Caput VI. De tertio sigillo, et apertione ejus.

Et cum aperuisset tertium sigillum, audivi tertium animal, dicens: Veni, et vide. Et ecce equus niger, et qui sedebat super eum habebat stateram in manu sua. Et audivi tanquam vocem in medio quatuor animalium dicentem: Bilibris tritici denario, et tres bilibres hordei denario, et vinum, et oleum ne laeseris (Apoc. VI). Sancta mater Ecclesia Spiritu sancto roborata per illatam persecutionem, et fidelium suorum necem minime detrimentum sustinuit. Sed more sinapis quo magis atterebatur magis augmentum accepit. Nam occisis martyribus, coruscantibus post mortem ipsorum per eos miraculis, multi populi ad fidem conversi sunt, qui postmodum Deo intra sanctam Ecclesiam fideliter servierunt. Sed cernens se diabolus per apertam persecutionem nequaquam profecisse, ad nocendum argumenta quaesivit, et servorum Dei numerum quem per manifestam impiorum persecutionem principum minuere non potuit, per occultam haereticorum malitiam infirmare tentavit. Unde apte sub apertione hujus tertii sigilli dicitur: Ecce equus niger. Niger significat occultum. Equus ergo niger occultam haereticorum versutiam quibusdam sacrae Scripturae verbis, et quibusdam falsis virtutibus et operibus designat palliatam, et ne manifeste videatur obfuscatam. Ait ergo: Et cum aperuisset tertium sigillum audivi tertium animal, dicens: Veni, et vide. Et ecce equus niger. Et cum aperuisset sigillum, id est, cum cum secundum processum temporis magis ac magis in sacra Scriptura aperiri, et cognosci coepisset effectus divinae promissionis, et profectus humanae salvationis, audivi tertium animal, dicens: Veni, et vide. Tertium animal in hac visione habens faciem quasi hominis, Matthaeus exstitit, qui de humanitate Christi suam narrationem incoepit, et tertium ordinem praedicatorum veram humanitatem Christi temporibus haereticorum sua praedicatione attestantium figuravit. Bene igitur sub apertione sigilli tertii, tertium animal auditum dicitur, ut sicut primum animal, id est, Marcus agens in principio sui sermonis de resurrectione sub apertione primi sigilli, in qua de spirituali resurrectione agitur locutum memoratur; et secundum animal, id est Lucas, qui mentionem passionis typice facit sub apertione secundi sigilli, in qua de passionibus martyrum agitur, locutum perhibetur. Ita tertium animal, id est Matthaeus qui de humanitate incipit sub apertione tertii sigilli, in qua de haereticis ipsam humanitatem Salvatoris suis mendaciis oblatrantibus, et tertiis praedicatoribus ipsam attestantibus agitur locutum, vel auditum describitur. Quod ergo, Veni et vide, sub singulis apertionibus repetitur, spiritualis visionis multiplicatio figuratur. Et ecce equus niger. Equus niger est haereticorum cuneus sua vitia simulatis virtutibus, et operibus occultando intuentibus obscurus. Primus equus albus per regenerationis candorem. Secundus rufus per principum persecutionem. Tertius niger per vitiorum suorum occultationem. Et qui sedebat super eum habebat stateram in manu sua. Sessor diabolus. Statera significat rectam et aequam discretionem in intelligentia, et praedicatione Scripturarum. Manus significat haereticos ipsos per quos diabolus operatur. Sessor ergo stateram in manu habuisse dicitur; quia discretio et intelligentia quam haeretici sese habere dicunt, diabolo ascribitur, qui malitiam adversus fideles conceptam dum super equum rufum sedendo implere non potuit, super nigrum equum perficere seducendo tentavit, quia quod non valuit per principum furorem, hoc efficere voluit per haereticorum pravitatem. Prius principes extrapositos, et alienos contra Ecclesiam inflammavit. Domesticos deinde diversis ejus haeresibus corrupit, ut postquam exterius bella cessarent, bellum interius ebulliret. Cujus videlicet haereticae pravitatis impietas maxime a diebus Constantini Magni, et sequentium imperatorum temporibus pullulavit. Sed auctoritate sanctae Ecclesiae, et ecclesiasticorum doctorum disputatione compressa, tandem cessavit. Sed quia divina miseratio circa majorum periculorum illationem majorem solet adhibere consolationem, recte dicitur: Et audivi tanquam vocem in medio quatuor animalium dicentem: Bilibris tritici denario, et tres bilibres hordei denario. In medio quatuor animalium, id est, in medio communi testimonio quatuor evangelistarum, et omnium praedicatorum. Bilibris tritici denario, et tres bilibres bordei denario, quasi diceret: Ne timeatis, o fideles, quamvis videatis persecutioni succedere diversas haereses, quia non poterunt vos laedere, nec annonam sacrae Scripturae minuere si in perfecta fide volueritis stare. Quid enim per denarium in quo computatio correctionis facit finem aptius accipimus quam fidei perfectionem? Quid per triticum, nisi sacrum Evangelium? Quid per hordeum, nisi Vetus Testamentum? Quid per bilibris sive per bilibrem significationem, nisi Novi vel Veteris Testamenti intelligentiam duplicem, historialem scilicet et spiritualem. Pullulantibus igitur haeriticis et haeresibus in medio quatuor animalium, bilibris tritici denario, et tres bilibres hordei denario haberi proclamantur, quia communi testimonio evangelistarum, et omnium praedicatorum fidelibus in perfecta fide perseverantibus, et contra haereticorum pravitates disputantibus perfecta, et duplex in utroque Testamento intelligentia pro fidei integritate et perfectione donatur. Bilibris autem vas duos capiens sextarios esse dicitur, in quo duplicis intelligentiae, historialis videlicet et spiritualis, perfectio figuratur. Sed tritici unum, et singularem bilibrem denario uno, id est, propter denarium posuit, videlicet propter unitatem evangelici sacramenti; et tres bilibres hordei, propter quod in Veteri Testamento continentur lex, et prophetae, et psalmi. Et vinum et oleum ne laeseris. Vinum sunt perfecti doctores, male viventes mordaciter et acriter increpantes. Oleum sunt aeque perfecti doctores, pusillanimes, dulciter et suaviter consolantes. Interdicitur itaque sessori nigri equi, diabolo videlicet haereticorum dominatori, ne vinum, et oleum laedat, id est, ne perfectos doctores malos arguentes, pios consolantes haeretica pravitate corrumpere praesumat. Non ergo debent fideles equum vel sessorem formidare, dum et eis plenitudo, et perfectio divinae sapientiae promittitur. Et diabolo ne perfectiores, et totius Ecclesiae sustentatores laedat prohibetur. Apertio ergo tertii sigilli est major secundum tempus cognitio mystici eloquii. Tertium animal Matthaeus, vel tertius ordo praedicatorum temporibus haereticorum humanitatem Christi praedicantium. Equus niger, haereticorum cuneus; sessor, diabolus. Statera intelligentia et praedicatio discreta, et aequa vox in medio quatuor animalium, commune evangelistarum et praedicatorum testimonium. Denarius, fides; bilibris tritici, perfecta intelligentia Evangelii; bilibres tres hordei, perfecta cognitio Veteris Testamenti; vinum et oleum, perfecti increpatores, et consolatores. Prohibitio laesionis, refrenatio tentationis.