Articulus 6

Roboratio prædictorum, quod scilicet ab ingressuris aut ingressis religionem temporale nil exigendum sit, ex his quæ in Decreto ex sacris conciliis et summorum Pontificum canonibus aliisque scripturis introducuntur.

UT veritas hujus materiæ, quæ animarum concernit salutem, plenissime innotescat, latius de ea aliquid arbitror conscribendum. Itaque circa primam causam Decreti, Gratianus septem quæstiones inducit, quarum secunda est ista: An pro ingressu monasterii pecunia sit exigenda, vel exacta persolvenda. Ad cujus quæstionis partem affirmativam sic arguit: Legitur primo Regum, quod Anna filium suum Samuelem tulit ad domum Dei in Silo, et obtulit Heli pontifici cum certis muneribus, scilicet tribus vitulis, et modiis tribus farinæ, ac amphora vini.¹ Insuper, in Actibus fertur Apostolorum, quod singuli credentium vendebant prædia sua, eorumque pretia ante Apostolorum pedes ponebant;² quumque Ananias partem sibi reservasset de pretio, maledictionem accepit a S. Petro, moxque cecidit mortuus coram eo. Hinc apparet, quod ingressuri monasterium sua debent rectoribus ejus offerre, nec aliter recipi. Ad ista Gratianus respondet: Aliud est sua sponte offerre, aliud exacta persolvere. Mater autem Samuelis non exacta neque petita obtulit sponte munera sacerdoti. Credentes quoque sua sponte offerebant Apostolis, ut indigentium necessitatibus deservirent: quæ, instante infidelium persecutione, eis possidere non licebat, id est, reservare non poterant. Ananias demum non idcirco damnatus est quia sua nollet offerre, sed quia Spiritui Sancto mentitus, pretia eorum quæ jam ante Apostolis obtulerat, partim fraudavit. Ex his Gratianus concludit: Non ergo his auctoritatibus permittitur rectoribus ab ingressuris monasterium aliquid exigere, sed sponte oblata suscipere: quia illud damnabile est, istud licet. — Consequenter probat hoc auctoritate synodi generalis, qua dicitur:³ Quotiescumque ad consecrandas ecclesias episcopi invitantur ab aliquo, non quasi ex debito munus quodcumque requirant, sed si fundator aliquid eis ex suo voto obtulerit, non respuant. — Deinde idem probat auctoritate Bonifacii Papæ, qui scripsit quibusdam optantibus quemdam abbatem habere episcopum, atque quærentibus an pro obtinendo hoc ipso possent pecuniam exhibere his quorum abbatem sibi pro præsule tam necessarium reputabant:⁴ illis, inquam, Papa respondit, id licitum esse, dummodo ab hoc opere omnis deesset pactio omnisque conventio.

Præterea, vir ille doctissimus, re et nomine Gratianus, inquirit et ait:⁵ Adhuc objicitur, quod ingressuri monasterium si pecuniam tribuunt, non propositum religionis, sed participationem stipendiorum emunt: temporalia ergo, non spiritualia ementes, nequaquam simoniaci sunt habendi. Hoc Gratianus solvens, subjungit: His itaque respondetur: Non solum qui spiritualia, sed etiam qui temporalia eis annexa pretio accipiunt vel tribuunt, simoniaci judicantur. Unde Malachias propheta loquens ex persona Domini, ait: Quis est in vobis qui claudat ostia et incendat altare meum gratuito? Non est mihi voluntas in vobis, dicit Dominus, et munus non suscipiam de manu vestra.⁶ Porro ostia claudere, non est muneris sacri officium, sed tantum sibi adjunctum. — Ad hoc allegat quod ad Hispaniæ præsules scribit Gregorius: Audivimus, inquiens, dilectissimi, quod sacrorum ordinum professores, sub munerum datione vel acceptione Ecclesias ac beneficia earum usurpant: quod scelus vos non jamdudum acriter correxisse vehementer miramur.⁷ Et rursus idem Gregorius scribit archiepiscopo Rothomagensi: Si quis muneris dator aut acceptor, Ecclesias aut ecclesiastica dando emerit vel accipiendo vendiderit, a Simonis damnatione nequaquam excluditur. Item ait Gregorius Papa: Quidquid in sacris ordinibus aut ecclesiasticis rebus vel data vel promissa pecunia acquisitum est, nos irritum esse et nullas unquam vires obtinere censemus.⁸ — Insuper, ad horum confortationem inducit quod scribit Papa Paschalis: Si quis objecerit non consecrationes emi, sed res quæ ex consecratione proveniunt, is penitus decipere se probatur.⁹ Nam quum corporalis ecclesia aut prælatus sine corporalibus rebus in nullo proficiat, sicut nec anima sine corpore corporaliter vivit, quisquis alterum horum vendit sine quo alterum non provenit, neutrum invenditum derelinquit. Hanc ultimam auctoritatem allegat Papa Urbanus, dicens:¹⁰ Beatus prædecessor noster Paschalis affirmat, quod quisquis eorum alterum vendiderit sine quo alterum non provenit, neutrum invenditum derelinquit, ac per hoc eum qui rem ecclesiæ emit vel vendit, simoniacum esse intelligitur. — Sed et Gregorius dicit: Ea quæ pactione consecrata fuerint, potius exsecrata quam consecrata dici debent. Si ergo tam exsecrabile est inanimata pactione consecrari, quanto magis exsecrabile est rationalem creaturam pactione religionem intrare?¹¹

Hæc pauca ex multis præallegato loco Decreti contentis sunt sumpta.

Footnotes

1. I Reg. I, 24. ↩

2. Act. IV, 34, 35; v, 1 et seq. ↩

3. Decret. p. II, caus. 1, q. 2, c. 1. ↩

4. Act. c. 2. ↩

5. Act. q. 3. ↩

6. Malach. 1, 10. ↩

7. Decret. p. II, caus. 1, q. 3, c. 1. ↩

8. Malach. c. 2. ↩

9. * Urbanus Ibid. c. 5. ↩

10. Malach. c. 7. ↩

11. Malach. c. 8. ↩