Sectio 8, art. 16: UTRUM CHRISTUS, SECUNDUM QUOD HOMO,

SIT MEDIATOR DEI ET HOMINUM

Status qusestionis. — Videtur quod est mediator prout est simul Deus et homo. Insuper est mediator in quantum nos reconciliavit Deo, anferendo peccatum, sed hoc fecit in quantum est Deus.

Responsio tamen est: Clwistus mediator est secundum quod homo.

1° Probatur ex auctoritate sancti Augustini in arg. sed contra ; in 1. IX de Civ. Dei, c. 15, dicit expresse Augustinus : « Christus mediator est eecundum quod bomo». Ita pariter diximus supra quod est sacerdos ut homo, nam ut sacerdos oravit, meruit pro nobis et satisfecit ; hi autem actus ad Christum pertinent ut est homo, important enim subordinationem voluntatis ejus humanae per respectum ad voluutatem divinam.

2° Probatur ratione iheoiogwa:

— In mediatore duo eunt consideranda : ratio medii et officium conjungendi.

— Atqui neutrum horum convenit Christo ut est Deus, sed ut est homo.

Major de se evidens est.

Probatur minor: o) dc ralione medii est qnod distet ab utroquc extremorum ;atqui Christus ut Deus non differt a Patre et a Spiritu Sancto in natura et potestate dominii. Unde non distat ab eis.

E contrario, ut homo, distat et a Deo in natura et ab hominibus in dignitate et gratise et glorias (et praesertim per gratiam unionis).

6. Conjungit autem mediator Deum et homines, prascepta et dona Dei hominibus exhibendo, et pro hominibus Deo satisfaciendo et interpellando. Et hoc etiam facit Christus, non quidem ut Deus, sed ut homo, quia satisfacere et interpellare supponit subordinationem voluntatis creata? per respectum ad voluntatem divi nam. Unde Christus est mediator secundum quod est homo.

Ad 3ara : « Licet auctoritative peccatum auferre conveniat Christo, sec. quod est Deus ; tamen satisfacere pro peccato humani go neris convenit ei, sec. quod eet homo. Et sec. hoc dicitur Dei et nj minum medlator»,

DE MEDIATIONE EJUS UNIVERSALl

Dubium: Utrum Christus ut homo sit mediator ratione plenitudinis graticB habitualis . prout praesupponit gratiam nnionis, an polius formalitter ratione qratice unionis ex qua eequitur plenitudo gratiae habit.uiil js.

Est fere= eadem quasstio ac pro constitutivo formali sacerdotii Christi. Hoc disputatur etiam inter thomistae. Vidimus supra qnod Salmanticenses tenent quod sacerdotinm Chrieti constituitur formaliter per gra-itiam capitis ut connotat gratiam uuionis.

Alii ut Gonet, recentius P. Hugon et mnlti theologi moderni dicunt: Christus est sacerdos et mediator univerealis. forroaliter per gratiam anionis, ex qua sequitur plenitudo gratiae habitualis. Nam est sacerdos et mediator « ut unctus a Deo»1, et est unctus a Deo prins per gratiam unionis. Insuper ut sacerdos et mediator debet offerre sacrifi&ium et redemptionem seu satisfactionem adaiquatam ac valoris infin-iti; valor autem infinitus meritorum et satisfactionie Cbristi pend«t non eolum praeeupposite sed formaliter a gratia uniouie, eeu a. personalitate divina Chrieti.

H»c sec-unda sententia, quse magis ac magis acceptatur hodie, videtur magis vera. In favorem ejus citari potest id quod docetur in Encycl. P"ii XI, de Christo rege, in qua dicitur quod Christus ut homo est rex universalis omnium creaturarum etiam augelorum, prout ner gratiam -unionie hnmaiiitaja ejus personaliter seu hypostatice uuitur Verbo. Gf. Denz., 2194: « Ejus principatus illa nititur unione mirabili, quaim hypostaticam appellant. Unde consequitur, non modo ut Christus ab angelis et hominibus Deus eit adorandus, sed etiam ut ejus impejio Hominis augeli et homines pareant et subjecti sint : uempe ut vel solo hypostaticat unionis nomine Christus potestatem in universas cr*aturas obtineat... Insuper jure redemptionis Christus nobis impera-re potest ».

S. Tb.ora.a* eodem modo locutus est, III», q. 59, a. 2, de Jesu, ut est judex vivorum et mortnorum. Jesus est judex etiam ut homo. Art. 3: « Ju«iiciaria potestae homini Christo competit et propter di mnam personam, et propter oapitis dignitatem et propter plenitudi nem grati«e loabitualis ».

Art. 4 : Judicat de omnibus rebus humanis, quia « anima Chri- Iti, quaj est i>lena veritate Verbi Dei, super omnia judicium habet».

Art. 6: Judiciaria potestas Christi, etiam ut est homo. se extenilil ad angelos, «1° ex propinquitate natune assumptos ad Deum... ». Vrgo pariter videtur quod Christus ut homo est mediator universalis, f ratione gratiw unionis, 2" ratione gratice capxtis; sic potest habere " tna theandjrico8 valorie intiniti ad merendum et satisfaciendum pro iioMh, id eet ad nos reconciliandos cum Deo, quod est proprie offl m\xa mediatoris nniversalis.

' Hiro iincClo WKHTilotnllH .-111 Ifwn oonacfrntlo «nceixlotis. Atqul linmnnU»ji tilirli.ll coiihmt nliir Hco, prlmo ul foriniilllcr wr «rutUitn IniTcntnm unlonls.

DB 0H8ISTO PBR RESPECTUM AD NOS

Sic terminatur I" Pars tractatus de Inoamatione scil. de unione Verbi incarnati, de his quse eonsequnutur unionem, quantum ad ChrE stum secundum se, necnon per comparationem ad Patrem, et per comparationem ad uos. Deinde agitur de Iiis quas Christus gessit et passus est.

DE MYSTERIO REDEMPTIONIS

PR/ENOTANDA

Secund» pars tractatus S. Thomae : « De his quae Christus gessit et passue e-st» exponitur a qu. 27 ad 59. Est uimis longua ut quajlibet qusestio per partes expiicetur. Sumenda sunt principuliora. Sic agendum est de Mysterio Redemptionis et deinde de Mariologia '.

Attcnte legenda sunt in III0, q. 27-45, et quse scripsit S. Tbomas de conceptiane Cbristi (de matre concipiente, de modo conceptionis, de perfectiome prolis conceptae), de nativitate Christi, de manifestatione Christ-i nati, de circnmcisione ejus, de ejus baptisatione ; nec non de modLo conversationis ejus, de ejus tentatione in deserto, de ejus doctriraa et miraeulis. — Speciatim legendaa sunt qn. 32-85, in quibus o stenditur quod tota Trinitas operata est c-onceptionem corporis Ch risti, quae tamen tribuitur Spiritui Sancto per appropriationem. Nullo modo vero Christus debet dici tilius Spiritus Sancti, nec etia_m totius Trinitatis. In primo instanti eonceptionis, cor pus Christi fuit animatum anima rationali et a Verbo assumptum ; pariter iii primo instanti Christus fuit sanctificatus per gratiam. Iiabuit usuim liberi arbitrii et meruit; immo in boc primo instanti fuit perfectms comprehensor. Nativitas proprie attribuitur personse (non natur») tamquam subjecto; sic B. M. V. est mater Dei. In OhristO sun t duas nativitates : uua teterna, altera temporalis, uon vero duae re-ales tiliationes; in eo est nna sola filiatio secundum rem, hcU. feterna- ad Patrem, alia est secundum rationem, et temporalis ad Matrein, nam omnis relatio quse ex tempore de Deo dicitur, est Nolum seeumdum rationem. Attamen Ohristus ex reali relatione Ma Iris ad eum est realiter filius Mariae. Of. ill\ q. 35, a. 5.

1 Clrca M ysteria vita: Christi. cf Dknzingeh, Enchiridion, lmlex systematlcus, VIII, h . ca quse detinita et deelarala snnt ab Ecclesia.

Girca lian c sectionem tractatus S. Thomac cf . inter Commcntatores Cajetannm, Barth. «de Medina; citandi sunt etiam Suarez, S. R. Bellarmlnus, Peta- VtU8, h. Billo-t, L. .Janssens, B. Hugou, Th. Pegues. Recenter P. Voste, O. P., pdMit Vomme-ntanum in Summam Theologioam S. Thoma: De Uysteriis vitw Vhristi (111*, q. 27-00). 2» <xl 10<10; et. «liud opus I>e Passione et morte Jesu Vhristi, Ronwe, 1037.

Circa »>)8t orlnm tbeologlii- Hedemptlonis, cf. J. RivifcRE, Le dogme de la 116ttmptton, Etmde tneologlque, 3° cd. 1»31 ; Le dogmc dc la Rddemption chez H Auuustin, 11I2M. U- dogme <l< Ui Ktldemptum anres S, Augustin. 1030. Le •lu, imr ilr l<i 4/Mtim.pHim ini tUhut du Moyrn ug<\ 1932

DB MYSTBRIO RBDEMPTIONIS

Status quaestionis de Redemptione. — Quoad Redemptionem jam tractavimus supra in IE quaestione, art. 2, hujusce tractatus de ejus uecessitate, et diximus : Kedemptio per personam divinam incarnatam est hypothetice necessaria, post peccatum originale, posito quod Deus exigere libere velit reparationem ad&quatam, dum poterat condonare aut etiam acceptare inadsequatain reparationem.

Nunc agendum est de ipsa natura Redemptionis, quid sit, quomodo adimpleta est per Passionem Christi et quibusuara modis Passio Domini causavit salutem noetram.

De adequato Redemptionis conceptu. — Ut notat P. E. Hugon - : « Sumitur interdum redemptio sensu stricto pro liberatione a servitute peccati et diaboli ; interdum vero adsequate pro tota illa csconomia supernaturali qua Ghristus, nostrum oaput, sese nobis substituendo, offert Deo reparationem offensw adaquatam simulque sacri ficium perjectum; nosque a captivitate liberat et in bona supernaturalia per lapsum amissa redmtegrat et restaurat. — Importat essentialiter redemptio... solutionem pretii secundum reparationem offensse adasquatam, quae dicitur satisfactio. Quocirca satisfactio eet primarius ac fundamentalis conceptus in dogmate redemptionis. Christus vero personam nostram gerit, et hinc ejus satisfactio dicitur vicaria. quatenus non solum pro peccatis nostris ipse patitur, sed loco nostro substituitur. — Aliunde, hajc satisfactio fit modo quodam operoso, per veram immolationem, Deo maxime gratam, et propterea est etiam sacrificium. — Offeusa porro per satisfactionem reparata et Deo per sacrificium placato, resultant tamquam effectus tiberatio et restauratio seu redintegratio in bona supernaturalia. — Hse sunt ergo diversae notiones quae in adaequata redemptionis analysi concurrunt: satisfactio (prassupponens meritum) et sacrificium per modum constitutivi ; liberatio et restavratio per modum consecutivi seu effectus»3.

Revera S. Thomas ita concepit redemptionem ut constat ex liia quae scripsit in q. 48, considerando diversos aspectus hujusce my sterii.

Quidam vero legendo hanc quasstionem 48 intelligunt satisfactio nem in sensu quasi nnivoco, ut juridicam pretii debiti solutionem quee inter bomines potest eese sine amore caritatis erga alterum, et proinde dicunt: sic minuitur altitudo mysterii Kedemptionis quod est essentialiter mysterium amoris.

Si autem eis respondetur: in ordine gratiae et praasertim in or dine hypostatico, solutio pretii sumi debet non univoce sed analogice, tunc intelligunt analogicemetaphorice , sicut dicitur « Deus iratus .. modo improprio. Sic non servaretur amplius sensus proprius soln tionis pretii nec satisfactionis.

2 Traotatus dvgmatici de Verbo Incamato, 1027, p. 0C7.

3 H«e liberatio et restauratio generis bumani dlcltur redemptia obfeetim ad quam Jesua Redemptor jus habet de eondlgno; applicatlo hujus liberatlonl» et restanrationls ad talem homlnem. v.g. Petrum. Pnulum, dlcltur redenmtlo mibjwtiva.

ua ADA5QUA.TO RHDBMPTIONIS CONl KVTU

S. Thormas e contra intelligit satisfactionem analogice, sed adhuc proprie, nom solum metaphorice, sicut Deo attribuitur analogice et proprie, en,s, vita, libertas, amor, misericordia, justitia etiam vindicativa, non tamen ira. Inter homines quidem potest csse juridica pretii debifci solutio qnse est vera satisfactio, sine amore earitatis erga alterum ; si vero loquimur de satisfactione oblata a Christo pro nobis, loqu imur analogice, sed adhuc proprie de satisfactione per solutioneni pretii oblati ex summo amore caritatis erga Deum et erga nos, inimo ex amore theandrico valoris infiniti.

Proptetrea S. Thomas, III», q. 48, a. 2, sic definit satisfactionem : « Ille proprie satisfacit pro offensa qui exhibet offenso id quod atque vel magis dZiligit quam oderit offensam». Christus autem obtulit pro nobis sangoinem suum pretiosissimum per actum theandricum amo ris, quem Deus magis diligit quam oderit omnia peccata et crimina simul sump»ta. Videbimus quod in hoc amore theandrico, simul merilorio et sat isfaetorio est essentia Bedemptionis proprie ut est mysterium amoris. Alii aspectus hujusce mysterii huic supremo subordi uantur, sicmt virtuti caritatis subordinantur virtutes religionis, poe nitentree, justitiaj, obcedientiae, fortitudinis *. Verum quidem est di cere cum S_ Pauio : « Empti enim estis pretio maguo » (I Cor., vi, 20) ; sed pretiunn istud est valor infinitue amoris Christi patientis.

Proind* S. Thomas, incipiens ab isto amore theandrico, loquitur, q. 48, q. 1, de merito (quod pertinet a<l caritatem) scil. de nierilo Chri8ti cap»itis pro nobis, priusquam de satisfactione, quse meritum praesuppon-it. Cf. infra cap. IV (qusestio 48 S. Thomae: divisio et ordo qusest ionis).

Cum Kedemptio sit opus Verbi incarnati, in explicatione ejus procedendu m est descendendo a Verbo incarnato ad peccatum remit tendum, potiusquam ascendendo a peccato ad nostram liberationem et justificaftionem. In hoc enim servandum est id quod dicit S. Tho mas in traotatu de justificatione, P-II*0, q. 113, a. 8, ad l»"> : «Quia infusio gra tise et remissio cuipa? dicuntur ex parte Dei justificantis ; ideo ordine naturw, prior est gratiw infusio quam culpae remissio. Sed si sum antur ea quae sunt ex parte hominis justificati, est e converso: nann prius est ordine natur» libcratio a culpa quam consecutio grati=ae justificantis ».

Id quo«I praevalet in mysterio Redemptionis, sicut in conversione S. Mariae Magdalenre aut S. Pauli, est amor Redemptoris. Dnde con ceptio huj«is mysterii debet esse potius spiritualis quam juridica, etiam dum_ proprie agitur da satisfactione. Pariter in conceptione meriti in communi per respectum ad Deum, notandum est quod est notio analogica, scil. dicitur analogice in divinis secundum comjiaintionem a-d meritum in rebus humanis; ideo non oportet nimis ju ridioe insisstere in « jure ad prsemium» 6ed magis aut in condignitate nut in congruitate vel convenientia per respectum ad prcemium divi-

• Merltum prlmario pertlnet ad cariutem, aacrilicium ad religionem satl- '"•"<•! io "<-i J' iHtitiam (in nobln ad paanltenttuB, txue n.m est in Obrtoto Impec- • et niuartyrliiin nd rorllludineu.

II B MYSTBRIO R13DEMPTIOMS uum, prout meritum procedit a caritate infusa, quaa ipsa provenit u caritate Uei increata. Sic servatur altiturlo rerum divinarum et speciatim piwsentis mysterii.

Errores. — In hac re, sicut frequenter accidit, fuerunt errores per defectum et erroree per exeessum.

Primis sseculis. Subordinatiani, Ariani, Nestoriani, negantes divi uitatem Christi, eo ipso rejecerunt infinitum redemptionis valorem. Dooeta realitatem Passionis negaverunt. Pelagiani, non admittentes peccatum originale, perverteruut consequenter conceptum redem ptionis.

Priores Protestantes e contrario, dixerunt Christum, peccatis no stris indutum, fuisse Deo Patri odiosum, ab eo maledictum et, ut verum peccatorem, damnatoruin tormenta vere sustinuisse5.

Per oppoBitum denique saeculo xvi, Sociniani sicut antea Abelardus, contenderunt Cliristum improprie tantum et metaphorice nos redemisse, praedkatione scilicet et exemplo, minime vero pcenas exsolvisse debitas peccatis nostris, eed mortem subiisse ut magnum exemplum fortitudinis nobis daret. Si ita esset, Christus non satisfecisset pro peccatis uostris, uec nobis meruisset gratiam et gloriam. Flajc couceptio accedit ad rationalismum qui negat ordinem gratiae et glorias et igitur ordinem hypostaticum. Ita Protestantes liberales" et Modernistaj ', qui moralem tantum redemptionem admiserunt, declarantes doctrinam de morte piaculari Christi non esse evangelicam, 8ed a S. Paulo inventam. Cf. infra cap. IV (qu. 48 S. Thomaj, a. 2) de positione protestantium liberalium.

Doctrina Er.clesire. — Uoctrina revelata de Redemptione numquam fuit ex professo ab Ecclesia solemuiter definita; pra;paratum est schema definitionis in Concilio Vaticano ut statim dicemus; et antea sequivalenter continetur : 1° In Synibolo Nic. Const. : « Qui propter nos homincs et propter nostram sahitem deecendit de ccelis... Et homo factns est... Crucifiams est pro nobis sub Pontio Pilato» (Uenz., 86). — 2° In Concilio Ephesino, can. 10 (Uenz., .112): Christus «obtulit... semetipsum oblationem pro nobis». — 3° Concilio Tolet. XI (Uenz., 280), Christus « solus pro nobis peccatum est factus. id est sacrificium pro peccatis nostris». — 4° Item Conc. Lat. IV (Uenz., 429). — 5" Conc. Florent. (Uenz., 711). — 6° Conc. Trident. (709): «Qui (Christus), cum essemus inimici, propter nimiam caritatem, qna dilexit nos. sua sanctissima passione in ligno crucis, no bis justificationem tneruit et pro nobis Deo Patri satisfecit». In boc quidein essentialiter consistit opus redemptionis a .lesu Cbristo pa tratum.

Cf. A. Saratieh, La doctrine Ue fexpialum et son tvoMion historigut. Parls, 1903. p. 33 sq. - Cf. RivifcitE, Le dogme de la Ridemption, Eesai histo rique, cb. II, p. 15 sq.

» lta Kant. Sclilelermaeher, Kltsehl, A. Harnaek. A. Sabatler.

UB UIVKKSIS ASPECTIBUS liEDEMPTIOMS lnsuper Kcclesia damnavit Abaslarduin tamquani hajreticum quia negabat: «Obristum assumpsisse carnem, nt nos a jugo diaboli liberaret» (Uenz., 371); Socinianos etiam ut ha?.reticos qaia negabant <i Christum subiisse aoerbissimam crucis mortem, ut nos a peccatis et ab seterna noorte redimeret et Patri ad vitam ajternam reconcilia ret» (Ueiiz., 943). Uenique Pius X reprobavit bauc propositionem Mo dernistarum : « Uoctrina de morte piaculari Christi non est evangelica, sed tantum paulina» (Uenz., 2038).

Concilium Vaticanum intendebat rem definire, et jam in hoc erat uchema canonis: « Si quis non confitetur ipsum Uenm Verbum in carne patiendo et moriendo, pro peccatis nostris potuisse satisfacere vel vere et proprie satisfecisse, an. sit».

Imo ex diversis documentis II. Uenziger colligit banc propo6i tionem: « Christus Redemptor satisfecit pro peccatis totius mundi, quae satisfactio est infinita et superaliiindans ». cf. Uenz., 794 sq., 799, 319. 552, 1019, 3051.

De diversibus aspectibus Redemptionis. — Fuerunt ne inter catholi cos diversw tlieorke circa mysterium Redemptionisf Recenter quidam* distinxerunt : 1° Theoriam expiationis, vel substitutionis, qua3 prsesertim. loquitur de reatu pcenaa subeundae, et allegat multos textus 8peciatim Veteris Testamenti, ejus exaggeratio perducit ad theoriam priorum protestantium dc compcnsationc pccnali. — 2° Thcoriam satisfactionis , quse altior est et ditior, prajsertim ut expouitur a S. Tho mai — 3° Theoriam reparationis, qua? pra;cedentem vult perficere, insistendo in hoc quod « nou mors, sed voluutas placuit ipsius morieutis» ut dicit S. Bernardus, Epist. 190. — 4° Uenique alii magis iusistuut iu aworem Patris erga nos : « Sic Ueus dilexit mundum ut Filium un5genitum daret » et in ainorem Christi « usque ad mortem ».

Revera haac quatuor sunt potius diversi aspectus mysterii Iteilemptionis, et videbimus quod S. Thomas hos diversos aspectus admi sit, subordinando priores nltimo, prout mysterium Redemptionis est prajsertim myeterium amoris. Multoties dicit: Christus pro nobis passus est, q. 46, a. 1; loquitur de satisfaetione, III1, q. 48, a. 2, de reparatione, III", q. 1, a. 2, sed semper affirmat earum valorem proveuire ex amore theandrico Christi, ex quo procedunt omnia ejus merita, cf . III1', q. 48, a. 2 : « Christus ex caritate et obedientia patiendo majus aliquid Ueo exhibuit, quam exigeret recompensatio totius of fcnsae humani generis».

Uenique initio hujusce quajstionis revocandum est in memoria id quod docet S. Thomas, I", q. 21, a. 4: « Necesse est quod in quoli bet opere Uei misericordia et veritas inveniantur... Opus autem divinas justitiai semper praesupponit opus misericordiae ct in eo fundatur... Oportet devenire ad aliquid quod ex sola bonitate divinai vo liintatis dependeat... Et sic in quolibet opere Uei apparet miseri

" ,t ftWltM), OM, TMol. Oalh . urt. • Kodeuiptlon », c. 1973 ss.. et B. Mailniin Iv CrniHt. W.VI \a' Keil.'in|ili'iir, p r.:i!l hh

DB MYSTEBIO BEDEMPTIONIS cordia quantnm ad primam radicem ejus, cujus virtus salvatur in omnibus consequentibus, et etiam vehementius in eis operatur». Sic Deus ex mera bonitate nos creavit, nos elevavit ad ordinem gratisa qua> est semen glorije, et nobia dedit Redemptorem.

Ex amore increato bonitatis divinae procedit misericordia iu quantum bonum est suiipsius dilfusivum, et procedit justitia in quam Bonum supremum habet jus ut diligatur super omnia. Per prius autem bonum divinum est suiipsius diffusivum in creatione, in elevatione ad ordinem gratiae, et deinde in libero decreto restaurationis per Incarnationem Verbi.

Ad methodice procedendum in hac parte videbimus teetimonium S. Scripturae, testimonium Traditionis et explicationem doctrinse S. Thonue expositse in q. 46, 47, 48.

OAPUT I

TESTIMONIUM S. SCRIPTUR/E ET TRADITIONIS

Abt. I. — TESTIMONIUM CHRISTI ET APOSTOLORUM

In hoc te«timonio agitur de Redemptione per modum meriti, satisfactiouis et sacrificii quoad rem significatain, si non quoad verba.

Notandum est quod sicut Jesus nonuisi paulatim manifestav-it suam filiationem divinam prout populus portare poterat, ita non anuuntiavit dolorosam suam passionem discipulis suis, nisi post confessionem Petri in partes Cesareae, Matth., xvi, 21: «Tu es Christus, Filius Dei vivi ». Diflicilius enim erat portare hanc revelationem Passionis et crueis futuree, preesertim pro illis qui adhuc exspectabant Messiam ut regem temporalem, qui restitueret regnum Israfil, ut dixerunt ipsi Apostoli etiam die ABcensionis, Act. Apost., r, 6.

In Synoptlcis. — Unde initio prsedicationis suss, ut refertur in riynopticis, Jesus se manifestat ut Salvatorem nondum asserendo quonam sacrificio et quanam satisfactione debebat salvare homines. Sic prius dixiit: « Spiritus Domini super me: propter quod unxit me, evangelizare pauperibus misit me, sanwe contritos corde » « Non veni vocare justos, sed peccatores » *. Quando autem, post confessionem Petri : « Tu es Christus, Pilius Dei vivi », Jesus annuntiat prima vice Passionewn suam, «Petrus, assumens eum, coepit increpare illum dicens: " Absit a te, Domine, non erit tibi hoc". Qui conversus, dixit Petro : " Vade post me, Satana, scandalum est mihi, quia non sapis ea quae Dei sunt, sed ea quae hominum " » 3. Petrus inconscienter loquebatur contra ipsum Redemptionis mysterium ut impleri debebat secundnm altissima Dei decreta. Ab hoc momento Jesus clarius loquitur de suo sacrificio offerendo ad salutem hominum. Dicit: « Venit envm Filius hominig salvare quod perierat... » *. «Filius hominis non venit. tninistrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis » &. eic textus synopticorum est summi momenti, ad osten

DO MYSTBRIO REDBMPTIONIS dendum c.ontra modernistas et protestantes ttberales quod doctrina de morte piaculari Christi non solum est paulina, sed etiam evan gelica. *

Item Jesus pluiies annuntiat discipulis suis passionem suam dicens: «Filius hominis tradetur principibus sacerdotum et scribis, et condemnabunt eum morte, et tradent eum gentibus ad- illudendum et flagellandum, et crucifigendum et tertia die resurget... Potestis bibere calicem, quem bibiturus sum»6. Sed apostoli nondum intelligunt hoc altissimum mysterium.

Ante passionem, instituens Bucharistiam, Jesus clarius dixit: «Boc est corpus meum quod pro vobis datur: hoc facite in meam commemorationem... Bic est oalia>, novum testamentum in sanguine meo, qui pro vobis fundetur » ' . Sic explicite enuntiatur mysterium Eedeiuptionis per modnm simul sacrificii et satisfactionis seu sacrificii propitiatorii.

In Evangelio secundum Joannem eadem veritas pluries enuntia tur ita ut magis ac magis appareat valorem satisfactionis seu sacrificii propitiatorii Ohristi procedere ex ejus immenso amore pro Deo et auimabus salvandis; exprimitur quidem satisfactio pcenalis, sed magis amor ex quo oritur pretinm ejus. Hoc speciatim enuntiatur iB parabola boni Pastoris : « Ego sum pastor bomis. Bonus pastor animam suam dat pro ovibus suis... Propterea me diligit Pater, quia ego pono animam meam, ut iternm sumam eam. Nemo tollit eam a me; sed ego pono eam a meipso, et potestatem habeo ponendi eam, et potestatem habco iterum sumendi eam ; hoc mandatum accepi a Patre meo»". Sic enuntiatur sacrificiuin satisfactionis offerendum ex immenso amore Dei et animarum.

Paulo postea dicit Jesus : « Oves mea; vocem meam audiunt, et ego coguosco eas et sequuntur me. Et ego vitam wternam do eis et non peribunt in wternum, et nou rapiet eas quisquam de manu mea » \ Hic eat fructus sacrificii, non igitur est solum exemplum morale abnegationis, ut exemplum datum v.g. a Socrate.

Deiude dolorosa satisfactio sic exprimitur: «Amen, ainen dico vobie: nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet; si autem mortuum fuerit, multum fructum affert... Nunc anima mea turbata est. Et quid dicam? Pater, salvifica me ex hac hora (scil. libera me, si possibile est, ut dixerat in horto Gethse mani). Sed propterea veni in horam hanc. Pater clarifica nomen tuum... Nunc judicium est mundi; nunc princeps hujus mundi ejicietur foras. Et ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad meipsum. Hoc autem dicebat, inquit evangelista. significans qnn

' Mt., xx, 18-22; Mc, x, 34; xvni, 32. ' Lc, xxii, 19-20: Mt., xxvi. 28; Mc. xiv, 24. » jo., x, 11-18. • .Io„ x, 27-28.

TESTfMON 1 0 M S. SCKIPTUR.M morte esset moriturus » ,0. Vere agitur de doloroso mysterio lle demptionis» : venit Christus ad sese offerendum in sacrificium in cruce, et de hac hora, a Deo praxlefinita, Jesus pluries dicit : « Venit hora mea >» 1 1 .

Item ajite passionem dixit : « Majorem hac dilectioncm nemo ha bet, ut anz.mam suam ponat quis pro amicis suis»12. Clare igitur et & aperte Chr-istus ipse docuit dogma Redemptiouis 13 et omnino falsum est dicere cum modernistis: « Doctrina de morte piaculari Christi non est evsingelica, sed tantum paulina» (Denz., 2038).

In Actibus Apostolorum pariter sanctus Petrus dicit ad Judaeos: (u, 23) : « Jesum Nazarenum... definito consitio et prwscientia Dei traditurn, per manus iniquorum affligentes interemitis. Quem Deus suscitavit a mortuis». — (ui, 15) : « Auctorem vero vitee interfecistis, quem Deus suscitavit a mortuis, cujus nos testes sumus ». — (m, 18) : « Deus qucs prwnuntiavit per os omnium prophetarum, pati Christum suum, sic implevit ». — (iv, 11) : « Hic est lapis qui reprobatus est a vobis ajdificantibus, qui factus est in caput anguli, et non est in alio aliqu» salus: nec enim aliud nomen est sub ccelo datum hominibus, in quo oporteat nos salvos fieri». Sic apparet sacrifieiiiin Christi ut pramuntiatuiu a prophetis, secundiim jeternum Dei de cretum, et simul ut fons salutis.

Sanctus Paulus autem explicavit doctrinam evaugelicam de valore mortis Chrristi, prsesertim per respectum ad peccatum originale delendum. CJ. Rom., m, 23 25: «Omnes enim peccaverunt, et egent gloria Dei : justificati gratis per gratiam ipsius, per redemptionem quw est in. Christo Jesu, quem proposuit Deus propitiationem per fidem in sanguine ipsius». Hoc sic explicatur deinde in eadem Epi stola, v, 1«: «Sicut enim per inobedientiam unius liominis (Ada?) peccatores constituti sunt multi ; ita per unius obedientiam justi constituenCur multi», id est : prout «Christus fuit obediens usque ad mortem, m_ortem autem crucis » (Philipp., n, 8). Knuntiatur eiam in hpistola a<3 Romanos, v, 19, prasdefinitio aBterua Imjusce siu-.rificii pcr modum sa-tisfactionis : « Deus proprio Filio suo non pepercit. sed pro nobis amnibus tradidit illwn».

Denique ad Ephes., v, 2, dicitur: « Christus dilexit nos et tra dtdtt seme txpsum pro nobis oblationem et hostiam Deo in odoren, mamtatxs», quod evolvitur in tota Epist. ad Hebraeos, ubi proprie

'» Cf. U«viCii(i l.r Doymr ,1, l„ ItMemiriion, IIMKi, D, IW llll

DE MYSTEBIO REDEMPTIONIS est sermo de oblatione sacrificii propitiatorii pro hominibus redimendis. Ita I Joann., n, 2: « Ipse Jesus est propitiatio pro peccatxs nostris, non pro nostris autem tantum, sed etiam pro totius mundi ».

Confirmatur inBuper hasc doctrina revelata de sacrificio crucia, per ea qnse in Novo Testamento dicuntur de sacrificio missffi, quo nobis applicantur fructus Passionis, juxta institutionem ipsius Christi dicentis: « Hoc facite in meam commemorationem » (Luc, xxii, 19; I Cor., xi, 24-25).

Abt. II. — TESTIMONIUM TRADITIONIS

Dffic doctrina pluries explicata est a Patribus tum grajcis tum latinis. Cf. principalia eorum testimouia de hac re apud Rouet de Journel, Enchiridion Patristicum, Index theologicus, n. 416-421 : Re demptionem Christus effecit per modum veri snorificii, quod in cruce Deo obtulit, ipse sacerdos et hostia, et per modum verm satisfactionis vicarue, Deo, non diabolo, persolut». Satisfactio haec est superabun dans et universalis. Ibidem prajcise quoad satisfactionem vicariam proprie dictam, afferuntur testimonia sancti Ignatii Antiocheni, sancti Justini, Origenis, saucti Cypriani, Eusebii Cajsariensis, sancti AthanaBii, sancti Cyrilli Hierosol., sancti Ambrosii, Bancti Hiero nymi, sancti Augustini, sancti Prosperi. sancti Gregorii Magni M.

Citandi sunt principales textus.

8. Glemens R., ad Cor., xxi, (S : « Christi sauguis datus est pro nobis». Cor., xlix, 6: « Propter caritatem, quam erga nos habuit, D. N. Jesus Christus, voluntate divina, sanguinem suum pro nobis tradidit et carnem pro carne nostra et animam pro animabus nostris» (Journel, 26).

S. Ignatius ad Trall., n, 1 : «Christus propter nos, mortuus eet, ut credentes in mortem ipsius, mortem effugiamus». Ad Smyrn., vn, 1: « Eucharistiam carnem esse Salvatoris nostri J. C. qnae pro peccatis nostris passa est» (Journel. 48. 64).

8. Polycarpus: « Jesus Christus... peccata nostra in corpore suo super lignum pertulit,... propter nos, ut in ipso vivamus, omnia su stinuit» (Journel, 75).

S. Justinus: « Suum etiam Christum Parens universorum ma ledictiones omnium in se suscipere voluit (et) voluit Pater ha3c (crncifixionem et mortem) euin pati, nt ejus livore genus humanum sa naretur» (Dial. cum Tryph., 95; Journel, 140).

S. Cyprianus: « Veniam peccatis qua; in ipsum commissa sunt solu8 potest ille largiri qui peccata nostra portavit, qui pro nobis doluit, quem Deus tradidit pro peceatis uostris» (De lapsie. 17; Journel, 552).

S. Athanasius: Christus « corpus, quod sibi ipse accepit. velot hostiam et victimam omni macula pnram morti offerendo, mortem

« J. KivifcBE. Diot. TMol. Cath., art. « R&iemptlon », col. 1B32-194&'] col. 1041 m., Invonltur optunii conclunlo totlns lntlu* iMOTla Ulstorlel.

TBBTIMONIUM TKADITIONIS statim ah omnibus similibus, suo pro aliis oblato, propulsavit» (Orat. de Ioc. Verbi, c. 9; Journel, 751).

S. Hilar-ius: « Maledictorum se ergo obtulit morti, ut maledictum iegis dissolveret, hostiam se ipse Deo Patri voluntarie offerendo, ut, per hostiarm voluntanam, maledictum... solveretur » (In Ps. 53 n. 13; Jouroel, 889).

S. Basil ius: «Oportebat Dominum pro omnibus gustare mortem, ae propitiatlonem mundi factum omnes justificare in suo sanquine »' (Ep. 260, 9; Journel, 927).

8. Oreg. Nae.: Per «ipsos Christi cruciatus... reformati sumus.. per cselestena Adam rursus ealvati » (Or. 33, 9; Journel, 998).

£. Joanm. Ghrys.: « Cum essemus obnoxii sententiae damnatio nis, hberavit nos Christus» (In Ep. ad Galat., c. 2, 8; Journel, 1201).

S; Ambrosius: «Dominus Jesus mortem suam, pro morte omnium obtuht, sanguinem suum pro sanguiue fudit universorum » (Ep 4l' c. 7; Journel, 1252, cf. 1275, 1313).

S. Hiero-nymus: Christus « vulneratus est propter iniquitates nostras... ut factus pro nobis maledictum nos liberaret de maledicto» (In Is. 1. xi-v, c. 53, 5; Journel, 1401).

S. Augicstinus: « Suscepit Christus sine reatu supplicium nostrum, ut in de soiveret reatum nostrum et finiret etiam supplicium nostrum » (Contr. Faustum, xiv, 4). _ « Morte sua quippe uno vero sacnficio pro nobis oblato, quidquid culparum erat... purgavit aholevit, exstinxit» (De Trinit., iv, 17).

Patres igitur dici possunt unanimes circa existentiam et effectue redemptio-nis , quam non soli exemplo Christi, sed ejus meritis, satistactiom _et sac-rificio in cruce adscribunt. Nec inter se differunt ut . '•aoitioms t*stes, quamvis in suis explicationibus quidam scil. gi-ajci ■ns.stunt in virtute sanctificativa Incarnationis, alii, pra^sertim laini m p-assione et morte Christi. _ Origenes quandoque declaiat [iretium nost-ne redemptionis solutum fuisse diabolo (In Rom. n 13 • 'oiA^; Sed alibi veram d°ctrinam profitetur v.g. in Rom.' l.'lll' de B gVSo V VI1, £ 17u ; j0Urne1' 498> 533 > idem dicendnm est de 8. Gregor-io Nysseno. Et hsec theoria jam in fine m saculi confu- atnr et ut blasphema damnatur. Communiter docetur: in solum

eum propri e fat peccatum, proinde soli Deo solvendum est pretium vku^Zfcolf ■=PeCCat°' RCmanet tameD qU°d b0m° liberatur a «r-

H rL^tCn!Z S -l,d XA"' -SUb directione doctrinah S. Anselmi et B. I nonue comst.tuitur thes1S theologica de redemptione. Juxta S An-

! ^H^11 SV° hn,° °Ur DeUS h0mo' ^demptioperacta fuit per sa- Tf l"" Hbere n°Stra debita 8(5lvit- '■eparando of- l.B MYSTERIO REDBMPTIONIS muniter admissa fuit Sed S. Anselmus exaggeravit necessitatem re demptionis adaequataj post peccatum , non satis agnoscit quod Deus potuisset gratis condonare, aut imperfectam satisfactionem acceptare.

Hanc exaggerationem progressive correxerunt Bugo a S. Victore, I\ Lombardus, Alexander. Alensis, S. Bonaventura, qui viam para verunt S. Thonue, ad elaborandani synthesim completam et nrmam quaj deinde communiter recepta est. Hsec synthesis nunc exponenda est.

CAPUT II

DE PASSIONE CHRISTI

Synthesis S. Thonue continet pnesertim haec tria uequentia [tuncta doetri nalia:

1° Redemptio per Verbum incarnatum, posito protoparentum peccato, non erat necessaria, sed conveniens ; Deus enim potuisset offensam conelonare aut inadasquatam reparationem acceptare, sed < imveniens fu it incarnatio et etiam passio Filii Dei, in hoc maxiine manifeetatur amor Dei erga nos (cf. III*, q. 1, a. 1 et 2).

2° Verb^im incarnatum, ut caput morale totius geueris humani uos redemit seu salutein nostram causavit quintupliciter : per modum mcriti, satisfactioni-s , sacrifioii, liberationis et efficientke. In his mo fiis prasvalet iimor Ohristi principium meriti, satisfactionis et sacriflcii.

3° Kedemptio Christi est valoris infiniti, vi uniouis hypoBta ticai, ut aetus theandricus amoris erga Patrem et erga omnes homines. Ex hoc ajpparet hoc mysterium esse prassertim inysterium amoris.

Ad exposdtionem hujusce thesis, S. Thomas tractat: 1° De ipsa liassione; 2° De causa ejus efficente (ex parte Christi, Dei Patris et Micisorum) ; 3-° De modo efficiendi passionis (quomodo causavit saln Iwn nostram) ; 4° De ejus effectibus.

Qu. 46 de ipsa passione Christi tractat praesertim de ejus convenientia et cle summo ejus dolore. Notanda sunt principalia.

DE CONVENIENTIA PASSIONIS