum tribuit cum cor tuum sic amote proximi implevit, Valde namque est giatius Dco diligere proximum quam diligi a proximo. Semper ergo plus debemus studere amare quam amari; et

amamus, quam cum amamu:, Atque magis dolendum nobis est, et majus damnum credendum, cutn perdimus amorem quo amamus 95, quam cum amittimus illum a quo amamur; amanti enim pra'mium debetur, non amato, Deum, pro cujus amoio me diligis, oro uL ipse te diligat, ipse le ad bene wiendum, quod a me petis, instruat; ipse te ab ommbus peccatis absolvat, et ipse te ad vitam zeternam perducat, Amen. 419 EPISTOLA CXLVII ^, ANSSELMI 4D MCRIARDACHUM HIBERNIE REGEM.

Liam atque etiam regat medeii, aut cuiave medendum pestilentibus su: *egni. moribus. Ne. amplius. vit uxores suas aliorum. uxoribus commulent, et. episcopus non nisi tt uno ceo loco constituatur , nec nist a pluxibus episcopis o1dinetur.

MoniAnDACHO, glorioso regi Hihernie, AmstrwUs archiepiscopus, sei vus Ecclesi: Cantuariensis, fidele cum orationibus obsequium, et per regnum terrenum mereri celeste.

Quoniam multa de vestra excellentia predicantur quae regiam decent dignitatem, valde gaudemus; et Deo, a quo est omne bonum, devotas exinde gratis agimus. Confidimus autem quia qui vobis contulit giatiam suam in faciendis bonis quie facitis *'^, con. feret. quoque affectum perficiendi ea qua super llla qu.e facitis eum velle cognoscitis. Quapropter, gloriose fili et in Deo chasi-sime, precor ut ea quae in regno vestro secundum Chrisuanam religionem emendanda cognoveiits, omni instantia eL sollicitudine emendetis. Ad hoc enim Deus in regali subl mitate vos constitui, ul virga. aquitatis subditos populos gube:netis, et qui/quid in eis justiii.e adver satur, eadem virga percutiatis el amoveatis, EL quidem quiddam dicitur fieii in ipso »opulo quem legendum suscepistis, quod magnopere corrigendum est, quia Chaistianz religioni omnimodis contrarium est. Dicitur enim quod viri ita libere et publice uxores suas uxojiibus aliorum commutant (345), sicut

YARLE LECTIONES.

'* Consolatione diutius ms consolationi diutius **! Substernet.s$ substernat. Amen. dimus amorem quo amamus

$97 Collata cum eodem ms $99? Cum eodem ms collata

99 Placid voluntati ms placide vestre voluntati *5 Perdimus quem amamus ms. pei$39 Qua fecistis ms qu:e facitis

(54) Dicitur quod viii ita libeie et. publice ucores D sarculo correctionis penitus exstirpare non differas, »

suas alioiim uxoribus commutant, Epist. 141, supra, idem pramonueiat, sed quia, ut liquet, neglectum fuerat, rursus inculcat. Sane ante Anselinum Gregorius papa. VIE aliquid simile audietat, unde Lanfrancum per litteras (quarum majorem partem retulimus in epistol. 51, lib. 11) monuit serpenti morbo occurreie bis verbis : « Tuam veio fiaternitatem, etsi monitore non egeat, impellente tamen nos sollicitudine admonemus, quatenus .graviora usquequaque vitia resecare-suideat, et inter omnia, et pre omnibus, nefas quod de Scotis audivimus, quod plerique videlicet uxores mon solum deserunt, sed etiam veudunt, modis omnibus prohibere contendat. Ad haec enim apostolica te auctoritate fuluum esse volumus, uL.non solum in Scous, sed etiam in alus (i quos in Anglorum insula tales esse cognoveris ) dua animadversione punias, et radicem tanti mali prudenti

Sic Gregorius ad Lanfíancum, qui moritis pontificis continuo morem gessit. Nam post Gregorianas litteras sequuntur proxime alive ejusdem Lanfranci, ad Go thricum Hibernie iegem, ubi post coaptatam in limine benevolentiam, haec insunt: « In regno vestio perhibentur homines, seu de propiia, seu de mortuarum uxorum parentela conjuges duceie. Ali, legitime sibi copulatas pro aibilrio. et. voluntate relinquere ; nonnulli suas aliis dare, et aliorum infanda commutatione recipere. Haec , et si qua sunt alia ciimina, propter Deum et animam vestram 1t tetra polestalis veste corrigi jubere, talesque vos cum divino adjutorio vestris subditis exhibere, ut et amatores bour bona amplius diligant, et appetitores mali pravas actiones nequaquam cerceie presumant. » Ita Lanfrancus commonueiat regem. Yerum nescio an suida aure isle piseterjisset ,

S. ANSZLMI CANTUAR. ARCIHEP. OPP. PARS. Ilf. — EPISTOLAE.

quilibet equam equo, aut. quauilibet aliam rem re A ut eum de terreno regno transierilis ' ad eoleste

alia ab illo commatat; aut. pi10 libitu et sine 1a 10ne 1elinquunt. Quod quam malum sit, omms qui Chiistianam legem novit, intelligit, S1. igitur excellentia vestra divinarum Seripturarum sententias quae huic infami negotio obviant per se legere non valet, prcipite episcopis et religiosis clericis qui in. vestro regno sum ui eas vobis edicant, quatenus, eis eognius, quo studio vobis invigilandum sit, ut. hoc malum coirjgatur, eognoscaus. Item dieitur. episcopos in lerra vestra passim eligi , et sine certo episco

patus loco constitui, a!que ab uno episcopo episcopum sicut quemlibet presby terum ordinari. Quod nimirum sacris canonibus omnino contrarium est; et eos qui taliter 1nstituti sunt aut o(dinati, cun suis oidi-

n3toijbus ab episcopatus ollicio deponi praecipiunt. B

Episcopus namque, nis: ceitam parochiam et populum eui supeiintendat, habeat, corsüutui secundum Deum non potest, quia nec in secularibus nomen vcl ollicium pastoris habere valet, qui gregem quem pascat non habet. Honor quoque episcopalis non parum vilescit, dum is ad pontificatum assumitur qui ordinatus, quo djyerlat vel cui per episcopale ministerium certo prosideat, nescit. Minus quoque uam a libus episcopis ordinari non debet, cum propter multas alias et rationabiles causas, quas epistolaiis brevitas non admittit, tum. ut fides, yita et sollicitudo ejus qui invigilare debet, 1doneis et legalibus lestibus comprobetur. Precor itaque, hoitor et moneo quatenus excellentia vestia operam det ut isla in regno suo coriigaultur, quatenus merces, quam 4 Deo pio aliis bonis evpelilis *?, pio satis vobis augeatur. Ceterum, si quid in vobis aut in his quos regere suscepislis quod ullatenus voluntati Dei adversari queat, pei penderitis, sollicite emeadare satagite,

iegnum venialis. Armen. De fiatic nostro Coinelio, quem sibi eelsitudo vestia mitti 10gavit, dico quia 113 occupalus est circa servitium palris sui, ut. nec ab eo queat sine periculo vit illius separari , nec eum, qui jam seno confectus est, secum ullatenus duceie.,