Epistola XXIX. Ad Paschaium Papa

Excusat se quod nondum pei lutevas euim. salutaverit, et, calamitatibus suts expositis, causas reddit cui ex, Anglia abieiu, el ut in. Angham non. redeat nisi rebus omnibus. Ecclesie 1estuutis. supplex obtestatur. Lugdum. inteim. ab. aschiepiscopo sustentait se declaiat.

Domno et patri reverendo, PascuALi summo pontifici, Axsrtwus, servus Ecclesiae Cantuariensis,

debitam ex corde subjectionem, et orationum, si

quid valent, devotionem.

Quod ad vestram celsitudinem tantum moratus sum nuntium mittere postquam de certa notitia vesus sublimationis Deo *** gratias agentes, gavisi

p sumus, hac fuit causa quia quidam nuntius regis

Anglorum venit ad venerabilem archiepiscopum Lugdunensem pro causa nostra, non tamen afferens qnod suscipiendum esset; et audiens responsum archiepiscopi reversus est ad regem, promittens se in proximo Lugdunum 1editurum **, IIunc exspeetavi ut scirem quid vobis de legis voluntate notificare possem, sed non vent. Causam itaque nostram breviter intimo, quia quando Rom: moratus sum, eam domino papa Urbano, et multis alus, sicut scit, ut puto, sanctitas vestra, sepe narraW. YVidebam jin Anglia multa mala, quorum ad me pertinebat eorrectio, qua nec conigere, nec sine peccato meo tolerare poteram. Exigebat enim a me rex ut voluntatibus suis, que contia legem et voluntatem Dei erant, sub nomine rectitudinis assensum praberem. Nam sine sua jussione apostolicum nolebat recipi, aut appellari in Anglia; nec ut epistolam ei miLterem, aut ab eo missam reciperem, vel decretis ejus obedirem. Goncilium non permisit celebrari in regno suo eX quo rex factus^ jam per tredecim annos. Terras Ecclesie hominibus suis dabat; in omnibus bis et similibus sí consilium petebam, omnes de regno ejus etiam suffraganei mei episcopi negabant se consilium daturos, nisi secundum voluntatem regis, IIec et multa alia, qua contra voluntatem et legem Dei sunt, videus, petii licentiam ab eo sedem adeundi apostolicam, ut inde consilium de anima mea et de officio mihi injuneto acciperem. Respondit rex me in se pec-

latus est, detrahunt et contradicunt; quibus Deus D casse pro sola postulatione hujus licenti», et pro-

et sua gubernationis subtrahit auxilium, et eos in proprii erroris precipitari permittit consilium : ubi vero prelatus cum veneratione, tanquam Christus suscipitur, ibi tota domus Christi regitur consilio et protegitur et.sustentatur auxilio. Quanto enim subditi se vicario ejus suljiciunt securius, tanto ille pralato et subditis cuncta procurat benignius. Omnipotens Deus sua vos benedictione in sternum beatificet, fratres et amici charissimi, Amen. *

posuit mihi ut aut de hac re, sieut de culpa, satisfacerem, et securum illum redderem ne amplius peterem hanc licentiam, nec aliquando apostolicum appellarem, aut de terra ejus cito exirem. Elegi potius exire quam nefands» rei consentire, Romam veni, ui scitis *", et domino papse rem totam exposui. Rex, mox ut de Anglia exivi, taxato simpliciter victu et vestitu monachorum nostrorum, totum archiepiscopatum invasit et in proprios usus

VARLE LECTIONES.

558 Ad oves ns ad ovile 351 Cm eodem ms collata relati — *?^ Cum eodem ns collata ugdunum rediturum

Parnor. CLIX.

**? Orbatum tms oneratum *33 |n intimis ms in intimis cordis mei ?35 Vestra Deo ms vestire sublimationis Deo 337 Veni; scitis ms veni, ut scitís

*3? Superexaltet judicium ms superexultet judicio 335 Enim. prelati ms enim subditi 355 Regditurum. fms

eenverut, Monitus et 88, rogatus a domino papa Y te suscepi; de quo, si fieri posset, libeutius eam uL hoe conigeret, contempsit, et adhuc in hoc —susciperem quam de alio abquo. Sed necessitas perseverat. Jam» est tertus annus ex quo sic de fuit talis, quia. inimici insurgere volebint contra Anglia exivi; pauca quae» mecum tuli, et multa que — me et. populum quem habeo ad gubernandum ; et mutuatus sum, quorum adhue sum debitor, expendi. — ideo barones mei, et idem populus, noluerunt amSic plus debens quam labens**, apud venerabilem — plius eam protelari: hac iaque occasione a tuis Patrem. nostrum archiepiscopum Lugdunensem de- wicariis illam aceepi. Misissem quidem ad te a meo tentus, ejus *** benigna largitate et larga benigni- — latere aliquos per quos tibi etiam de mea pecunia tate suctentor, Non hoc dico quasi desiderem rede — destinassem, sed pro morte **5 fratris. mei circa in Angham, sed timeo ne mihi vestra sublimitas — pesnum Anglie ita totus orbis concussus est, ut LI Succenseat, si ei nostrum esse non noufíco. Precor — nullatenus ad te salubriter pervenire potuissent. igitur et obsecro, quanto possum affectu. ut nullo Laudo ergo et mando ne per Northmanniam venias, modo me in Ángliam redire jubeatis, nisi tà ul — sed per Guitsand, et ego Doveram obviam habebo legem et voluntatem Dei, et decreta apostolica vo- — tibi barones meos. et pecuniam ad te recipiendum ; luntati hominis liceat mihi przfeire : el nisi rex et invenies, Deo juvante, unde bene persolvere mihi terras Ecclesi reddiderit, et. quidquid de B poteris quidquid mutuo accepisti. Festina igitur, aicliepiscopatu, propter hoc] quia sedem apostoli- pater, venire, ne mater nostra Cantuariensis Ec-! tam petii, accepit; vel certe, quod pro horum (]jesia diu fluctuans et desolata, causa tui, am-., digna recompensatione Ecclesie prosit. Aliter enim — plius sustineat. animarum deürimenta. Teste Giostenderem me hominem Deo debere praeponere, et — rardo episcopo, et Guillelmo Wintoniensi electo fuste spoliatum esse quia sedem apostolicam volui episcopo, et Guillelmo de Warelimast, et comite T.quirere. ??^ Quod satis patet quam noxium —Heniico, et Roberto filio Haimonis, et Haimone dapiexemplüm sit posteris, et exsecrabile. Quarunt — fero, etaliis tam episcopis quam baronibus meis. Vale.

quidam minus intelligentes cur ego regem non EPISTOLA XLII. €Xcommunico; sed sapientioies, eL reetum haben- PASCTARIS PAPJL AD ANSELNUM.

(es consilium, consulunt ne id faciam, quia non — [, Fcelesim Cantuariensi sestitutus jam. det. operam pertinet ad me utrumque, et querimoniam scilicet Anglhcane Ecclesie 1estawatiomt :: et. Anglorian

Regem cum Noimanme conte concihet.

PasciraLIs episcopus, servus servorum Dei, reverendissimo tratri et cocpiscopo AssrLwo, Cantua1iensim archiepiscopo, salutem et apostolicaxa benedictionem.

Sicut injuriis tuis et exsilio compassi sumus, etc.

et vindictam. facere. Denique ab amicis nostris qui sub eodcm lege sunt, mandatum mihi est quia mea excommunicatio, si fieret, ab illo contemneietur?* ei in derisum converteretur. Ad haec omnia € auctoritas vestrae prudentize ?*? nostro non eget con-

silio. Oramus ut Deus omnipotens faciat omnes uel ,

actus vestios sibí placere, et Ecclesiam ** snam de — Vide in Paschali 17, infia, ad an, 1118. vestri regiminis prosperitate diu gaudere. Amen. EPISTOLA XLIIU*'5, EPISTOLA XLI ***, ANSELMI 4D DURGEUMDIUM LT R'CEZAM UXOPEM CJLS.

HENAICEI REGIS ANGLORUM AD AMSELMUM. Giatulatur nepotent Daum Deo in S esse di-

i i i b inaruen- catum, quodque cus juniores eorum ib6e108 1a-

s in dnglamciissmeroentamur supplicat. — Puent utjam libernts pst Deo lota mente sevonent.

-Hrsurcus, Dei gratia rex Anglorum, piissimo Assri vs archiepiscopus, domino el amico charis-

Patri suo spirituali Avsr1Mo, Cantuariensi episcopo, — simo Buncuvo10 et uxoiiejussoroii suae dileetissie salutem et omnis amicitiae exhibitionem. Rucézzx, salutem et penedictionem Dei.

Scias, Pater charissime, quod frater meus lex Sciatis quia filius vester Anselmus, charissimus

Guillelmus mortuus est; el ego, nutu Dei, a clero gepos noster, sanus et letus est mecum apud et a populo Angli:e. electus, et quamvis invitus, — Lugdunum ; et ego Dei gratia, prospere me habeo. propter absentiam tui, rex jam consecratus requiro D De filio vestro hoc *obis dico quia gaudere potestis te, sicut Patrem, cum omni populo Anglie, quate- 2&3 multum; quod ilum Deo obtulistis. Amat nus mihi filio tuo et eidem pupulo cujus tibi anima- — enim Deum, et quod amare debet; unde gratias rum cura commissa est, quam citius poteris, venias agere debetis illis et eos amare qui eum in amore ad consulendum. Meipsum quidem ac tolius regni Dei et sui ordinis et in bonis moribus mutrierunt. Anglie populum, tuo eorumque consilio qui lecum — Et certe credo quià propter hoc meritum quoJ mihi consulere debent, committo; et precor ne primogenitum vestrum Deo devota menie dedistis, fibi displiceat quod regiam benedietionem absque noluit Deus perdere ullum de prole vestia ; nec pei-

YARLE LECT:ONES.

:3? Dehilis quam habilis s debens quam habens ?:* [ngdunensem ejts ms Lugdunensem detentus ejus — **" Requirerie. Quserunt etc, m$ requirere, Quod. satis patet quam. novium exemplum sit posteris et execrabile Queruntetc, — ?*! Contemneretur ms contemneretur et in derisum converteretur — *** Autho-

iitas vestrae prudenüce es authoriatís vestrae prudente — *** Ecclesiam ms keclesiam suam — *** Cum eodem ms collata — ?" Per mortem ms pto mole. ?* Cum eodem ms cyllata -

LiB. III, EPIST. XLI 7 A8

mrsit eos quos genuistis usque ad illam zetatem in À Cantaariensium | archiepiscopo , BesEpicrUs, in Do-

qua peccatis et malitiae:e hujus mundi sordidairentur, pervenire, ut Vitam :eternam perderent, sed omnes eus bono fine de hac vita ad se transire feeit. Insuper si sapientes estis, et sapienter consideratis, intelhgetis Deum fecisse vobis magnam misericordiam de vobis ipsis, quoniam abstulit vobis occasionem amandi hoc seculum, et desiderandi ea quae transeunt, cum vobis abstulit li.eredes in hac vita, el fecit filios. vestros suos haeredes et suos filios in $terna vita. Nunc agite gratias Deo quia exonerati estis et expedili, ut libere toto corde, tola inlentione el totis viribus curralis ad Deum, et solEciti sitis solummodo de salute animarum vestra rum: et ut illuc spontanea voluntate perveniatis, quo Deus filios vestros qui mortui sunt, vobis nolenübus, misericordiler Lraxit, et quo istum quem "Deo dedistis, Deo adjuvante, perventurum exspectamus, ubi pariter pater ei mater, fihi et filis in conspectu Dei in gloiia zierna gaudeatis; et unusquisque tantum de singulis aliis quantum de se glorietur. Ergo, dilectissimi *** et amieissimi, frater charissime el soror charissima, precor, obsecro, moneo, consulo ne contemnatis misericórdiam quam Deus vobis non premeditantibus fecit; et ne perdatis gloriam quam Deus vobis, si culpa vestra nou fuerit, prsparavit. Cognoscite , cognoscite quia quod Deus vos ita omnibus filiis orbatos in hac vita solos fecit, non est ira Dei, sed gratia Dei, ut qui jam soli remansistis, nihil habentes. quod ametis, sine omni impedimento ad illum curraus, et ei vos et vestra reddatis. Omnipotens Deus sic vossuo amore accendat ut omnem hujus vite de,ectationem, faciat contemnere, et ad se toto affectu

tendere el pervenire. Amen. , EPISTOLA XLIV. PASCHALIS PAPJE AD ANSELMUM.

Ut constante) se. egeat. 1n tuenda. Ecclesie. Anglicane libeitate. f

PascmaLIS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri et coepiscopo ÁsskLMo Cantuariorum, salutem et apostolicam benedictionem.

Non ignoras divinae voluntatis consilium, etc. Vide in Paschali 1I. ad. an. 4118.