Skip to the text

Caput III. De tertio fructu lacrymarum, qui est imitatio virtutum Christi

Ex arbore Sanctae Crucis multi pendent fructus animi, dulcissimi, saluberrimi, qui tamen non reficiunt, nec nutriunt, si solum conspici antur, nisi etiam carpantur, et ori admoveantur et ad stomachum usque demittantur. Quid est fructus Sanctae Crucis conspicere, nisi meditari Dominicam Passionem, et ex compassione lacrymari? quid est fructus illos carpere et comedere, nisi virtutes Crucifixi imitari, et ex earum imitatione nutriri ad vitam spiritualem, et crescere et pinguescere: id est, in virum perfectum evadere, et Christo quam simillimum fieri? Ad hanc imitationem hortatur nos Apostolus Petrus cum ait: Christus passus est pro nobis, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus. Ad eamdem nos hortatur Coapostolus ejus Paulus dicens: Hoc sentire in vobis, auod et in Christo Jesu, qui humiliavit semetipsum, factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Ad eamdem nos hortatur Apostolus Joannes verbis illis: Ille pro nobis animam posuit, et nos debemus pro fratribus animas ponere. Sed quid opus est testes multiplicare cum ipse Dominus per se nos omnes hortetur, cum ait: Discite a me, quia mitis sum, et humilis corde; et rursum: Exemplum dedi vobis, ut et vos idem faciatis, et iterum: Qui non bajulat crucem suam, et venit post me, non potest meus esse discipulus? Itaque si volumus, ut contemplatio Passionis Dominica}, et fluvius lacrymarum, qui inde tamquam ex fonte procedit, nobis vere prosit, oportet ut ad imitationem virtutum, quae in passione Domini conspiciuntur, accingamur. Et qmcnam sunt virtutes, qua} in crucifixo Domino potissimum emicuerunt? In superiore libro virtutes illas ostendimus, quae sunt patientia, charitas, obedientia, et humilitas, quas nobis figura ipsa Crucis facile repraesentat, si quis consideret in Cruce longitudinem, latitudinem, altitudinem et profunditatem.

Ut igitur haec virtutes in nobis nascantur, et filis adultis Dominum imitemur, oportet ut lacrymae compassionis, quas fundimus, dum

crucifixumDominum alia contemplatione aspicimus, non in terram cadant, ct pereant, sed ad extinguendum ardorem concupiscentia;, quse virtutibus illis contraria est, caute deriventur. Quomodo autem hoc fieri debeat, unctio Spiritus sanctus docebit eos, qui saluti sute serio consulunt. Vos, inquit Sanctus Joannes, Unctionem habetis a sancto, et nostis omnia, et infra: Non necesse habetis, ut aliquid doceat vos; sed sicut unctio docet vos de omnibus manere in eo. Ergo tamen pauca per modum exempli pro incipientibus hic addam. Considero mundi Dominum crucifixum; et quasi prtesens praesentem aspicio, nudum, algentem, esurientem, sitientem. Video caput spinis coronatum, vultum sputis oblitum, manus et pedes sanguinis rivos fundentes; cerno corpus totum a planta pedis usque ad verticem capitis plagis coopertum. Attendo quid ipse interim agat, an irascatur persecutoribus, an mala illis imprecetur, an impatienter saltem tanta tormenta sustineat. Audio orantem Deum Patrem pro crucifixoribus, consolantem Matrem et discipulum, quem diligebat, promittentem paradisi consortium latroni secura pendenti. Nullum impatientiae signum animadverto, nullam de hostibus, et persecutoribus querelam, nullas minas audio. Itaque condolens doloribus, et patientiam admirans lacrymas fundo, et quaero ab ipso, unde tanta in innocentissimum supplicia: et an invitus, an volens ista patiatur? Audio respondentem: Ego oblatus sum, quia ipse volui; nemo tollit animam meam a me, sed ego pono eam. Itaque non invitus, sed volens ista perfero. Et quae causa fuit, ut innocentissimum corpus tuum tantis, et tam multis, et jam horrendis doloribus torquendum permitteres? Charitas hoc fecit, ut te a gehennae incendiis eriperem et simul patientiam et charitatem, humilitatem, et obedientiam te docerem, quae sunt verae semitae ad vitam mternam, ad quam te ab aeternitate mihi consortem destinaveram. Animadverti enim te verbis Scripturarum mearum et vocibus nu ntiorum meorum non potuisse moveri, ut impatientiam et odium et superbiam et contumaciam, et concupiscentias malas, et mundi amorem exueres, ideo elegi ego ipse venire, et ex cathedra Crucis non verbis, sed exemplo te docere. Quid hic dices, anima, quid respondebis, etiam si ferrea, vel si adamantina esses, non frangeris? Placebitne igitur deinceps, ad quamlibet offensionem impatiens vindictam quae¬

rere, an potius ex animo inimicis omnibus injuriam facientibus libenter ignoscere, an exemplum patientiae meae non erit tibi deinceps pro omnibus rationibus, quas tibi mundus in contrarium posset afferre? Ita, Domine, cedo charitati tua;, victum me confiteor; vulnerasti cor meum, et liquefecisti incendio amoris tui: polliceor tibi fideliter me non solum non redditurum amplius mala pro bonis, sed redditurum bona pro malis: nec solum non expetiturum vindictam de persequentibus me, sed.contra, oraturum pro persequentibus, et calumniantibus me, et beneficia collaturum,in quantum potero, iis, qui me oderunt, dummodo non me deserat protectio tua. Pergit amator animarum Christus ex cathedra Crucis sua; exhortans,et dicens: Ego pro te humiliavi me ipsum usque ad mortem, mortem autem, crucis, tum ut te hac humilitate redimerem tum ut eumdem te tantae humilitatis exemplo docerem, non superbire, non alia sapere, non ambire gradus altiores, recumbere in novissimo loco omnibus aliis cedere, haec enim est recta via ad veram celsitudinem, qua discipuli Crucis fruenturin coelis. Elige utrum vis, aut mecum humiliari in terris, ut exalteris in coelis, aut cum Diabolo, qui est Rex super omnes filios superbiae, exaltari ad modicum in terris, ut in aeternum humilieris in inferis? 0 Domine, ante tantam humiliationem tuam potuit Diabolus nos decipere, nobisque persuadere, ut exaltationem quaereremus in terris: et modis omnibus ad gradus excelsos, et magnos honores anhelaremus: sed cum tu, qui veritas, et sapientia Dei est verbo et exemplo humilitatem docueris, nimis stultus essem, nisi me sub omnium pedibus subjicerem: tu enim es Filius Dei vivi, ego sum pulvis, et cinis: tu Rex regum, ego servulus tuus, et filius ancillae tuae. Unum te rogo, ut in hoc sancto proposito gratia tua me conservet usque ad finem; tanta enim est humana fragilitas, et tanta hostium nostrorum Daemonum astutia, ut nisi vigilet super nos custodia tua, nihil audeamus nobis de nostra constantia, vel perseverantia polliceri. Sed perge, obsecro, Domine, in saluberrima, et auribus meis dulcissima concione tua. Ego, inquit Dominus crucifixus, obediens fui Patri meo in re omnium difficillima, qua; est mors crucis, nec solum Patri Deo, sed etiam Matri, et Nutritio meo, sicut scriptum est, quia eram subditus illis. Nec solum piis parentibus obedi vi, sed etiam obedientiae Caesaris me sponte subjeci, cum tributum illi pro me reddi volui. Denique etiam vilissimis Pilati ministris spontaneam obedientiam exhibui, cum me super crucem extendi et manus ac pedes ad loca clavorum porrigere jubebant. Haec autem omnia feci, ut te docerem, non solum Deo, et legitimis potestatibus libenter, et prompte parere, sed etiam, si detur tibi optio, eligas semper potius obedire, quam imperare. Vera est enim sententia servi mei fidelis Sancti Francisci: « In obedientia lucrum, in praelatione periculum. » Ergo si amori meo vicem rependere cupis, obedientiae Dei nihil anteponas, neque terroribus, neque beneficiis adduci te sinas, ut non obedias Deo: verissime enim Apostolus meus dixit: Obedire oportet Deo magis, quam hominibus, quando autem mandatum hominis superioris legitimi non est contrarium mandato Dei, tum obedire debes hominibus, sicut Domino, et non hominibus, ut alter Apostolus meus non minus vere scripsit: auctoritas enim imperandi a Deo est, et ideo qui obedit Vicario Dei, obedientiam exhibet Deo; et qui spernit mandatum hominis a Deo auctoritatem habentis, non hominem spernit, sed Deum. Quod autem ex hac mea cathedra te docui de patientia, humilitate, et obedientia: id ipsum, et majori ratione intelligi volo de regina virtutum omnium charitate. Ego enim propter nimiam charitatem meam dilexi vos homines etiam dum inimici mei essetis, et sic dilexi, ut me ipsum traderem oblationem, et hostiam Deo Patri pro vobis in odorem suavithtis: quam oblationem, et hostiam, quamvis alioqui nimis acerbam, et amaram, dulcem mihi reddidit amor ardentissimus quo salutem vestram desideravi. Volo igitur, ut et vos in hac re potissimum me imitemini, ut sicut ego non propter aliquod commodum meum, sed ex pura, et vera,, et ardcntissima charitate animam pro vobis posui: et non levi aliquo mortis genere animam posui; sed (ut vides) in cruce pendens, acerbissimo et longissimo dolore membrorum omnium cruciatus, et sanguine toto effuso; sic et vos pro Deo, et pro fratribus animas ponere parati sitis: et multo magis aperta geratis viscera charitatis erga proximos omnes, et non ex tristitia, aut necessitate, neque retributionem expectantes, membra mea, id est, pauperes, aegrotos, afflictos, foveatis et in eorum angustiis non solum pecunias largiter eflundatis, sed et ipsi vos

impendatis. 0 Domine, difficilia nimis, et gravia videri possent, quae nunc doces, nisi ex cathedra ista doceres: sed cum exemplo doceas magis, quam verbo tu, qui Dominus es, et magister, quomodo audebimus nos servi, atque discipuli contradicere? Verissima enim esse, quae dicis, et justissima esse, quae jubes testatur Crux ista, unde loqueris; testatur sanguis iste qui copiosissime fluens, habet vocem suam, qua altissime clamat; testatur denique mors ipsa, quae si velum templi procul positum et lapides durissimos scindere potuit: quomodo non magis scindere poterit corda fidelium tuorum, et ad obediendum inclinare?

Ergo, Domine, quoniam sic nos amasti, et nos redamare te cupimus, et si nondum amore tuo, qui adhuc debilis est in nobis, saltem amore amoris tui cupimus te sequi, et si trahas nos post te, curremus in odorem unguentorum tuorum. Nec solum amare, et sequi te cupimus, sed mundum, et quae in mundo sunt, adjuvante gratia tua, omnino contemnere, et fugere deliberamus et firmiter statuimus, praesertim cum te ducem nostrum videamus a nativitate usque ad mortem mundi delicias contempsisse: cernimus enim te ad mortem properantem, non in lecto jacere, sed in ligno pendere, non alium cibum, et potum, quamfel et acetum gustare: et quamvis vere sis Rex, videmus tamen non alium habere thronum, quam patibulum, non aliam coronam gestare, quam spineam, non aliam purpuram indutum, quam nuditatem proprio sanguine rubricatam: non alios habere stipatores, quam pendentes duos homines miseros in patibulo. Et nos igitur tuo Regis sapientissimi exemplo provocati, mundo, et pompis, ac voluptatibus ejus nuntium remittimus, et cruce in humeros sublata, te solum per viam angustam et spinis, ac tribulis obsitam sequi proponimus, modo tu ipse, qui dedisti praeceptum, praecurras auxilio: et qui demonstrasti exemplum, vires praebeas ad imitandum.

Chapter 27 of 35