Epistola XVI. Ad Willelmum Abbatem et ad Monachos

nECCI.

Qui valeat, ex 01e nuntioum accipiendum esse.

Dominis et fratribus charissimis, domno abbati WiLLELMO, et servis Dei Becci commanentibus, frater ANsELMUS, vocatus archiepiscopus, deduci in via Dei, et ingredi in veritate ejus.

Scio, dilectissimi mei, quia semper quae erga me sunt, desideratis cognoscere; nec puto esse in hac vita, qui mihi fidelius compatiantur aul congaudeant. Sed quoniam per domnum Willelmuim fia-

B tiem nostrum, et per Ansfridum 1** servientem no-

strum plenius potestis discere quid mihi sit, quam per brevem epistolam, et puto quia jam magua ex parte audisüs per domnum Farmannum, et alios qui nuper à me ad vos venetunt, existimo non opus esse in presenti epistolam Jongius de hac re perducere. Ut autem pio me dilecto dilectore vestro, in majoid quam unquam habui necessitate, ut pulo, oretis, spero quia precibus non indigetis. Ad quol mihi sufficere videtur, ut sciatis quia nimis indigeo. Dulcissimos filios, ante tempus ablactatos (meos adolescentes dico) qui propter zetatis teneritu.inem ei naturalem mobilitatem, sepe sui memoria affeetuose movent cor meum, illos specialiter moneo, precor, et obsecro ut in vota vita sua mei, el dilectionis quam erga !€? se m me expert sunt, memores, nulla unquam perversiate contristent. cor meum; et sciant pro certo quia, si secundum desideiium meum, et secundum admonitiones 5 quas a me perceperunt, vixerint, in qualibet tribulatione multum consolabuntur animam meam ; et si alitet fecerint, nimis peceabunt, conünistando eam. Spero enim, adjuvante Deo, quia non me latebit vita eorum, quoniam semper sollicitus ero inquirere conversationem illorum, Omnipotens Deus sic vos deducal ut ad conspectum gloirix su: perducat.

3744 EPISTOLA XXII **, ANSELMI AD BOSOMNEM.

Non esse pigritig vertendum quod ad ipsum litteras non dedent.

ego cum illis et pro illis, ut si quando in aliquo D Awsrpwos archiepiscopus vocatus, dilectissimo VARLE LECTIONES.

1" Àd nostram valeat ms ad defensionem nostram valeat majori ms Monachi in matre — !€* Cum eodem ms collata xs Domnum Willelmum fratrem nostrum per Ansfridum

158 Cum eodem ms collata — ?"? Monachi in 1$ Dominum Willelmum et. per Austridiun '5* Quem erga ms quam erga — '** Admo-

nitionem quas ms admonitiones quas — *** Cum eodem ms collata

ut male aecepta sine dilatione reddi jubeatis, et ministris vestris, ne ulterius id presumant, servands charitatis studio prohibeatis. Nos vero presbyteris nostris, qui extra Cantiam constituti sunt, omnino precipimus ne ad vestram vel alicujus episcopi synodum amplius cant, nec vobis, nec aliquibus ministris vestris pro qualibet culpa respondeant. Nos enim cum ad villas nostras veniemus, quales ipsi

vel in moribus, vel in sui ordinis scientia sint, pastorali auctoritate vesuigare debemus. Chrisma tantum à vobis accipiant et ea, qua antiquitus instituta sunt, pro chrismatis acceptione persolvant, Sicut namque ea quze antiquitus usque ad nostra tempora antecessores nostri habuerunt, solerti vigilantia cupimus illibata servare, ita. alus dehita (quod absit!) aliqua usurpatione denegare nolumus. »

49 LIB. Ii], EPIST. XXII. À et opportunitatem mihi ldare dignabitur, ut tuze di-

frati et filio Bosoni (7), Dei et suam benedictionem.

Mirari potest homo forsitan, cujus conscienti im sic novi ut nullum hominem supra me diligat, et quem tantum diligo, ut nesciam quem plus diligam, cur lanto tempore absens eum dolentem -de mea absenlia, aliqua per litteras visitatione non sum consolatus. Sed certus esto quia non negligentia nec oblivione tui factam est. Sicut enim certus sum quia tu semper velles esse mecum, ita ne dubites quia ego semper vellem esse tecum. Si au'em Deus pacem

lecuonis nihil liceat frui praesentia, scito quia, hoc ut fiat, curabo libentissime ; et si non semper, vel tantum quantum permittet ratio. Quidquid vero fiat, serva dilectionem meam, charissime, quia ego tuam servare desidero. Saluta -dulcissimum filium meum fiatrem tuum 5 Rainaldum. Conforta quoscunque potes de fratribus tuis s:epe, et maxime adolescentes et novitios, Omnipotens Deuste semper ab omni malo custodiat.

• VARUE LECTIONES. '55 Filium fratrem tuum ms filium meum fiatrem tuam

. €

. JOANNIS PICARDI NOTAE,

(7) Bosoni. De hoc Bosone dicam quae offendi, D precatione, dimisit priorem. Cumque abbas Willel-

licet brevius, ut fugiam pleraque a suo biograplho memorata nullius aut perexigui fructus momenti, ut uz lectori molestas erearent moras. Sane-quam ignus sit Doso longiori latiorique memoria, indicat mutuus, et plusquam phyladeus amor, quo Anselmus illum, et ille Anselmum redarmaret. Quod etsi ex ejus 10n agnosceremus litteris, saltem honorificum ejus elogium, quod exstat apud Gemmet. lib. vir dust, Ducum Noithman, cap. 24, etiam exco indicaret. Rem igitur sui biographi ordiamur verbis: Ín éiebus Willelmi regis, qut. Anglos armis perdomuit, 1m. pago Rothomagensi, fundo, vulgo Montiviheis au pays de Cauz, monasterii villaris, Boso parentibus Haimerico et Lezelina gemitus est, eorumque cura sit bonis artibus pietateque. imbutus ut in mediis flactibus mundi nihil prorsus immundum contiaverit, et ne contraheret ad Beccum sese contulit, mansitque ea potissimum de causa, quam exponit Eadmerus lib 1 Vita D. Anselmi, cap. ultim , quamque lue et iteram in Chronic. Beccensi enodatam minime repetemus; pretereuntes quoque et illud quod de eo simul Anselmi elogia hinc transfusum est, prosecuturi Chronic. Beccens. paralipomena qus sic incipiunt : « Inter haec obeunte Waldrieo priore, jubente Willelmo abbate successit ei in puoratu, Erat enim honorabilis vite. et. multze prudenti:e, humilitate conspicuus, spnitu consilii providus , forutudine firmus, consolabatur desolatos, omnibus omnia factus. In quantum poterat unicuique subveniebat, henignus eiat. in exhoirtando, modestus in corripiendo, pauperibus dapsilis, hospitibus affabilis, fide firmus, spe in Deo certus, charitate diflusus, cum non haberet quod tribueret, monebat spem in Deo ponendam, asserebat in proximo subventionem Dei affore, nondum finem mundi venisse. Talia jocando dicebat, sed corde Deum suppliciter rogabat, qui persaepe illi secundum fidem suam subveniebat, Sapienüam, consilium, atque bonitatem animi ejus non solum subjecti, sed etiam principes terre, episcopi et abbates, simulque religiosj et s:ecula*es, multi comperientes, quasi thesaurum preuosum, ac velut divinum oraculum admirabantur. Tanta ei inerat Dei grata, et sic spi(itus consili in eo vigebat ut ad se venientibus causa consilii subtiliter et sufficienter ad inquisita respondebat. Per idem tempus mandavit rex lHenricus Willelmo abbati ut priorem Becci Bosonem. daret comit Theobaldo nepoti suo ad faciendum abbatem in terra sua. Quod utrum amore an cordis raneore sine agrorum immussione rea petierit, uL inde Boso pelleretur de regione, incertum habemus. Audiens hoc abbas, contristatus est.non modice, misitque ad regem, mandans et multum deprecans, ut Ecclesie et sibi parcerct, atque a tali jussione animum revocaret, prioremque sibi non tolleret. Jam eniin abbas, senio et infirmitate confectus, iribus corporis destituebatur, Pacatus rex hac de-

mus longa zegritudine confectus tain morti proximus videretur, duo Beccenses monachi accesserunt ad legem Henrieum, qui tunc Becci et circa Deccum propter incursiones quorumdam, qui contra eum rebellaverant, morabatur, dicentes quia Boso, sí succederet abbati Willelmo, (sicut conventus quzerebat) hominium, vel fidelitatis sacramentum | nullo modo sibi faceret, ideoque alium, quem nomjnabant et laudabant, pro eo substiluere deberet. Hoc agebant quia priorem nolebant habere abbatem. Verum cur illt infensi erant, nescimus. His auditis rex nimium efferatus est animo, et tunc quidem iram dissimulavit. lllj autem «callide agentes, ignorante conventu eontra regulam B. Benedicti sine egrum consensu volebant superponere sibi, cum hoc esse constat eontra decieta Patrum, qui dixerunt, ut nemo invitus ordinetur, sed conventus Ecclesiae debet sibi secundum timorem Dei pastorem ehgere.

C Sed haec calliditas malignantium, licet aliquantum

conventum conturbaverit, tamen. quod moliebatur efficere non valuit. Defuncto namque abbate Willelmo 10tus conventus elegit Bosoneim. Omnes episcopi et abbates, clerus et populus, vicini et remotiores, qui eum noverant, hanc electionem laudabant, eumque summo honore dignum aflfirmabant. Itaque conventus, ut eis assentirelur, obnixe. rogabat. llle suce infirmitatis multas opponebat causas. llli in teiram prostrati deprecabautur ; ille toto conamine negando reluctabatui. Perlata est res ad regem, at ille recordatus quod de hominio a duobus monachis audicr?t. sicut supra reiulimus ; erat enim inde nimis iratus. Interea. Gaufridus Rothomagensis archiepiscopis vir prudens et honorandus, et Joannes Lexoviensis episcopus, qui ad curiam regis venerant; qui tunc obsidebat Bridoum castrum, quod contra eum te nebant homines comitis Mellenti, venerunt Beccum, et locuti sunt cum íratiibus de* eligendo abbate. Tunc in terram omnes prostrati, (nam in capitulo sedebant) rogabant priorem, ut sipedictae electioni assensum praeberet et archiepiscopum, ut illum przeipiendo cogeret, Archiepiscopus admirans fratrum unanimitatem, laudavit. eorum. religiosam voluntatem, eL erga priorem suum tantum amorem. Deinde conveisus ad illum, monuit, 10gavil, ad postremum praeeepit per obedentiam. ut acquiesceiet. voluntati fratrum ; et contra ille asserebat hoc se non posse Íacere propter magnam corporis sui debilitatem, et alia quedam graxia quasi peccata opponebat, quibus ad hoc indignum se esse dicebat. EKsne monachus ? Respondit velle esse, Tunc archiepiscopus : Revera, inquit, si viginti homines occidisses, non te dimiteiem; quandoquidem tanium ac talem erga te video affectum. Nunquam, ait, hominem oceidi. Tune compulsus esf aperire quod latebat, ei accipiens archiepiscopum cum episcopis seorsum, dixit papam sibi interdixisse ne unquam laice persone hominium faceret, et ideo istam obedientiam non aude-

À ilio commanentibus, frater ANsrrMUs vocatus archie-