Sectio 8, art. 11: UTRUM PR^EDESTINATIO CHRISTI

SIT CAUSA PR^EDESTI NATIONIS NOSTR^E

Status quaestionis. — Sensus est: utrum praedestinatio Christi sit non solum exemplar, sed causa tinalis et efficiens moralis prffidestinationis nostra, prout Christus meruerit effectus praedestinationis nostrse.

Sanctus Thomas respondet prius sicut in artic. prsecedenti, quod ex parte Dei prwdestinantis prsedestinatio Christi non est causfl nostrae, quia uno et eodem actu aeterno Deus prasdestinavit Christun» et noe. J

Sed ex parte volitorum, prasdestinatio Christi est oausa (tinalia et efficiens moralis) praedestinationis nostrae.

a) Causa finalis quidem, quia ut dicitur I Cor., iii, 23 : « Omntjj vestra sunt, vos autem Christi, Christus autem Dei ». - Rom., vin, 29: « Praadestinavit nos conformes tieri imaginis Filli sui, ut ipse sit primogenitus in multis fratribus».

6. Causa efficiens moralis, prout Christus meruit de condignoomnes effectus pr<edestinationis nostrw, scil. vocationem, justilica tionem, glorificationem.

Dicitur enim Ephes., i, 3 sq. : « Deus benedixit nos in omni !»• nedictione spirituali in ccelestibus in Christo 1 ; praedestinavit iion in adoptionem filiorum per Jesum Christum in ipsum... in laudenv gloriae gratise sua?, in qua gratificavit nos in dilecto Filio suo, « quo tobemus redemptionem per sanguinem ejus, remissionem pe| catorum, secundum divitias gratia? ejus, quse superabundavil in nobis ...(Deus voluit) instaurare omnia in Christo... in quo etiam

' PotiMuOfl watotm ben*diofclo hominiH esl pnvdcstUuitio.

DH PK.AJDESTINATIONE CHRISTI et nos sorte vocati sumus, praedestinati secundum propositum ejus». Uude in corp. art. S. Thomas dicit : « Sic Deus prwordinavit nostram salutem, ab ajterno prasdestinando, ut per Jesum Christum compleretur. Sub praedestinatione enim aeterna non solum cadit id quod est fiendum in tempore, sed etiam modus et ordo, secundum quem est eornplendum in tempore».

Cf. commentatores : Salmanticenses, Gonet, Joannes a eancto Tlioma (in I», q. 23, a. 5), Billuart in praeserti articulo. Cf. etiam ea qua3 supra diximus de merito Christi.

Conff.nnatur: Merita Christi fuerunt prsevisa et praedestinata a Deo antequam (in signo priori) homines praedestinarentur.

Nee solum agitur de praedestinatione aliquorum modo indeterminato, sed de praedestinatione comparativa istorum in singulari prai aliis.

Dixit enim Christus, Joan., xv, 16: «Non vos me elegistis, sed ego elegi vos», quae verba Augustinus (De Prwdestinat. Sanct., c. 19 et De corrept. et gratia, c. 7, ac sanctus Thomas in Joannem, xv, et in Ep. ad Ephes., i) intelligunt de electione non solum ad gratiam apostolat-us, sed etiam ad gloriam, ad salutem, seu ad regnum ajter num. Dixit enim Jesus ibidem Joan., xv, 15, statim antea, et hoc valet pro omnibus juetis : « Jam non dicam vos servos, sed amicos ». Et cuilibet Christiano dicitur : « Quid habes quod non accepisti? » et quod non accepisti non solum a Deo, sed a meritis Christi? quia « de plenitudine ejus nos omnes accepimus» (Joan., i, 16). Unde Cliristus meruit omnes effectus prasdestinationis nostraj comparative sumptae.

Dubium: Quomodo igitur Christus meruit gratias efficates quse de facto non conceduntur ut gratiam bonaB mortis pro Juda?

Respondimus jam agendo de meritis Christi : meruit illas non ut quid oollatum vel conferendum, sed ut quid oblatum homini in gratia sufficienti, nam gratia efficax nobis offertur in sufficienti tanquam fructus in flore, sed si hoino resistit gratiaa sufficienti, meretur privari gratia efficaci.

Unde non eodem modo Christus meruit gratiam boiiaa mortis pro Petro et pro Juda; et sanctissima Christi anima mota est a Deo prasdestinante ad merendum pro Petro gratiam bonae mortis ut conferendana, et pro Juda ut offerendam in sufficienti.

Remanet semper absconditum mysterium praedestinationis 2.

Objectiones: 1' - Quod est omnino gratuitum non dependet a meritis pxaavisis. Atqui praedestinatio nostra est mere gratuita Er^o non depemdet ab ullis meritis.

Respondetur: Distinguo majorem : non dependet a meritis not-tris, coacedo; a meritis Christi, nego. Contradistiuguitur minor. :

■' Insui.er ChrlKUiK iii inrMio >-h\ <».usn I iist ru m.Mitii I Ih ph.vslca onmlum eratiaruui «iiinn noraloai ncciplunt,

HABITUI>INE PATRIS AD CHRISTUM

Priedestinatio nostra dicitur gratuita per respectum ad nos, non vero ad Christum.

Item B. Maria Virgo meruit de congruo omnes effectus prsede stinatiouis nostrse.

Unde Deus electos elegit ab aeterno intuitu meritoium Christi ; sicut voluit ab seterno prseservare B. Mariam Virginem a peccato originali propter merita futura Christi, ut dicitur in Bulla « Iueffa bilis Deus ».

Instantia: Merita Christi videntur esse media ad pradestinatio nem nostram imo ad salutem nostram prius intentam. Ergo falsa est responsio.

Itespondetur : Nego antecetlens, uam medium est subordinul um fini; dum prsedestinatio Christi et ejus merita theandrica sunt quid altius quam salus nostra. Unde potius ipsa salus nostra est medium ad glormm Ckristi prius pi-Eedestinati ordinatum. « Omnia enim testra sunt, vos autem Ghristi, Christus autem Dein (I Cor., m, 23). Christus est igitur primus omnium prsedestinatorum et fuit a Deo prsedestinante prius volitus in genere causw finclis, dum permissio peccati Adae reparandi praecessir, in genere causw materialis perficienila: ut dictum est agendo de motivo Incarnationis.

QU.ESTIO XXV

DE ADORATIONE CHRISTI

Consideravimus Christum per respectum ad Patrem, nunc, per respectum ad nos, et 1° de adoratione Cbristi ; 2° de ejns mediatione ut est mediator noster.

Quoad adorationem ejus, sunt sex articuli :

1° Utrum una et eadem adoratione sit adoranda ejus divinitas et ejus humanitas.

2° Utrum caro ejus sit adoranda adoratione latriae.

3° Utrum imagines Christi adorandse sint adoratione latria?.

4° Utrum Crux Christi adoranda sit adoratione latria;.

5° Utrum Mater ejus sit adoranda.

G" De adoratione reliquiarum sanctorum. (Cf. P. Hugon, Tract. Theol.).

PR/ENOTAM I N A

In tract. de religione, IP--I1", q. 84, sunt tres articuli de adoralione. In 1° ostenditur quod adoratio est a*tus latrur, sive religionis. < >rdinatur enim in reverentiam ejus qui adoratur ; et proprium virlutis religionis seu latrise est exhibere Deo reverentiam, propter ejus i]|)iemam excellentiam Oreatoris et Doinini omnium creaturaruni. Unde ad dsemonem, qui sic tentavit Christum in deserto, Matth., iv, 910: « Hiec omnia tibi dabo, si cadens adoraveris me»? Jesus reupondit : nVade, Satana, scriptum est enim : Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies » (Deut., vi, 13). Adoratio est hohor, sed iinn omnis honor est adoratio ; nam honoratur ajqualis, imo inferior, el uon nisi superior adoratur. Adoratio late dicta est actus non lali iu;, sed dulias, sic legitur in S. Scriptura quod Natan adoravit David, et quod Abra-ham adoravit angelos, se inclinando in signo veneiiilLouis. Sed angeli et apostoli noluerunt acceptare adorationem lali iai. Esset idoloiatria sicut iu paganesimo.

2" In II* 1]", loc. cit., a. 2, dicitur quod adoratio quae priua est Wtorior, iinportal aclinn corporale^t, protestutivum nostra?. submisklonij ot genuflexionom, proKtrationem, Inciinationem. Scd princi-

DE CHRISTO PER RBSPECTUM AD NOS palis actus est interior, quo, agnita Dei excellentia, interius profunde inclinamur coram eo, tanquam excellentissimo Creatore et Domino. Propterea Jesus dicit, Joan., iv, 23 : « Veri adoratores adorabunt Patrem in Spiritu et veritate». Cf. S. Th. ibidem, ad 2U™ : « Prosternimus nos, quasi profitentes nos nihil esse ex nobis», in hoc est simul actus humilitatis, pcenitentiae et religionis, praesertim religionis.

3" Sec. congruentiam adoratio requirit determinatum locum, scil. templum, quod est Domus Dei, quasi separata a negotiis saecularibus.

Anr. I. — UTRUM UNA ET EADEM ADORATIONE SIT ADORANDA HUMANITAS CHRISTI ET EJUS DIVINITAS

Status qusestionis. — Videtur quod non : 1° quia humanitas non. est, ut divinitas, communis tribus Personis divinis adorandis ; 2° nec est eadem excellentia in actibus humanitatis Christi, sicut in actibus divinitatis; 3° anima Christi, si nou esset unita Verbo, esset veneranda cultu duliae, et nullam dignitatem amisit per unionem hypostaticam.

Responsio tamen est affirmativa, et est de fide. S. Thomas in arg. sed contra citat II Concilium Constantinopolitanum.

Hoc pluries declaratum est in conciliis: cf. Denz., ipsa humanitas Christi est adoranda, n. 120, 221, Conc. Ephes. et II Conc. Constant. et quldem directe ut unita cum divinitate, 224, 1561 ; adoratione una, non duplici, 221 ; et amanda est etiam a perfectis, 1255. contra Michaelem de Molinos; hic cultus latreuticus convenit speciatim etiam Christo eucharistico, 478, 878, 888 (Conc. Vienn. et Conc. Trident.i et sacratissimo Cordi Jesu, 1563 (Errores synodi Pistoriensis).

In memoria retinenda est definitio Conc. Ephes., n. 120, contra. Nestorianos et II Conc. Constantinop., n. 221, in qua declaratur quod « Christus adorandus est una adoratione, qua Deum Verbum incarnatum cum propria ipsius carne debemus adorare, sicut ab initio Dei Ecclesiae traditum est».

Quoad Patres cf. Rouet de Journel.

Ratione theologica praedicta responsio sic probatur:

— Proprie honor exhibetur persome, non ejus manibus vel pedi- bus, nisi ut pertinent ad personam.

— Atqui in Christo unica est persona ad quam pertinent duse na- turaa.

— Ergo una et eadem adoratioue ndoranda est hunianitas et di- vinitas r.hristi.

DE ADORATIONE CHRISTl

Confirmatur: Honoratur homo eminens, propter quidem qualitates ejus auima?, scil. ejus sapientiam et virtutes, non tamen soli animae ejus exhibetur honor, sed toti composito, etiam corpori ejus. Pariter Ohristus adorandus est propter personalitatem suam divinam, sed adoranda est tota. persona ad quam pertinet liumanitas cjus.

Conceditur tamen objicientibus quod sunt dua: adorationis causce; divinitas ex se sola adoranda est, et humanitas ex hoc qi;nd hypostatice unitur Verbo. Kemanet tamen quod est unus honor adn rationis ex parte personas quas adoratur.