Epistola XLVII. Ad Paschalem Papam

Obnize deprecatun ut fiat certior de ratione investiIuravum ecelesiasticarum.

Domino et reverendo PAscuaLs, summo | ontifie:, ANSELMUS, servus Eeclesi;: Cantuariensis, debnuam subjectionem et fidele servitium.

An primis quantas mea potest humilitas celsitudini vestre gratias agit, quia legatos nostros tam benigne et honoiifice suscepislis ei tractastis, ut in hoc me de pieiate vestra ultra meritum posse confidere? cognoseam. Chartam quam mihi a westra qmajestate attulerunt, ea qua debui reverentia suscepi; sed rex Angliae nec eam videre, necillam quam illi miásistis, voluit mihi ostendere. Nam archiepiscopus Eboracensis et ahi duo episcopi *! cum quibus, legati nostri vestra se exhibuere pr.esentize, redeuntes aliud viva voce retulerunt quam seipíura charte mihi praccipiebal, Asserunt enim publice in ea veritate quam servare debent episcopi, vos secrete

nachos qui in ipsa Ecclesia ad serviendum Deo (. verbis per eos mandasse regi quia si in. aliis-recte

congregati **? erant expellas et dispergas, nec redire *olentes ullatenus recipere velis. Quod si ita est, non te decet ; officii siquidem lui scitur esse magis dispersa congregare, quam congregata dispergere, Quapropter mando tibi ut si aliqui abjecti sunt, et redire volunt, seseque in Dei servitio sub obedientia custodire, eos suscipias; et saluti eorum per paternum

VARUE LECTIONES. (E

ageret, investituras Ecclesiarum: nec. yrohiberetis, nec escommunicationi subjiceretis si eas faceret, sed hoc chart nolebatis committere, me foite alii principes, quibus hoc ipsum interdieitur, occasionem conauerendi inde possent accipere. Mihi quoque ex' vestra partein eadem episcopali veritate dixerunt ut illis de hac re crederem €t eorum consilio me

7355 ]fanno filius nis Haimo filins 5 Filius N. ms filius Watsonis ?55 Cum eodem ms co'lata |. 9 Seryieni-:

dum congregati ms serviendum Deo congiegau duo episcopi

369 Cm eodem ms collata

*?! Et alii. episcopi ss et alii,

JOANNIS PICARDI NOTE,

(48) Samueli Dublina civitatis episcopo. Dublina . D Jam 149, infra, uUi ostendimus Hibernis et Scotiae

vel Dublinia (sic enim constanter et passim lego apud Sylvestrum Giraldum in "lopographia Hibeini2, ejusdemque expugnatione) vulgo Dyuchn in Annal. Roger) Honed. posteriori parte, est regui Ilibernici caput Giraldo Hiberni: Expugn. caput 28, Haec, uí ex Anselmi potissimum inscriptione liquet, epsscopatus titulum sustinebat tantummodo, Au selmo archiepiscopo; qui, uL alias vir disciplinae Chiistiang consulluissimus, unumquemque pto cor ditione salutabat honorifice, id minime pretermisissel. Unde casugandus venit. Paikerus in. Antiquit. Ecclesiae Britanmez referens y Anselmum 1nunxisse hunc Samuelem in archiepiscopum Dublinensem, cum, testibus Honedeno supra, et Girald. Silvest., cap. 17 Topograph. Hibernie, Joanne-, Papyro, alias Paparo vel Papirius, ab. Eugen. lll. legatus in Hiberniam, quatuor attulerit, pallia, unum Aramaehiane, alierum Dublinensi, tertium Cassiliensi, quartum Connactiensi Ecclesiis. Posterior vero Gi14ldr articulus sidetur repuguare notis ad episto-

episcopos ab archiepiscopo Eboracensi duobusque episcopis, «quos debet Catituariensis afchiepiscopus nüttere, esse inaugurandos. Primo autem Dubliia archiepiscopo fuit nomen Gregorii, ut speciatim Giraldus observaviL, subdens hanc honoris acecssionem contigisse anno 1152, aut, si lubet, 1151. ]lum enim annüm ponit Honeden. in Annal. Et horum quidem (qui eodem floruere, scilicet. 4150 usque ad 1200 et supra) sceriploramque Anglorum fides, sr quidpiam auctoritaus sibi comparant, nescio ui fuerit conciliandus D. Bernardus, qui et-i D. Malachiam appellet modo episcopum 315, 316, 217 epistol., in ejus Vita nominet atchiepiscopuni, et quidem fato. functum auno 1148, biennio scilicet ante pallia in Hiberniam per apostolicum legatum delata : ni forsan dieas, quod Baleum de Malaclna lognentem scripsisse recolo, nempe quod obunendi palli gratia Romam accessisset. Verum penes auctorem sua fides esto

commuiterem., Ad quod si nollem aequescere, 89/5 À

rex eliam me contradicente ex vestia auctoritate incunetanfer, quod non prohibeatis, secundum libiium suum efficeret; etsi in lioe quod chatta. vestra nuhi jubebat, peisistere vellem, me absqne dubio 0e regno suo expelleret. Tandem cum nec litteris vestris vellem non credere, nec tandem episcoporum assertionem vestram preferentium | auctoritatem auderem contemnere, quoniam jin utraque parte gladius mihi vibrabatur inobedientie, eorumdem episcoporum consilio inducias petii, donec a vestra excellentia hujus rei certitudinem acciperem, me (amen nullatenus assensum prebente ut aliquid conira decretum coneilii Romani fiat, sed tantum toleranle, nec aliquem interim inobedienti» nola damnante, si fiat. Sie itaque rex ,vestra, ut putat, ( aucloritate episcopatus dai alque abbatias. Mente ijitur ad vestra vesugia provolutus, quanto possum affeciu, in magna angustia positus obsecro ut apostolicam e1ga animam meam experiar in vobis esse pietatem, et ad hoe impetrandum totius Romane »eligionis supplex invoco charitatem. Non lüimeo exsilium, mon paupertatem, mon tormenta, non morem, qui ad hiec. omnia Deo eonfortante, paratum est cor meum pro apostolicze sedis obed e iia ci matuis meae Ecclesim Christ: libertate. Ccrtitudinem tantum quaro, ut sciam absque omni ambignitate quid auctoritate vestra lenerc. debeam. Auaii in Romano concdio a venerabilis memoria comino Urbano excommunicari reges et omnes laicos, investituras ei res Ecclesiarum dantes, et. ab illis accipientes, et qui propter hoc eorum homines funt, el eos qui accipientes conseeranz ***, Aut ergo, si-sanciiati vestras placet, hane. excommunicatiorem 4n Anglia absolyite, ut in ea -possim manere sine animae me: periculo, aut.eam vos servare velle quidquid mihi inde contingat, vestris htteris significate ; aut si quid discretioni vestize placet exeiperesea lem ccrtitudine nominatim quid illud sit intimate. De ils quoque qui intra predictas inducias inveslituras piohibitas accipiunt et qui eos conseciant, quid mihi faciendum sit. vestra insti ui jussione desidero. In his qu:x& per latores praesentium extia hane chartam paternitati vestre suggero, ut

EPISTOLA LXXY *e5, ANSELMI AD CONNIUM AMICUM SUUM Ties supeibig modos explicat, et subdidit,

ANsrrUs, servus Ecclesiae: Cantuariensis, dilecto amico suo, domino Covsro 9, salutem.

Exigit charitas vestra ut de tribus illis modis superbie, de quibus vobis locutus sum, duos quia memoria vobis exciderunt, per epistolam nostram commemorem. Tres quidem illos esse dixi : unum in :sumatione, id est, quando aliquis altius existimat? de se quam debeat; conira quem dicitur : Noli altum sapeie, sed. time (Bom. xi, 20). Et quem negat in se fuisse, qui dicit **5: Domine, non est ezallatum cor meum (Psal, cxx», 1), et quie sequuntur. Alius est, in voluntate, quando aliquis altius se vult tractari aliquo modo quam debeat; contra quem dicitur: 89l$ Quomodo potestis ciedese, qui gioiam quanitis ab invicem ? (Joan. v, 44.) Et : Diem hominis non desideravi, tu scis (Jer. xvii, 16). Alius est em opere; contra quem dicit Dominus : Cum «nvitatus [veiis ad nuptias, non discumbas iu primo loca (Luc. Xiv, 8). Iste est quando homo seipsuih tractat altius quam debeat. Contia singulos istos modos plura inveniuntur dicta in sacra Seriptura, si inquirantur. Contr: omnes dicitur : Qui se exaltat, &um liabitur (ibid. 14). Et : Supeibis Deus esit (Jac. 1v, 6). Et mulia alja. De his tribus, quando singula quaeque sola est, illa levior quae in solo opere est ***, quia non fit msi per ignorantiam; et tamen quia *iuum est, corrigendum est. De aliis duabus il'a qua est in sola voluntate damnabilior est, quia scienter peccat. Ma vero quas est in zestimatione, sola insanabilior est, quia non se ostendit et. jusla. sibi videu, Si eigo iste tres superbie singulae considerentur, ües sunplices possunt dici superbie; si vero binae et binae; intelligantur, t1es duplices, invenuntut, Si sero ires simul conjungantur ?58, ejit una Lriplex ; et si erunt septem, ties simplices, tres dupliees, una uiplex. Contia istas supeilmas sunt membra humiliatus, id est, ut humiliter quis sentiat de se, et quanlum ad tractatum et. consersationem aliorum, humiliter velit de se, et ipse humiliter t1iactet se, Pro singulis modis superbis dicitur homo superbus; sed pro singulis memhbiis

piees nostias digoetur non spernere suppliciter D humilitatis; sel. pro duobus, nisi omnia membra s:-

expostulo.