Caput 11: De ausu tentandi

Quoties inter haec mihi gustum salutaris praesentiae tuae variaveris et in quanta benedictione dulcedinis parvitatem meam assidue praeveneris, specialiter prioribus tribus annis, sed specialius cum ad tui benedicti corporis et sanguinis admitterer participationem, cum nequaquam valeam respondere unum pro mille, illi aeternae, immensae et incommutabili gratitudini committo qua tibi, o fulgida semperque tranquilla Trinitas, ex teipsa, per teipsam et in teipsa, omne debitum plene suppletur, et huic me quasi pulvis exiguus ingerens, per eum qui in substantia mea tibi assistit, offero tibi gratiarum actiones quales dedisti posse per eumdem in Spiritu Sancto pro universis beneficiis tuis et specialiter pro eo quod tam evidenti paradigmate insipientiam meam formasti, quali modo puritas donorum tuorum per me depravaretur.

Vice igitur quadam, dum communicatura Missae interessem et te mira dignatione adesse sentirem, hac similitudine usus es ad meam instructionem, ut scilicet ad instar sitientis, refectionem potus a me expeteres. Quod cum ego mihi deesse querularer nec usque vel guttulam extrahere possem finaliter probassem, videbatur mihi quasi manibus tuis calix aureus porrigi; quem cum accepissem, subito ex suaviflua liquefactione cordis mei erumpebat impetus ferventium lacrymarum. Inter quae ad sinistram manum meam astitit quidam despicabilis, clam imponens manui meae quoddam venenatum et amarum, et ut illo injecto merum calicis inficerem compulit latenter sed vehementer; et mox tam ingens motus vanae gloriae secutus est, ut liquido daretur intelligi qua fraude hostis antiquus donis tuis invidendo nobis adversatur.

Sed gratias fidelitati tuae, Deus, gratias protectioni tuae, vera, una divinitas, una et trina veritas, trina et una deitas, quae non permittit nos tentari supra id quod possumus; quia quandoque ad exercitationem nostri profectus hosti concedis tentandi potestatem, si nos videris fidenter tuo adjutorio innitentes, tu litem contra nos propositam tuam facis, in tantum ut ex copiosissima liberalitate, tibi servans pugnam, nobis tribuas victoriam, si tamen voluntatis sensu tibi inhaereamus, et hoc praecipue in donis tuis, ad augmentum meriti, gratia tua nobis conservat quod liberum arbitrium, sicut hosti nullatenus permittis, ita et tu ipse nullomodo velis auferre nobis.

Cum tamen alio tempore alia similitudine me docueris, quod in eo in quo quis praestat adversario faciliorem consensum, in illo etiam hosti potiorem praebet ausum, cum pulchritudo justitiae tuae exigat te quandoque potentiam miserationis tuae aliqualiter occultare in his quae propria negligentia nobis effecit viciniora; et ideo quo maturius, eo utilius, fructuosius et felicius cuilibet resistitur malo.