Epistola XXV. Ad Gervjnum Ambianensem Episcopum. -

lYon posse monachum in abbatem ordinari, qui «leni inscio picelato abscesseiit.

ÁNSELMUS, vocatus archiepiscopus Canluarix, re verejdo episcopo Ambianorum Grnvixo, salutem.

Frater ille Northmannus Ecclesie nostre professus quem abbatem electum esse mihi mandastis, et cujus ordinationi me assensum prebere suadetis, me et fratribus Ecclesizs :*9 nostrse ignorantibus tans mare abiit, ut nec iter ejus,nec causam itineris ejus agnosceremus. (Quapropler nec *05,.uL litteris vesitis inlimatis, eum sine noslro assensu ordinare. debetis, nec ego in hoe. assensum piabeo, nec przebere debeo, in quantum intelligere .queo. Si ipse

B venerit ad me, etad Ecclesiam suam, sicuti monaliter-viveretis, ubi tantam malum et corporale et. Chus qui Laliter de Ecclesia sua discessit, venire.

debet, et postea aliquis de ceo mihi de prefata re locutus fuerit, 1espondebo inde secundum quod respondeie intelligam. Valete.

EPISTOLA XXXIII t?7,

AD R)CARDUM MONACHUM.

Monachum professum non 1enei. voto pesegrinationis . a se facto 1x seculo,

AwsrLMUs, gratia Dei archiepiscopus, fratri et fiho Ricanpo monacho salutem, ^et benedictionem. '

Audivi, Frater mi, quia antequam monachas fieres, in vgritudine vovisti te iturum ad S. 7Egidium; et ideirco molo timidus et nimis sollicitus es

C qe voto illo solvendo, ita ut quiescere non possit cor

tuum, nisi ad S. /Egidium iveris. De qua re non debes tantum ciedere tibi quantum abbati tuo, eujus consilio et ordinationi animam tuam commisisti, et alis qui melius te sciunt quid magis placeat 19 Deo ei magis prosit animae tuae. Quapropter consulo tibi et precipio ut, omnino dimittens intentionem prafaii itineris et sollicitudinem voti illius, jn proposito quod assumpsisti quietus eLzmmobilis permaneas, et quiete !* ad hoc quod proposuisti, id est ad obedientiam et poenitentiam pro peceatis tuis, et ad alios bonos mores studeas. Certus enim esse debes quia cum

VARLE LECTIONES.,

19^ Episcopi ms. Episcopi vestri

199 Ouiete Edit. in quiete

195 (um codem ms. colíata 19? Cum eodem ms. collata eti cum. Edit. Goth. et Col, A518

196 Ecclesi; ms. Ecclesi nostro 9$ (nid placeat Edit. quid magis placeat p q

JOANNIS PICARDI NOTE. prudentius. Antonino erat in votis illie-attexere epi- D Sabell., Plat., Bergomens., Schedel., putet intelligen-

loma muabilium, saneti Osmundi preeibus ei meiitis gestorum, sed abstinuit, cum tdi vitandi ergo, tum quod libellum rd argumenti continentem jusserit in Ecclesi: Sarisberiensis tabulario sei va1i; ad quem mitti lectorem cupidum historie — ecclesiastice. Prater Antonin. hujus quoque apotheoseos meminere Polyd. Virgil. lib, xai histor. Anglor. et ante illum, Matth. Palmer. Pisanus, Petrus a Natalibus lib 311, cap 22, Schedel. 6 iate sui registri, Chronic. Ber-

om. lib. xv, supplement. Chronic. Sabellic. lib. vr,

admer. 10, Platina in Calixto IlI. Sed in his quinque posterioribus mire variata est orthographia, ita ut pro Osmundo, legas Hosimundum, Edinundum, Eadimundum, xe! Edmundum. Noe^ est quod. quis

dos de sanctis Edmundo rege aut archiepiscopo, eum ille longe ante, hic vero ceelitüm numeio fuent ascriptus anno 12946, testibus Walsingh. in Neustria, et Matth. Paris, aut 1948, ut notat Molan. in addit; Usuard. prid. Non. Decemb. His plura refert Malimesb. in episcopis Sarisberiensibus, interumque Polydor. lib. ix, pauca quidem, sed optima et pr:eelara. Migravit tandem ad superos sanctissimus pontifex anno 1099, episcopatus sui xxiv, Sajisberne sepultus (consentientibus Henrico Huntidon. lib. vir, et Matth. Parisio) prid. Non. Decemb. ut Baron. post Molanum advertit, Quibus, hocce exciderant, collecta hic reposuiuius.

TAB. IH, EPIST, XXXV.

teipsum Deo totum vovisti el reddidisti per mona- A suo, viriliter semper profieere, ut illi qui superio-

dicam professionem, solvisti omnia vota minora. quarumlibet actionum quae prius sine jurejurando et fidei alligatione *** promisisti. Esto ergo quietus et securus, et ego te ea auctoritate quam per gratiam Dei habeo super te, ab illo voto absolvo. Vale.

. EPISTOLA XXXIV **!,

.AD WILEELMUM MONACHUM CESTRENSEM,

Piofitetur se uon esse tantum virtute quagtum cayminibus eum monachus depinzerat.

AnsrrMUs gralia Dei archiepiscopus, fratri et filio Ccharissimo, monacho Cestrensi Willelmo, salutem, - -

Quamvis me talem nesciam qualem me suis carminibus tua predicat benevolentia, non tamen ingratus esse debeo.quoniam hoc facit dilectionis abundantia. Szepe enim solet dilector dilecti vitia aut non sentire, aut levia judicare; bona vero, quae non sunt, ^pinari; et qu: sunt, exaggerare. Quod quando sola facit charitas nec error est suscipiendus propter affectum moris, nec amor est contemnendus propter culpam erroris, Sed sie debet amor nutriri ut error corrigatur, sic error debet expelli ut amor retineatur. Gratias tibi ago quia me talem diligis esse qualem me pradicas; et hortor ne me talem opineris, sed potius ores ut talem Deus faciat qualem esse me diligis et existimas. Cum enim scriptum sjt: Nelaudes hominem in vitta. sua ( Eccli. x1, 50) ; et a ibi : Oiate pro invicem ut salvemini (Jac. v, 16); non debet homo hominemin hac vita magno conatu laudare, sed magis ut laudabilis fiat pio affectu orare: laudem vero Deo commiltere, cui. proprium est merita judicare. Non dico bonorum virorum virtutes ad exemplum bene vivendi aliis non esse monsirandas, sed eisdem ipsis non esse exaggerandas. Quoniam autem opus charitatis non debet esse sine retributione, pro carminibus prosam, pro laude reddo exhortationem, Certe, fili mi, cum in me amas et laudas bona quae» in me opinaris esse, ipso tuo opere testaris quia amabilis est et laudabilis ovnis qui studet bonus esse. Cum ergo omnes velimus non dico laudaii, sed amabiles et laudabiles esse, nihil tantum studere debemus quam ut boni in conspectu ejus qui non fallitur, judicemur esse. Bonus autem quisque fidelis ab eo judicatur, qui in suo ordine perfectionem attingere conatur, Nam etsi omnes ad perfectionis summam pariter pervenire non possumus, non tamen erimus extra numerum bonorum, sicut scriptum est: Imperfectum meum viderunt oculi tui, et in libro tuo omnes scribentin (Psal. cxxxvin, 16), si ad. eam perfecuonem incessanter et fortiter conari velimus. Conentur igitur laici in suo ordine, clerici in suo, monachi in

ris proposili sunt eos qui inferioris sunt superent humilitate **, jn qua quantum *** homo magis proficit, tanto magis sublimatur et aliis virtutibus excellit, Quapropter, fili charissime, semper memor esto cujus propositi gradum ascenderis, nec unquam Libi vite tuae sanctitas sufficiat, nisi ea illos *** qui inferiorum graduum sunt, transcenderis. Sicut enim illi qui inferioris propositi sunt, laudabiliter ad virtutes superioris ascendunt, ita illi qui majora sectaii proposuerunt, vituperabiles sunt si ad z:equalitatem. minora ehgentium descendunt. Quoniam ergo monachum te habitu profiteris, hortor, precor, consulo ut semper in conspectu Dei intus studeas esse quod foris in conspectu hominum videris.

B Non autem hic loquor. quasi hoe non facias, sed ut.

semper ad meliora paterna exhortatione succerisus proficias, Vale. 379 EPISTOLA XXXV **5, AD WALTERUM CARDINALEM,

Se cum illo de Ecclesie necessitatibus non posse sine ejus assensu et alioum episcopoyum consilio agere aut eis providere, eo maxime tempore quo hostes in Angham iiruei ent.

Domino et reverendo Roman: .Ecclesiae legato et cardinali episcopo WALTERO , ÁNSELMUS, vocatus archiepiscopus Cantuariae, fideles orationes. et fidele servitium. .

Quod mandat mihi prudens vestra sollicitudo, ut aliquo in Joco *** conveniamus de causis *? Ecclesiarum Dei fraterno ac cliaritativo ad invicem consilio acturi et quae: corrigenda sunt correcturi, utique secundum intentionem vestram valde laudabile *^$ est, et secundum quod expedit, valde utile esset, si congruo tempore fieri posset. Sed vestra prudentia non ignorat quia nos duo nihil efficeremus ***, usi regi suggestum esset, ul ejus assensu et auxilio ad affectum perduceretur ?!? quod disponeremus. Est et aliud, quia ego a Cantuarberia elongari nullatenus audeo, quoniam ;quotidie exspectamus uL hostes de ultra mare in Anglam per illos portus, qui Cantuarberie vicini sunt, irruant. Propter quod dominus meusrex ore suo mihi precepit, antequam ab illo apud Notingeham discedere, et postquam Cantuarberiam redi, mihi mandavit per litteras proprio sigillo signatas , ut Cantuarberiam custodiam, et semper paratus sim ut quacunque hora nuntium eorum qui littora maris ob hoc ipsum custodiunt, audiero, undique convocari jubeam equites et pedites, qui aecurrentes violenti:€ hostium obsistant, Et idcirco de Cantuaria exire non audeo nisi in illam partem ex qua hostium exspectamus adventum. Piecor igitur sanctitatis vestrae discretionem quatenus aequo et pacato animo suscipiat has nostras

VARLE LECTIONES.

*»? ]liegatione Edit. alligatione perent humilitate lata — *** Aliquo loco ms aliquo in loco ** Efficiemus n5 efficeremus

? Cum eodem ms collata 39? [n quantum 5s in qua quantum ?"? De causa s de causis ** Et ejus. produceretur ms ut eus ,. perduceretur

0 Sunt humilitate Edit. Pic. sunt su39 Ea illo ms ea illos — ***5 Cum eodem ms col308 F.audabile ms valde laudabile

C7 S. ANSLLMI CANTUAR, ARCIILP ,OPP. PARS HI — EPISTOLA. 68 14t0nabiles, et. quae. infirmari. nequeunt, quoniam À clongare ab uibe in qua eram, nist versus hostes

vere sunt, excusationes. Seiat pio cerio vesua reverentia quia eumdem animum quem habetis , ut eorrigantur qua corrigenda sunt, habeo, Sed exspecto reditum domini mei regis, et e,iscoporum et principum qui cum eo sunt, quatenus illi quae ?gendasunt, opportune et rafionabiliter suggeramus. Et sie, Deo adjuvante, ejus assensu et auxilio efficacius expleamus quod desideramus. Si tamen vobis placet ut. per dilectissimum fratrem nostrum breve:endum abbatem H. ?!"' mihi consilium vestrum mandetis, de quibus rebus el quomodo cum rege loqur debeam, hoc libenter suscipio. Sed eL si regi monendo consulere aliquid de hujusmodi rebus per eumdem abbatem et reverendum episcopum Win-

qui timebantur, tunc monitus ut vobis occurrerem, quatenus colloqueremu: de his quae corrigenda sunt in hoc regno, 1ationabilem et suscepribilem reddi :i causam, quia propter przedietum periculum et pizeceptum legis venire non poteram, et nihil.efficeremus nos duo, absente rege et aliis quorum assensu et consilio et operatione ad effectum duci possel colloquium nostrum. Ego enim ipse video quae coijigenda sunt, et habeo voluntatem, quam nullus homo mihi potest augere, corrigendi, Deo adjuvante, per assensum et auxihum domini 106i regis et al.o1um ad quos pertinet, cum locus et opportunitas erit, Quod autem conquerimini vos mor4los esse, velut infructuosam arborem et peregrinum non ha-

toni prudentie vestre placuerit, laudo et postulo. B peniem adjutorium aut consilium, de aliis vos scitis,

Vale.