Skip to the text
Ember
PT

Articulus 14

DE SENSIBILIBUS SIGNIS QUÆ CIRCA BAPTIZANDUM SUSCEPTUM EXERCENTUR : ET PRIMO DE SIGNIFICATIONE BAPTIZANDI EXUITIONIS, ADSPECTUS AD OCCIDENTEM, EXTENSIONIS MANUUM, EXSUFFLATIONUM, DUCTIONIS AD ORIENTEM, ET CONFESSIONIS.

SED non inest summe contraria simul participare, id est, non contingit neque possibile est aliquem « simul participare », recipere aut habere in se, « summe contraria », id est ea quæ maxime invicem contrariantur, aut simul ea habere in summo gradu : quamvis secundum gradum remissum possint simul inesse, ut quod aliquis sit aliqualiter calidus, et aliqualiter frigidus. Unde communis auctoritas est, quod contraria non possunt simul inesse, et quod unum eorum expellit aliud, atque quod unumquodque tanto plus est tale, quanto minus habet admixtum de suo contrario. Neque communionem quamdam ad unum habentem, id est, non contingit eum qui habet « communionem », id est unionem et dilectionem, cum illo uno quod solum et summe necessarium est, partitas habere vitas, id est actiones vitales dispersas per passiones et vitia, et divisas a Deo ac ultimo fine.12 Hoc est quod asserit Christus, Nemo potest duobus dominis servire :3 dominis, inquam, contrariis. Ideo additur : Non potestis Deo servire et mammonæ. Joannes quoque in prima sua Canonica :4 Si quis diligit mundum, non est caritas Patris in eo. Hinc alibi scriptum est : Adulteri, nescitis quia amicitia hujus mundi inimica est Deo? Quicumque ergo voluerit amicus hujus mundi fieri, inimicus Dei constitetur.5 Et in libro Josue habetur :6 Servite Domino corde perfecto atque verissimo. Ac per Joelem Dominus exhortatur :7 Convertimini ad me in toto corde vestro. Hinc dixit Chrysostomus : Pro quanta parte cor tuum est ad aliquam rem, pro tanta minus est ad Deum. Quod intelligendum est, si sit ad aliquam rem non in Deo neque secundum Deum, hoc est secundum exigentiam ultimi finis. Istud itaque non contingit, si unius recipit firmam participationem, id est, si habeat fixam et sinceram unionem cum illo simplicissimo uno, ita quod careat omni affectione inordinata contraria, juxta illud Ecclesiastici : Esto firmus in via Dei. Hinc sapiens alius docet :89 In simplicitate cordis quærite Dominum, id est corde puro ac simplici. Apostolus quoque :10 Stabiles (inquit) estote et immobiles, abundantes in opere Domini semper.

Sed immensurabilem esse et inordinatum in omnibus : id est, illum qui ita divisus est et corde dispersus, oportet esse « immensurabilem », id est non regulatum, nec recta æquitatis mensura utentem, « et inordinatum »11, id est ab ultimo fine aversum, nec mente directum juxta illud :12 Pes meus stetit in directo.13 Verumtamen potest pœnitere, seque emendare, juxta illud Osee : Convertere ad Dominum14

Deum tuum, quoniam corruisti in iniquitate tua. Sed loquendo de eo formaliter, secundum quod talis est, istud verificatur. « In omnibus » demum inordinatus est quæ agit, ut ita divisus. Attamen in tali statu potest agere bonum ex genere, ut honorare parentes, quia naturalis lex habet hoc. Juxta hunc sensum est Jeremiæ illud eloquium :15 Pravum est cor hominis et inscrutabile. Hinc juxta Apostolum, Metiamur nos intra nos, ut non in immensum inflemur; et infra terminos nobis præfixos contineamus nos ipsos, ne simus transgredientes; nec simus inordinati. Uniformitate divisionibus, id est per divisiones, distractiones dissipationesque cordis ab « uniformitate », id est unita in Deo stabilitate, implendo quod Salomon ait, Omni custodia custodi cor tuum;16 et Moyses in Deuteronomio, Custodi temetipsum et animam tuam sollicite, nec unquam obliviscaris Domini Dei tui.17

Deinde pandit quomodo hoc in baptizando signetur.

Quod quidem symbolorum traditio sacre expandens, advenientem velut priorem vitam exuens: hoc est, « quod traditio symbolorum », id est doctrina sanctorum patrum per symbola tradita, « expandens », id est, extendere se jubens, « advenientem » ut baptizetur, « velut exuens vitam priorem », id est, tanquam deponens pristinam conversationem iniquam, juxta illud Apostoli: Exuite veterem hominem cum actibus suis. Et usque juxta illam ultimos habitus solvens, id est, extrema vestimenta removens, quibus usus est « juxta illam », id est juxta consuetudinem vitæ prioris, in qua sunt multæ abusiones, vanitates, superfluitates et curiositates in vestibus, contra illud Apostoli:18 Habentes victum et indumenta quibus tegamur, his contenti simus.19 Nudum et discalceatum sistit, id est, stare facit, ad occidua adspicientem, id est versus occidentem, et manuum abrenuntiatione obscuræ malitiæ renuentem communiones, hoc est, « abrenuntiatione manuum », seu detestatione mentali facta cum aliqua manuum motione aut significatione tanquam cum signo sensibili, « renuentem », id est abnegantem, « communiones », id est affectus et participationes, « malitiæ obscuræ », id est pravitatis tenebrosæ, secundum illud Proverbiorum: Via impiorum tenebrosa; nesciunt ubi corruunt.20 Et ingenitum sibi dissimilitudinis habitum tanquam exspirantem, id est, morientem aut suffocantem in se « habitum dissimilitudinis ingenitum sibi », id est habitualem inclinationem seu fomitis corruptionem, reprimendo motus et actus illicitos, juxta illud Pauli, Mortificate membra vestra quæ sunt super terram; ac principis Apostolorum, Obsecro vos abstinere a carnalibus desideriis, quæ militant adversus animam.21 Vel, « exspirantem », id est, extra se spirantem et exsufflantem habitum hunc innatum, abominando eumdem. Et universales confitentem ad deiformis contrarium abrenuntiationes, id est, profitentem abjicere « universales », id est cunctas dissimilitudines vitiorum. Unde alia translatio clarius continet: Profitentem his integre abrenuntiare quæ sunt Deo contraria.

Ad hæc sic omnino non detentum ipsum, id est, baptizandum « ipsum omnino non detentum ad hæc », id est non irretitum aliquo peccato prætacto, quia nunc resipiscere cœpit a laqueis diaboli, quibus captus detinebatur.22 Iniquitates enim suæ capiunt impium, et funibus peccatorum suorum constringitur, ut in Proverbiis dicitur.2324 Et absolutum factum etiam in confessione sacramentali, quæ in adultis Baptismum præcedit. Omnia enim in confessione lavantur. In conspectu traducit, id est, ponit in loco patenti, puta ad orientem, unde lumen visibile oritur nobis, ad innuendum quod baptizandus jam consistat in lumine spirituali, ut subditur:2526 in divino lumine statutum et respectum, id est in gratia, caritate, fide, sapientia collocatum, atque a Deo misericorditer visitatum ac visum, juxta illud primæ Joannis epistolæ: Ambulemus in luce, sicut et Deus in luce est.27 Futurum fore munde in perfectissimo ex malitia reditu promittens, id est, firmiter asserens se « munde fore futurum », id est de cetero conversaturum, et constituendum seu perventurum « in reditu ex malitia perfectissimo », id est in recessu a peccatis valde perfecto, per conversionem plenam ad Deum. Hæc autem professio seu promissio quæ adhuc fit in Baptismo, non videtur fuisse votum absolute, sed firmum quoddam propositum ac fortis assertio, quæ frequenter pro promissione accipitur. Alioqui Christiani in omni peccato mortali agerent seu peccarent contra promissio-28 nem seu votum, et non solum contra præceptum. Qui autem ad Deum convertitur, debet ad Deum perfecte converti, prout per Jeremiam Dominus loquitur :29 Si reverteris ad me, convertere.

Et sacras ejus ad unum rationabili intuitu confessiones uniformi facto per veritatis amorem recipiens. Hoc est : Episcopus seu ejus traditio, « recipiens sacras confessiones ejus », videlicet baptizandi, quibus confitetur ea quæ fidei sunt (dicente Apostolo, Corde creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem), « rationabili intuitu ad unum »30, id est ex sapienti consideratione ad Deum, qui est prima increataque veritas, cui innititur catholica fides, et cujus auctoritate atque intuitu credimus Scripturis divinitus revelatis, prout per miracula sufficientissime est ostensum ; « uniformi facto », id est stabiliter recollecto ipso baptizato in Deo, « per veritatis amorem », id est sinceram dilectionem, sine qua fides informis est, nec sufficit ad salutem, juxta quod ait Apostolus :31 Si linguis hominum et angelorum loquar, caritatem autem non habeam, factus sum velut æs sonans aut cymbalum tinniens.

B Denique amor veritatis valde stabilit uniformemque efficit hominem. Propter quod Salomon : Justus, inquit, quasi fundamentum sempiternum.

Footnotes

  1. Matth. vi, 24. ↩

  2. Luc. x, 42. ↩

  3. Ibidem. ↩

  4. I Joann. II, 15. ↩

  5. Jacob. IV, 4. ↩

  6. Josue XXIV, 14. ↩

  7. Joel II, 12. ↩

  8. Sap. I, 1. ↩

  9. Eccl. v, 12. ↩

  10. I Cor. XV, 58. ↩

  11. II Cor. X, 12, 13. ↩

  12. *inordinabilem ↩

  13. Ps. XXV, 12. ↩

  14. Osee XIV, 2. ↩

  15. Jer. XVII, 9. ↩

  16. Prov. IV, 23. ↩

  17. Deut. IV, 9; VI, 13; VIII, 11. ↩

  18. Coloss. III, 9. ↩

  19. I Tim. VI, 8. ↩

  20. Prov. IV, 19. ↩

  21. I Petr. II, 11. ↩

  22. *alias om. Ad hæc ↩

  23. II Tim. II, 26. ↩

  24. Prov. V, 22. ↩

  25. Prov. XXVIII, 13. ↩

  26. Ps. XXXI, 5; ↩

  27. 1 Joann. I, 7. ↩

  28. Coloss. III, 5. ↩

  29. Jer. IV, 1. ↩

  30. Rom. X, 10. ↩

  31. 1 Cor. XIII, ↩

Chapter 17 of 98