Articulus 35

DE EXCLUDENDIS AB INTUITU CONSECRATIONIS SACRI CHRISMATIS, ET DE IPSIUS CHRISMATIS COMPOSITIONE ET MYSTICA SIGNIFICATIONE.

SEQUITUR de exclusione quorumdam ab intuitu sacramenti istius.

Quid autem? id est, quid dicturus sum hic, nisi quod subditur? Nonne et non omnino puros, id est imperfectos et catechumenos ac energumenos, quorum jam memoriam fecimus, ordines clare absolvit, secundum eumdem synaxeos modum, præsens nunc sancta teletæ operatio? id est, utique « sancta operatio », id est consecratio, « præsens », id est, de qua nunc tracto, utpote « teletæ » sacramenti chrismatis, « absolvit », id est a perfectis egredi jubet, « ordines non puros omnino », id est ordinatos et constitutos in congregationibus imperfectorum dictorum, « secundum eumdem modum synaxeos », id est juxta prætactum modum quo in celebratione Eucharistiæ exire præcipiuntur. Solis in imaginibus videns obtutibus divinis, id est, operatio ista, seu Ecclesia operans ista, « videns » nunc ecclesiastica sacramenta « divinis obtutibus », id est devotis inspectionibus, « in imaginibus solis », id est tantum sub sensibilibus signis et sacramentalibus symbolis, a quorum intuitu corporali etiam præfatos excludit; et a solis immediate divinis sacratissimis hierarchicis anagogis inspecta et sacrificata, id est, mysteria ista immediate inspiciuntur et consecrantur « a solis » viris alias om. divinis

B « divinis », valde sacratis « anagogis hierarchicis », id est sursumductionibus contemplativis ecclesiasticis : qui viri exteriora sacramentalia signa corporaliter intuendo, spiritualiter elevantur, et contemplantur contenta sub exterioribus formis ac signis. Verum, sicut interdum præhabitum est, hoc oportet sane intelligi : quia non solum a justis, sed etiam ab impiis sacramenta Ecclesiæ vere consecrantur et administrantur de facto, non de jure, imo indecenter et vitiose.

Hæc ergo jam sæpe a nobis dicta, superfluum nobis est, ut æstimo, eisdem revolvere verbis : unde apparet quod sub aliis verbis cum additione seu subtractione aut interpositione moderatis, possint utiliter repeti; et non ad ea quæ deinde sunt transcendere, id est non procedere ad ea quæ restant dicenda, istis transcensis, summum sacerdotem divinitus videntes, a duodecim pennis circumvelatum habentem divinum myron, id est, nos « videntes sacerdotem summum divinitus », id est episcopum ex divina ordinatione supremum, « habentem myron », id est chrisma divinum, circumligatum « a duodecim pennis » materialiter, id est totidem alis, et sanctissimam in eo consummationem sacrificantem, id est, sacre efficientem « in eo », id est per ipsum sanctificantem sanctificantem chrisma, « consummationem », id est perfectionem in confirmatis, sicut expositum est.

Videamus ergo quomodo est myri compositio, id est, confectio chrismatis ex quibus fiat materiis.¹ Congregatio quædam est bene spirantium materiarum, in se copiose habens qualitates odoriferas, id est, fit quædam collectio specierum suaviter fragrantium, quantum accipientes olfaciunt secundum analogiam tanto ingenitæ eis bono odore participationis : id est, quanto plus aliqui sumunt de illis odoriferis materiis secundum congruam proportionem commixtionis ipsarum, « tanto » efficiuntur « odore bono participationis ingenitæ », id est, communicationis quam faciunt illæ materiæ ex sua natura.

Credimus autem esse divinissimum Jesum superessentialiter suaveolentem, id est, credimus quod Jesus unigenitus Dei, secundum naturam suam divinam sit substantialiter dulcis in se, penitusque infinitæ dulcedinis : qui secundum suam humanitatem participavit dona divina tam gratiæ quam gloriæ, et perfectiones ac proprietates divinas ineffabiliter præ cunctis creatis. Propter quod, secundum assumptam naturam, divinissimus nuncupatur. Invisibilibus distributionibus intellectuale nostrum replentem divina delectatione, id est, implentem partem nostram intellectivam consolatione interna per invisibilia munera gratiæ ac virtutum atque donorum : in quorum actibus consistunt delectationes spirituales valde, præsertim in actibus sapientiæ et caritatis, quum et, teste Philosopho, philosophia habeat delectationes admirabiles sibi admixtas. Propterea in Ecclesiastico dicitur :² Benedic Deum inebriantem te ab omnibus bonis suis. Præterea advertendum, quod delectatio vocatur divina dupliciter : primo, quoniam est de divino et increato objecto ; secundo, quoniam est de creatis objectis in Deo, secundum Deum, seu per respectum ad eum.

Ipsa enim sensibilium suavitatum assumptio, id est experientia seu odoratio, saturitatem facit, id est repletionem in olfactu, et nutrit cum delectatione multa olfacientium discretivum, id est sensum olfactus, quo percipiunt et discernunt odores. Et plane, sicut mirabiliter afflictivus est fœtor, sic vehementer delectat odor prædulcis : quo quidam interdum tam valde fuerunt recreati, repleti ac refecti, quod multis diebus nec cibum sumpserunt, nec potum, imo nec appetierunt. Siquidem ille sumpsit , et ad bene olax in commensuratione compactum, id est, discretivus odorum hausit « bene compactum », id est odorem sibi convenientem, « in commensuratione », id est in habitudine et proportione ad dispositionem sui olfactus.³

Et proportionaliter, si quis dixerit intellectuales nostras virtutes adversus in malum minorationem incorruptibiliter dispositas, id est, « si quis » juxta modum hujus proportionis quæ est inter olfactum corporalem et spiritualem, « dixerit » vires « nostras intellectuales dispositas incorruptibiliter adversus minorationem », id est inclinationem et defluxionem, « in malum » culpæ, ita quod quamvis naturalis inclinatio, aptitudo, capacitas intellectus nostri ac voluntatis ad scientiam ac virtutes, possint per errores et vitia debilitari, infici, inhabilitari, non tamen totaliter destrui et auferri : quod verum est ; in ipsa in nobis discretivi naturali valetudine, id est in vigore naturali nostræ rationis, qua discernimus inter bonum et malum, inter verum et falsum, inter bonum et melius ac optimum, et inter malum et pejus ac pessimum ; secundum deificas mensuras, id est secundum gradus dispositionum in naturalibus, prout unus est acutioris ingenii meliorisque indolis quam alter : quod est secundum mensuram divinæ donationis, juxta illud Sapientiæ, Puer eram ingeniosus, et sortitus sum animam bonam.⁴ Et in libro de Civitate Dei asserit Augustinus : Ingeniosum nasci, est felicitatis. Vel, « secundum mensuras deificas », id est connaturales et innatos habitus primorum principiorum, tam in speculabilibus quam in agibilibus : ex quibus habitibus naturaliter et (quantum ad fundamentum) incorruptibiliter inclinationem, aptitudinem seu capacitatem habemus ad verum et bonum. Hinc subditur : et coadunatam animi ad Deum conversionem, id est secundum ordinationem naturalem mentis creatæ ad Creatorem. Effectus quippe naturaliter ad suam convertitur causam. In receptione divinæ suaveolentiæ fieri, id est ad recipiendum et experiendum dulcedinem Dei, juxta illud Psalmi :⁵ Quam magna multitudo dulcedinis tuæ, Domine ! Et beneficentia sacra impleri, id est affluentia beneficiorum Altissimi, qui dat omnibus affluenter, et divinissimo alimento :⁶ de quo dicitur in Oratione dominica, Panem nostrum supersubstantialem da nobis hodie.⁷ Qui panis est Christus, qui ait in Joanne : Ego sum panis vitæ.⁸ Divinissimum quoque alimentum, est Eucharistiæ sacramentum, contemplatio Dei, confortatioque Spiritus Sancti.

Non ergo myri symbolica compositio, tanquam informatione informium, ipsum nobis describit Jesum, id est, confectio ista Christum « non describit », id est, non designat nobis Jesum inconvenienter, velut si informia significantur per formata, intelligendo per informia, ea quæ non habent figuram aut formam eis congruentem. Dicitur quoque compositio myri seu chrismatis « symbolica », quia sensibilibus rebus et signis ac verbis consecratur et operitur. Compositio ergo myri significat Jesum, quia per res odoriferas ex quibus conficitur, congruenter et evidenter Christus insinuatur.

Significat igitur Jesum fontem exsistentem divinarum suavium receptionum divitem, id est spiritualium dulcedinum desuper influxarum et in mentibus creatis receptarum, quum ipse sit causa prima ac principalis omnium actionum bonarum et convenientium objectorum. Est enim exuberantissimus fons omnis boni. De quo in libro de Causis asseritur : Primum est dives in se, et dives in aliis. Qui juxta Apostolum ad Romanos, est dives in omnes qui invocant eum.⁹ Proportionibus divinis ad deiformiora intellectualium redentem, id est, qui reddit mentem creatam aptiorem quam fuit vel ex se est, « ad deiformiora », id est diviniora objecta seu opera, « intellectualium » naturarum aut contemplationum, juxta illud Apostoli : Deus aptet vos in omni bono.¹⁰ Et in Joanne dicitur : Non potest homo accipere quidquam, nisi fuerit ei datum de cœlo.¹¹ Hoc vero facit Christus « divinis proportionibus », id est sanctis coaptationibus, per quas efficit convenientem habitudinem et præparationem ad altiora suscipienda et exercenda, juxta illud :¹² Omnem qui fert fructum, purgabit eum, ut fructum plus afferat.

Divinissimos declarantem vapores, id est, ostendentem ac impertientem mentibus depuratis spiritualissimos odores supercœlestium suavitatum, ita quod spiramentum illarum venit ad eas in isto exsilio : quo recreati singuli talium clamant ad Sponsum, Trahe me post te, curremus simul in odorem unguentorum tuorum.¹³ De talibus Sanctis veteris legis dicitur ad Hebræos : Juxta fidem defuncti sunt omnes isti, non acceptis repromissionibus, sed a longe eas adspicientes et salutantes.¹⁴ Hinc rursus in Canticis sponsa loquitur Sponso, cœlesti odore tantisper attracta : Odor unguentorum tuorum super omnia aromata.¹⁵

In quibus animi benefice delectati, id est, quibus odoribus et fragrantiis spiritus rationales ex beneficentia Creatoris gratiose et deliciose refecti, juxta illud Psalmi : Parasti in dulcedine tua pauperi, Deus ;¹⁶ et divinis assumptionibus repleti, id est Spiritus Sancti visitationibus refecti, quibus elevantur et assumuntur ad Deum, secundum illud in Psalmo :¹⁷ Domini est assumptio nostra ;¹⁸ et rursus, Beatus quem elegisti et assumpsisti. Esca invisit pacifice bili utuntur, id est internis et secretis alimoniis, quæ sunt actus virtuosi, affectus flammigeri, consolationes supernæ, quibus mens alitur, roboratur, gaudet, crescit, et ad staturam perducitur elegantem. Unde apud Joannem Salvator fatetur: Meus cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei. His alimoniis vescuntur comprehensores in patria satietate sobriissima et perfecta. Porro nos catelli pauperculi, utcumque et interdum reficimur de micis cadentibus et descendentibus de mensa dominorum nostrorum. Quorum unus in libro Tobiæ fassus est: Ego cibo et potu invisibili utor. Unde et mystice fertur in Psalmo: Parasti cibum illorum, quoniam ita est præparatio ejus.

Ad intellectuale eorum introitu, id est ingressu divinæ visitationis seu Spiritus summi visitantis in intellectivam partem ipsorum, qui ingrediendo spargit suavitatis suæ participationes in illos. Hinc subditur: juxta divinam participationem suaveolentium distributionum, id est secundum mensuram communicationis divinarum suavitatum in mentes hujusmodi, quibus quo copiosius dona hæc infunduntur, eo exuberantius oblectantur, imo et alios consolantur, dicente Apostolo: Benedictus Deus qui consolatur nos in omni tribulatione nostra, ut possimus et ipsi consolari eos qui in omni pressura sunt. Sic frequenter refecit et exhilaravit Deus primitivam Ecclesiam, juxta illud in Actibus: Quum orassent discipuli, motus est locus in quo erant, et repleti sunt Spiritu Sancto. Et in eodem dicitur libro: Sumebant cibum cum exsultatione et simplicitate cordis. Hinc dixit Psalmista: Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deum vivum; itemque: Gustate et videte quoniam suavis est Dominus.

Joann. IV, 34.

Matth. XV, 27.

Tob. XII, 19.

Ps. LXIV, 10.

II Cor. I, 3, 4.

Act. IV, 31.

Ibid. II, 46.

Ps. LXXXIII, 3.

Ps. XXXIII, 9.

Footnotes

1. * Dicamus igitur ↩

2. Eccli. XXXII, 17. ↩

3. * Siquidem illæsum sit ↩

4. Sap. VIII, 19. ↩

5. Ps. xxx, 20. ↩

6. * benefacientia Jacob. 1, 5. ↩

7. Matth. vi, 11. ↩

8. Joann. vi, 35, 48. ↩

9. Rom. x, 12. ↩

10. Hebr. xiii, 21. ↩

11. Joann. iii, 27. ↩

12. Joann. xv, 2. ↩

13. Cant. i, 3. ↩

14. Hebr. xi, 13. ↩

15. Cant. iv, 10. ↩

16. Ps. lxvii, 11. ↩

17. Ps. lxxxviii, 19. ↩

18. Ps. lxiv, 5. ↩