Sectio 8, art. 15: UTRUM MATER CHRISTI
SIT ADORANDA ADORATIONE LATRI/E
Respondetur negative sed ei debetur cultus hyperdutke.
Collyi-idiani damnati sunt quia dicebaut: B. M. V. adoranda est cultu latrias. Cf. S. Epiphan. (Adv. Bwres., 79).
Ratio» est quia Mater Dei est pura creatura, et adoratio latriae soli Deo -exhibenda est, et nulli creaturse.
CreatTiras vero rationali propter excellentiam ejus debetur cultus dulke vel Tenerationis, jam in ordine civili, sic venerantur duces exereitus, reg-es, magni sapientes ; et iu ordine gratia? exbibetur sanctis cultus dulia? supernaturalis ; B. Marias Virgini debetur cultus hyper- <hilue, qu_a probabilius specifice differt a cultu duliae, quia eminens digmtas matermtatis divinas pertinet, ratione sui termini, ad. ordinem hypostattcum, qui specifice superat ordinem gratiaj et gloriai. Ita 1'. Merkelbach, Mariologia, 1939, caput ult. Ad hoc inclinat Billuart m art. prseseuti.
Ita v.g. munificentia est virtus specifice distincta a liberalitate, et virgim-tas est etiam, sec. S. Thomam, virtus specifice distincta a i-astitate «tiam absoluta viduaj.
Objectio: Si imagines Christi et crux sunt adorandae adoratione latrw revpectww, pariter B. Maria Virgo, quia Mater relativa est ad Filuira.
Rcspandetur ad 2'™, ad aum^ et in art> 3 3um. Non est pavitas> qnia niuifcincK <•( , iux 11011 Niinl secinhlnm sc ohjectum venerationis, "•'I 1'iiK'c rclalivc ad CliriNhini. K conl 1 ario I!. Mmia Viigo el sancli
UB CHRISTO PER RE-SPECTUM AD NOS quia sunt creaturse rationales et propriam excellentiam babent, secundum se sunt objectum venerationis. «Et ideo si creaturse rationali exhiberetur adoratio latrise respectiva?, posset esse erroris occasio», scil. plures possent sestimare quod ha; personae sec. se adorantur adoratione latrise nou respectiva sed absoluta. Id est prwbe retur occasio existimandi quod talis adoratio huic personw tribueretur ratione propricc excellentia.
Dubium: Cultus byperduliae propter se est ne quid majus et nobilius quam adoratio latria; relativas.
Respondetur affirmative cum Billuart et pluribus aliis, quia li cet latria sit species cultus perfectior quam hyperdulia, in individuo tamen actus hyperdulia; potest esse dignior quam actus latriaj respectivae; sicut licet justitia sit virtus specie perfectior temperantia. potest tamen summus actus temperantia;, v.g. virginitatis esse in hulividuo perfectior infimo actu justitia; ut solvere debitum in aliquo ncgotio.
Sic terminatur qua;stio de adoratione Christi.
In articulo 6 ostenditur quod reliquia; sanctorum venerari debent cultu dulia;, propter excellentiam sanetomm in virtutibus.
S. Thomas dicit: « Corpora sanctorum fuerunt templa et organa Spiritus Sancti in eis habitantis et operantis, et sunt corpori Cliristi conflgnranda per gloriosam resurrectionem. Unde et ipse Deus hujus modi reliquias convenienter honorat, in earum prajsentia miracula faciendo ».
Hoc valet ad confutandum errorem protestautiuin contra cultuiu dulise sanctis debitum.
QU^ESTIO XXVI
DE CHRISTO MEDIATORE
Art I. UTRUM ESSE MEDIATOREM DEI ET HOMINUM
SIT PROPRIUM CHRISTO
Status -quaistionis. — Videtur quod non, quia boc etiam convenit prophetis, sacerdotibus, angelis.
Responsio est : Solus Christus est perfectus Dei et liominum 'iiediator: sed sunt alii mediatores secundum quid, seu secundarii et subordinati , prout dispositive vel ministerialiter cooperantui' ad unio nem homin-um cum Deo.
lm pars- respc-nsionis, probatur 1" auctoritate S. Pauli : 1 Tim., ti, 5: « C/nws est mediator Dei et hominum, homo Christus Jesus, qui dedit reden-iptionem semetipsum pro ommbusn. Item ad Ilebr., vm, li ; ix, 15; 3B, 24, Jesus dicitur mediator Novi Testamenti. quia re conciliavit nos Deo per effusionem sanguinis sui melius loquentem qoam sangciinis Abel.
ProbatTir 2° ratione theoloqica: Ad officium mediatoris proprie i>ertinet un-ire eos inter quos est mediator. Unire autem liomines Deo perfective convenit Chiisto. qui homines recouciliavit Deo, prout satisfecit pro» illis de condigno, et meruit eis de condiguo gratias ad salutem ne=cessarias et vitam seternam. Cf. II Cor., v, 19: « Deus erat in Chm-isto, mundum reconcilians sibi », Christus « seipsum de dit redemp tionem pro omnibus» (I Tim., n, G).
2* pars responsionis : sunt alii mediatores subordinati prout cooperantur a«l unionem hominum cum Deo, aut disvositive. ut prophe tae et sacer-dotes V. T., aut ministerialiter . ut sacerdotes N. T. qui suut proprde ministri Christi ad gratiam conferendam. Etiam propheta; et sscerdotes V. T. ministerialiter cooperabantur ad unionem homiuum ciim Deo prout prasnuntiabant et praeliguraliaiit verum et perfectum Mediatorem. Cf. ad luni.
ln lioc sensu B. IUaria Virgo dicitur mediatrix universalis, id cnI subord^inata Christa. orout cum ioso nobin meruitde conqruo 'troprie ea qua; Christus nobis merebatur de condigno, prout etiam wtisfccit c~uni illo de congruo; nunc etiam prout intercedit pro nobis Himul cum ChriBto «sempnr viveuti ad inter|)ellandum pro nobis », et ilriiique pi-oni nohis dixtrihuit omiies gratias quas accipimus. Cf. I>i'tiz., ii. :CO.T! ct !H).'M, notoi.
r. iiAitiniuiii-i.*niiA."<ci( /ib i.iiriiiii snivaiun
DE CBKISTO FEH RESPECTOM AD NOS
Ad 2um : Angeli boni sunt etiam mediatores ministerialiter et dispositive, prout sunt ministri Christi in regno Dei.
Ad 8°*° : Spiritus Sanctus non est mediator, quamvis dicatur de eo quod « postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus » (Rom., viii, 26): quia ipse facit nos postulare per inspirationem specialem.
Chapter 83 of 101