Caput XI

Eleemosyna, quibuscumque obviis, 1 ; copiose danda, 2 ; cave quo statu moriaris, 3 ; nimia cautio, 4 ; opera Dei inscrutabilia : labor assiduus, 6 ; mors certa demonstratio vanitatis, 8 ; ætatis flos et voluptas, vana, 10.

VERSIO VULGATA .

1. Mitte panem tuum super transeuntes aquas : quia post tempora multa invenies illum.

2. Da partem septem, necnon et VERSIO S. HIERONYMI .

Mitte panem tuum super faciem aquæ, quia in multitudine dierum invenies illum.

Da partem (a ) septem, et qui- 1. Mitte panem tuum super transeuntes aquas : quod omni petenti sit dandum, ex Luc., vi, 30, indiscrete faciendum bene, Hier. neque pereant data egenis, sed tutius recondantur, ac mala futura præveniant, vers. 2, 3.

2. Da partem septem, necnon et octo : multis, imo omnibus : sic, Mich., v, 5 : Septem pastores et octo primates, pro multis.

(a) Var. : Partes.

[563]

octo : quia ignoras quid futurum sit mali super terram.

3. Si repletæ fuerint nubes, imbrem super terram effundent. Si ceciderit lignum ad austrum, aut ad aquilonem, in quocumque loco ceciderit, ibi erit.

i. Qui observat ventum, non seminat : et qui considerat nubes, nunquam metet.

5. Quomodo ignoras quæ sit via spiritus, et qua ratione compingantur ossa in ventre prægnantis ; sic nescis opera Dei, qui fabricator est omnium.

6. Mane semina semen tuum, et vespere ne cesset manus tua : quia nescis quid magis oriatur, hoc aut illud : et si utrumque simul, melius erit.

7. Dulce lumen, et delectabile est oculis videre solem.

8. Si annis multis vixerit homo, et in his omnibus lætatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis, et dierum multorum : qui cum venerint, vanitatis arguentur præterita. dem octo : quia non scis quid futurum malum sit super terram.

Si repletæ fuerint nubes, imbrem super terram effundent. Et si ceciderit lignum ad austrum, aut ad aquilonem ; in locum ubi ceciderit lignum, ibi erit.

Qui observat ventum, non seminabit : et qui aspicit nubes, non metet.

Quomodo non cognoscis tu quæ sit via spiritus, et sicut ossa in utero prægnantis : sic nescis opera Dei, qui facit omnia.

In matutino semina semen tuum, et ad vesperum ne dimittas manum tuam : quoniam nescis quid placeat, aut hoc, an illud : et si utrumque, quasi unum bonum est.

Et dulce lumen, et bonum oculis videre solem :

Quia si annis multis vixerit homo, in omnibus his lætetur, et meminerit dies tenebrarum, quia plurimæ erunt. Omne quod venturum est vanitas. 3. Si repletæ fuerint nubes : esto sicut nubes, quæ copiose et ultro pluviam largiuntur, ita tu eleemosynam. Si ceciderit lignum : cave quo te inclines, sive in bonum, sive in malum, cum quo cecideris, ibi perpetuo mansurus sis.

4. Qui observat ventum : cunctanti ac trepido, et adversa semper tempora metuenti, benefaciendi proximo, atque universim bene rei gerendae occasio elabitur.

5. Via spiritus : venti : ipso Domino dicente : Nescis unde veniat, aut quo vadat, Joan., iii, 8, qua similitudine sancti quoque Spiritus operatio designatur, spirantis ubi vult : ibid. atque, ut vult, dona singulis dividentis, I Cor., xii, 11. Nec desunt qui viam spiritus eam intelligant, qua anima corpori se infundat, propter sequentia de fœtu. Sic nescis opera Dei : nec qua ratione tibi pro benefactis atque eleemosynis bona retribuat.

6. Mane semina... et vespere ne cesset : bona opera assidue frequentanda, ac semper benefaciendum proximo, neque unquam parcendum labori, quamvis, aliqua ex parte, successu frustretur : cum futurus sit aliquando proventus, quo labores etiam irriti repensentur.

7. Si annis multis... et... lætatus fuerit, meminisse debet tenebrosi temporis, seu noctis æternæ, et dierum multorum : mortis scilicet, post quam æternitas. Qui cum venerint, vanitatis arguentur præterita : etiam gaudia, voluptatesque, quarum ex ore impiorum commendatio lauta præcesserat. Hic incipit solutio quæs-

[564]

9. Lætare ergo juvenis, in adolescentia, tua, et in bono sit cor tuum in diebus juventutis tuæ, et ambula in viis cordis tui, et in intuitu oculorum tuorum : et scito, quod pro omnibus his adducet te Deus in judicium.

10. Aufer iram a corde tuo, et amove malitiam a carne tua. Adolescentia enim et voluptas vana sunt. Lætare, adolescens, in iuventute tua, et in bono sit cor tuum in diebus adolescentiæ tuæ : et ambula in viis cordis tui, et in intuitu oculorum tuorum. Et scito hoc, quia super omnibus his adducet te Deus in judicium.

Et repelle iram a corde tuo, et aufer malitiam a carne tua : quia adolescentia et stultitia vanitas est. tionum ac fluctuationum, quibus ex impiorum persona, voluptuosam vitam laudare videbatur.

9. Lætare ergo, juvenis, in adolescentia) tua : ironice dicta, ut videtur, sicut Matth., xxvi, 45 : Dormite jam, et requiescite : quasi diceret : Jam lætare, si potes, in conspectu mortis : jam prædica evanidas fluxasque laetitias. Scito tamen futurum ut pro omnibus his, quibus lætatus fueris, adducat te Deus in judicium : et quidem post mortem, cujus antea meminisse jusserat. Jamne ergo vides, insane, jamne sentis vitam non esse lusum, Sap., xv, 12, neque vana omnia, quæ in rem tam gravem, tamque tremendam desinant ?

10. Aufer iram... malitiam, seu flagitium a carne : in ira omnes perturbationes animi comprehendit : in carnis malitia universas corporis voluptates, Hier. quo efficitur, non jam in voluptate ducendam vitam, sed omnem ad divinum judicium traducendam esse cogitationem. Adolescentia enim et voluptas vana sunt : etiam ea quæ inter vitæ vanitates solatio erat voluptas, inter vana reputanda est : quo uno omnes impiorum argutationes corruunt. Pro voluptate, Hebr. pubertatem, Hier. et Septuag. stultitiam habent : hoc est procul dubio voluptatem ipsam, quæ homines dementat.