Epistola LVIII. Ad Henricum Regem Anglorum

Quid 1espondent papa ad consultum de sacerdotiorum » «collatione , quodque Anselmus vape sit parituxus.-

Suo reverendo domino HgNuco regi Anglorum AwsrLxtus Cantuariensis archiepiscopus, fidele servitium cum orationibus. '

Quannis per Willelmum de Warclwast ' cognoseatis quid Romae fecerimus, tamen quod ad ine pertinet, breviter ostendam. Romam veni, causam pro qua veneram domino pap: exposui, Respondit se nequaquam velle dissentire a statutis antecesso-

€ rum suorum, et insuper precepit mihi ut nullam

$99 haberem communionem cum illis qui de manu vestra ! investituras acceperunt Ecclesiarum, post hujus prohibitionis notitiam, nisi poenitentiam agerent, et sine spe recuperationis quod -acceperant desererent, neque eum episcopis qui tales consecerarunt, nisi ad apostolice sedis judicium se przsentarent ^?, Horum omnium teslis potest esse prodietus Willelmus, si vult. Qui Willelmus, quando ab invicem discessipius, ex vestia parte conmenmorans amorem et benignitatem quam semper erga me habuistis,submovit me sicut archiepiscopum vestrum ul talem me facerem quatenus sic intrarem in. Angliam, ut sic esse possem vobiscum sicut fuit antecessor meus cum paire vestro, el vos me eodem

D honore et libertate tractaretis, qua pater vester an -

lecessorem meum tractavit. In. quibus verbis intellexi quia nisi me talem facerem, reditum meum in Angliam non velletis. De amore quidem et benignitate gratias ago, (21) Ut autem ita sim vobiseum sicut

39 Cum eodemms.collata "** Morianze as.

Moriauns *!? [nceepi, pervenirem ms incoepi ipse pervenirem. *'? Mihi loquerer »smecum loqueretur *** Et

post ms ut post — *:5 Cum eodem ms collata Seivus Ecclesi: Cantnariensis... Gerontani *1$ De Warelimast ims et Edm. de Warelwast presentarent

'* Anselmus archiepiscopus Cant... Gerontino ms Anselmus M Collata cum eodem mset cum Edmeri Histosia Novorum edita. *19 Manu vestra Edm. manu tua

33? Reprizsentarent Ed, !

JOANNIS PICARDI NOTE.

(24) Ut autem vobiscum sim sicut. antecesso: meus fuit. cum patie vestio, facere non. possum. Girgilius foret hisce verbis extric ndisnecessarius. Cum enim sub finem illius szeeulia nullesimi vocareur Simonia,

sacerdotii, virge, aut annuli pontificii data potestas a laico principe, sed et homagium (at vulgo loquar) eidem factum, vel quodpiam obsequium ejusdem rei giaua, videbitur Lanfiancus hae purus macula, iuo

LIB. III, EPIST. LXXXIX.

antecessor meus fuit cum patre vestro, facere non A hoc quod mens humana, quamvis 5 suo sensu in-

possum, quia nec vobis homagium facere, nec accipientibus de manu vestra investituras Ecclesiarum propter praedictam prohibitionem me audiente factam audeo communicare, Unde precor ut mibi vestram, si placet, mandetis voluntatem ; utrum sic, quemadmodum dixi, possim in pace vestra et officii mei potestate redire in Angliam.Paratus enim sum et vobis et populo divina mihi dispositione commisso officii mei servitium pro viribus et scientia mea, servata ! regulari obedientia, fideliter exhibere. Quod si vobis *** non placuerit, puto quia si quod animarum detrimentum inde conügeril, mea eulpa non erit. Omnipotens Deus sic regnet in «corde vestro ut vos per omnia regneus in gratia ejus. Amen *??, ^ - EPISTOLA LXXXIX ** -

ANSELMI AD FRATRES CANTUARIENSES.

De suo reditu in Angliam a Cantuariensibus monachis peioptato.

ANsELNUS, archiepiscopus Cantuarie, dominis ^ fratribus et filiis charissimis in Ghristi Ecclesia Cauntuarixe conversantibus salutem et benedictionem 5s Dei, etsuam, quantum potest

De reditu nostro dulce desiderium vestrum, quia de dulcedine dilectionis procedit 5*7, gratanter accipio, amo et approbo, etiamsi aliter Deus disponere voluerit quam sicut ego vobiscum ,desidero. Szepe enim Deus servorum suorum vitam ordinat contra

tentione bona, desiderat. Sicut enim aurum in fornace probatur, ita mentes electorum suorum igne

tribulationis examinat. Quod si vobis ejus paterna correctione aul probatione contigerit, nolite deficere, sed ex ipsa tribulatione, sicut filii, studete proficere. Non est enim inusitatum servis Dei in hac peregrinatione adversitatibus multimodis concuti, quoniam non sunt de hoc mundo; et quanto magis hie vexantur, tanto magis mundum cognoscunt, et ad requiem transire desiderant de hoc mundo. Quapropter moneo et precor vos uL filios charissimos, quatenus, si res exegerit, quanto attentius vos hostis hominum a statu religionis vestre dissipare Tentaverit, tanto vos ad servitium Dei colligeie strictus studeatis. Sic namque contra hostem forfius pugnabitis et Dei auxilium efficacius impetrabitis. De his non est necesse me vobis multura scribere, quia Dei gratia vos *** haec scitis, et testimonia Scripturarum vobis sunt presentia ; et domni prioris, si illi credere volueritis, vobis consulere et vos conforlare poterit sapientia. Quod petitis ut domno priori commiltam totam euram animarum vestrarum, secrete et publice, donec ego ad vos redeam, hoc utique feei et facio, sicut mihi ipsi, ut ipse secundum sapientiam quam. Deus sibi dedit, et secundum zelum domus Dei quem in corde gerit, judicet et disponat, puniat et parcat, quatenus anims in innocentia nutriantur, et vitia quantum

VARLE LECTIONES.

53! Servati ms et Edm. servata eodem qms collata Dominis nis vestrz procedit nis dilectionis procedit vis Dei gratia et vos

*5 Vobis Edm. votis **5 Anselmus vocatus archiepiscopus Cantuar. Dominis ms Anselmus archiepiscopus 336 Conversan ibus et benedictionem sis conversantibus salutem et benedictionem 55 Mens quamis ms meus humana quamvis 5? Grata et vos

5355 Amen ms et Edm. omitt, — ^ Cum

*? Dilectio-

et ipse Guillelmus Nothus, hujus Henrici (ad quem (; ex quo in vulgus ederentur necessario eoguoscendz,

sunt praesentes Anselmi littera) genitor. Vidimus enim apud Baronium eum Alexandtipapa testimonio laudatum, ob exstinctam a se pestem Simoni:e. Malmesberiensis vero, si credamus aienti, lib. i1. De reg. Anglis, Gregorium VII inventorem fuisse et primum fulminatorem anathemats in laicos invesiitores et investitos ; nibil in his verbis animadverto quod Lanfrancum attingat. Et quidem ejus inauguratio plus regia importunitate, et summi. pontificis jussu perfecta fuit quam hujusmodi suspectis favoribus, ut ipsemet testatus est litteris ad. eumdem pontificem daus relausque ad epistolam 25 hib. 1.

reterea, eodom Alexandro praecipiente Thomam Eboraci archiepiscopum — et. Beiigiimn — Linicolniae pixsulem suis indiguos sedibus (hic quod Guillelmo Nouio Angliam venienti tulisset suppetias, episcopium acquisierat, ille, quod presbyteri filius essel) restituit. Verum quia auctore Malmesberiensi lib. 1 De pontificibus Anglis : « Papa pondus facti a se 16,iciens, in Lanfrancum considerationem transfudit, bene an secus fieret, redderet investituras si vellet, si minus, faceret quod commodum sciret. Ita. illi, de manu Laníranci baculos et annulos recipientes, lzunn ad patriam cum eodem moliti sunl reditum. Nec minori eum amoris diligentia palpandum curavit Gregorius Alexandri successor, multa illius consilio transigens, multa etiam domesticis suis 1guota, illius conscientie communicans. » Quibus Malmesberiensis verbis apparet, hos duos pontifices habuisse Lanfiancum im Angb'a v,ce saceirimi cujusdam aayti,

pro locorum, personarum, et temporum ratione ; alia vcro aut reticenda prorsus, aut non tam manifesta, fienda, ut videret Lanfranci prudentia, cui fides eiat dictorum paparum. .

Quamobrem, si quid prestitit Lanfiancus, quod delectet Anselmus, nemo temerarie vitio dederit probissiuio antistiti, eum discipulus pizeceptoris non carpat, sed affirmet se non audere quod przceptoii l;cuit (31 res exigeret aliquando) ob interdictum Urbani Hl et Paschalis] se audiente promulgatum.

, Ceterum hie animo. succedit, Malmesberiensem sui

imu;emorem fuisse libro in De reg. Auglis, ubi de Gregorio VII papa sic sciibit : Bic, quod alii. inusitaveant, palam. extulit, ecommunicans electos, qui uvestitusas de manu laici per annulum et baculum acciperent. Graviter, inquam, memoria lapsus .est Malmesbita ita scribens : « Cum Nicolaum 1 papam ducentis ferme annis ante Giegorium et Leonem 1V, ante Nicolaum constet idem cavisse sub anathematis pona, quam legere est tomo ll conciliorum, his verhis : Ut per laicos nullo modo quilibet clericus aut presbyter obtineat ecclesiam, mcc gratis, nec pretio. » Quin et Alexander JI Gregorii. VII praedecessor probavit, servandamque przecepit hanc czeterasque Nicolai constitutiones. Etenim hanc. Gratianus retulit Alexandri nomine, cap, 6, quest. 7, ean. Pei laicos. Ubinam vero loci hc statuta renovar, exprimit ipsemet, scribens in hunc. modum : « AveXANDER episcopus, servus servorum Dei, omnibus episcopis catholicis, cu.cioque «leo. et. populo,

S. ANSELMI CAXIUAR. ARLHBIEP. OPP. PARS Ill. — EPISTOLAE.

possibile est, Deo adjuvante, radicitus de domo Dei ^ sic me alia bona officii mei faciens a communione

exsürpentur el excludantur. Scio quia *** singuli nostram desideratis àbsolutionem; sed quoniam singulis hoe facere mihi nunc possibile non est, omnibus vobis Dei et nostram, quantum in me est, opio, oro. mando, ahsolutionem et benedictionem. Diseiplinam ordinis vesti semper amate : pacem inter vos et obedientiam ad priorem inviolabiliter servate, Dominus sit semper vobiscum. Amen.