Epistola XXXI. Ad Paschalem Papam

Auditis decietis Romam concilu, cui Anselmus inteifuerat, lex de illis summum pontificem. 1egwi ; qud autem. papa judicaveiit, sibi significati Ansel mus peti.

Domino reverendo, et Patri diligendo Pascnmart ?5, summo pontifici, AwsELMUS, servus Ecclesie Cantuariensis, debitam subjeciionem et orauonum assiduitalem.

Postquam revocatus ad episcopatum redii in Angliam, ostendi decreta apostolica qus in Ro-

p mano concilio presens audivi; de qua re dominus

meus rex vestram requisivit sanctitatem per legatum suum, et ego per epistolam meam vestrum inquisivi, secundum quod rem cognosceretis, consilium. Regi per litteras vestras respondisus, mili vero minime; sed quonam illi responsum quod illi suffice et ?*^ non dedisus, adhue vestram-pro eadem re adeunt quidam episcopr praesentiam; et ego nostros mitto legatos, responsi vestri mihi relaturos: sententiam, ne forte videar alicui meo solo sensu vel propria voluntate quidquam facere. Servata igitur apud me reverentia sedis apostolicae:i, precor ut de

VARLE LECTIONES. ,

?** Eco dilectissimi ms ergo dilectissimi

schah ms Domino reverendo et Patri diligendo Paschali

?33 Cum eodem ms collata

3:* Domino et Patri reverendo Pa35? Vestras responsum quod illi suflicerel ms

Vestras 1espondistis, mihi vero nunime : sed quoniam ilh responsum quod illi sufficeret "

petitione quam vobis predicti episcopi exponent À charissim!s monachis in Cestrensi cenobio S. Wer

2&5 quod melius et utilius sapientia vestia secundum Deum judicaverit, disponotis ; et quidquid illud fuerit, per legatos nostros me certum faciatis. Sicut enim non pertinet ad me absolvere quod ligatis, ila nou est meum ligare quod -absolvitis.

EPISTOLAÀ XLVIII.

ÀNSELWI AD EUMDEM.

Consilium in adversis que jam per novem annos passus est exspectat, Piecatmique wt pallium electo Eboacensi episcopo concedat,

Domino et Patri reverendo PascgaLi, summo ponufici, AwsrhvUus, servus Ecclesie Cantuariensis , debitam subjectionem,

Quanto studio mens mea pro sua poscibilitate p

sedis aposlolic:» reverentiam et obedientiam amplectatur, testantur multe et. gravissimi .tibulanones cordis mei, soli Deo et mihi not», quas ab initio episcopatus mei continue jam per novem annos, et in exsilio et episcopatu passus sum, quia ejusdem sedis subjectioni et obedientie inseparabiitei adhaxsi. À qua intentione spero in Deo quia nihil. est

quod me possit retrahere. Quoniam de his quibus .

excellentiam vestram requisivi per epistolam missam olim per Guillelmum, regis nostri legatum, nullum suscepi responsum, iterum ea necesse haLeo repetere. De hoc quod inter regem et me est sufficere puto sapientice vestrae quod in aliis litteris significo et quod per legatos nostros cognoscetis. De

qua.re non est humilitatis me: vestra sapientize (;

dare, sed ab ea exspectare consilium, Precor autem omnipotentem Deum quatenus ipse cor vestrum ad laudem et gloriam nominis sui et utilitatem Ecclesic sus dirigat, ut de vultu ejus judicium vestrum prodeat, et oculi ejus in omnibus actibus vestris videant squitatem. De archiepiscopo Ebo:acensi electo, sicut per episcopos qui cum eo sunt, poleritis agnoscere, supplex precor quatenus pallio propler quod vestram adii excellentiam, nobis eum confirmatum et gratia vestra honoratum remittatis, Credo enim quod non est in Anglia qui tantum possit in eéclesiasticis rebus prodesse; et spero in Deo, quia sieut à Deo accepit faeultatenm, habet etiam voluntalem. Quaedam alia quae nostri legati vestre

Inigo eommanentbus salutem et benedictionem Dei, et suam.

Denedictus Deus in donis suis, et sanctus im omLJ - * 2 Ld nibus operibus suis, qui et vos 3** facit et numeio

crescere et. augmento religiosis proficere. Quamvis enm de omnium servoram Dei profectu gaudeam,

in vobis tamen aliquid habeo speciale cur de vestro ketari profectu debeam, quoniam per me Deus congregationis vestrz est dignatus instituere piincipium, abbátem, dominum seilicet Ricardum, charissimum fillum nostrum. Gratias igitur ago Deo pro gratia sua quam ostendit in vobis; et oro ut, sicut eadem gralia vos praven;re dignatus est, ita indesinenter subsequatur, quatenus nunquam vos de hoc ad quod vos provexit, permittat defleere, sed semper ad meliora donet proficere ; quod pro certo ipse faciel, sí non negligentes fueritis bona ad qu: jam pervenistis, servare. Cum enim Dei sit sua gratia semper nos praevenire 3?, nostrum est quod accipimus, ejus auxilio studiose eustodire. Nam quamvis nec habere nec servare possimus aliquid, nisi per illum, perdere tamen et deficere non est, nisi 'ex nostta negligentia, que sepissime incipit a minimis, in quibus nos callidus hostis solet decipere, cum nobis persuadet ea non magni pendeie. Inde namque sequitur illud damnum exsecrabile qnod legitur, quia qui spernit modica , paulatim. decidet (Eccli. yix, 4). Certissimum namque est, quod in multis Ecclesiis experimento didicimus, quia in monasteno ubi minima distriete custodiuntur, ibi rigor ordinis monachorum inviolabiliter permanet; ibi pax. inler ijratres, ef in capitulo prioclamationes conquiescunt; ubi vero minimi excessus neghiguntur, ibi totus ordo paulatm dissipatur et destruitur. Si ergo de virtute in. virtutem. et. de profectu ad profectum vulus ?' ascendere, semper timete in singulis minimis Deum off.ndere, Non debetus considerare quam parva sit res quam contra prolibitionem facitis, sed quantum malum sit inobedientia quam pro parva re incurritis. Sola enim obedientia potuit hominem in paradiso retinere, unde pei inobedientiam ejeetus est; neque ad regnum colorum aliquis nisi per obedientiam perducitur **5, Pensato

paternitali ex nostra parte suggerent, precor ut au- D q'ia si lomo per unam solam inobedientiam in

dire abjue ad ea respondere dignemini. Oramus ut Deus omnipotens sanctitatem vestram diu nobis conservet.