V. y. — 1. Psalmus cantici, in dedicatione domus David.

2. Exaltabo te. Domine, quoniam suscepisti me, nec delectasti inimicos meos super me.

3. Domine Deus meus, clamavi ad te, et sanasti me.

k. Domine, eduxisti ab inferno animam meam; salvasti me a descendentibus in lacum.

5. Psallite Domino, sancti ejus, et confitemini memoriae sanctitatis ejus.

6. Quoniam ira in indignatione ejus, et vita in voluntate ejus.

Ad vesperum demorabitur fletus, et ad matutinum laetitia.

7. Ego autem dixi in abundantia mea: Non movebor in aeternum.

8. Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem.

Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus.

9. Ad te. Domine, clamabo, et ad Deum meum deprecabor.

10. Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem?

Numquid confitebitur tibi pulvis, aut annuntiabit veritatem tuam?

11. Audivit Dominus, et misertus est mei; Dominus factus est adjutor meus.

12. Convertisti planctum meum in gaudium mihi; conscidisti saccum meum, et circumdedisti me laetitia:

13. Ut cantet tibi gloria mea, et non compungar; Domine Deus meus, in aeternum confitebor tibi.

V. s. h. — Psalmus cantici pro dedicatione domus David.

Exaltabo te. Domine, quoniam salvasti me: et non delectasti [h. laetificasti ] inimicos meos super me.

Domine Deus meus, clamavi ad te, et sanasti me.

Domine, eduxisti de inferno animam meam: vivificasti me ne descenderem in lacum.

Cantate [h. psallite] Domino, sancti [h. misericordes ] ejus, et confitemini memoriae sanctitatis ejus.

Quoniam ad momentum est ira ejus, vita in repropitiatione ejus:

Ad vesperum commorabitur fletus, et in matutino laus.

Ego autem dixi in abundantia mea: Non commovebor in sempiternum [h. sceculum].

Domine, in voluntate tua statuisti [al. posuisti ] monti meo fortitudinem: abscondisti faciem tuam, et factus sum conturbatus.

Ad te. Domine, clamabo, et ad Dominum deprecabor.

Quse est utilitas in sanguine meo, cum descendero [al. descendo] in corruptionem?

Numquid confitebitur tibi pulvis? aut annuntiabit veritatem tuam?

Audi, Domine, et miserere mei: Domine, esto adjutor mihi [al. meus].

Convertisti planctum meum in chorum mihi: solvisti saccum meum, et accinxisti me laetitia.

Ut laudet [h. psallat tibi] te gloria, et non taceat; Domine Deus meus, in sempiternum [/i. saeculum] confitebor tibi.

Argumentum. _ Strophae duae: vers. 2-6, Deo sit laus, quod me liberavit praesentissimo mortis periculo; vers. 7-13,

securum suisque fidentem viribus ille percuiit, sed idem meas preces audivit. « Nullum tempus in Davidis historia reperitur, quod melius huic carmini conveniret, quam illud, quo eum locum, in quo templum postea exstruendum esset, ita^edicavit, ut ineo et altare erexerit, et sacrificium obtuleiit. Id autem a Davide factum esse scriptum est

C/iron. xxi, 26; xxn, 1. Nam populo ejus jussa numerato, cum eo facto iram Jovae concitasset, optioneque proposita maluisset tribus diebus gladium Jovae in terra versari, misit ille pestilentiam in Israelitas, quse tanta vi in populum grassata est, ut septuaginta millia virorum interimeret. Tunc angelus missus Hierosolyma, cum percutiendi initium fecisset, miseratus Jova praecepit, ut percutiendi fmem faceret. Stabat autem angelus juxta arcam Ornanis Jehusaei, quem cum David aspexisset strictum gladium in urbem intendentem, ut calamitatem a populo averteret, se morti obtulit, precatus, ut in se potius, qui peccati auctor fuisset, manum converteret. Tunc angeli monitu altari in eadem arca constructo, oblatisque in eo sacrificiis, iram Jovae placavit. Atque hunc ipsum locum, quem templo exstruendo dedicavit, jam tum a Davide appellatum esse cedem Jovae, diserte dicitur 1 Chron. xxii, 2; unde et in carminis nostri inscriptione dedicatione cedis illud potuit tempus designari, quo primum in Jovanae aedis arca sacrificium obtulit. » Haec Rosenmullerus.

1. Carmen, canticum dedicationis domus, Davidis.

2. Efferam te laudibus, Jova, quod extraxisti me, nec laetificasti hostes meos de me.

Vociferatus sum ad te, et sanasti me.

4. Jova, adscendere fecisti ex orco animam meam: conservasti me vivum ab iis qui descendunt in foveam.

5. Canite Jovae, pii erga eum,

et celebrate memoriam ejus sanctam.

6. Nam momentum est in ira ejus, vita in gratia ejus • vespere hospes adest fletus, et mane jubilum.

7. Et ego dixeram (cogitaveram) in securitate mea:

« Non nutabo in perpetuum! »

8. Verum, Jova, gratia tua stabilieras monti meo robur — abscondisti faciem tuam, et factus sum conturbatus.

et ad Jovam supplex oravi (his verbis):

10. « Quid lucri in sanguine meo, in descendendo me ad foveam?

Num celebrabit te pulvis? praedicabit veritatem tuam?

11. Audi, Jova, et miserere mei;

12. Convertisti planctum meum in choream mihi; solvisti saccum meum, et cinxisti me laetitia:

13. Ut canat te gloria mea (anima mea, ego);

Jova, mi Deus, in perpetuum celebrabo te.

Vers. 1. Mizemor et shir seque sunt carmen canendum. Hanc tamen nativam significationem prius amisit mizemor, quam shir, ita ut, saltem in Psalmis, mizemor sit carmen in genere, shir vero carmen cantui destinatum. Ita Maurer. — Vers 2. Extraxisti me, tanquam situla, e calamitatum abysso. — Vers. 3. Sanasti, improprie accipiendum. — Vers. 4. Ab iis, intellige revocans me: constructio prsegnans. Foveam, sepulcrum. Keri, ne descenderem, ego, quod minus placet. — Vers. 5. Memoria Dei est id quod animo obversatur, quando Deum cogitamus, puta eum esse misericordem, benignum, fidelem in promissis, quae omnia voce sanctam continentur. — Vers. 6. Gall. un moment dure sa colere, une (vel toute Ia) vie sa bienveillance. Alexandrini pro regah legerunt rogez. Vespere, etc., i. e. si quid triste etiam aut malum in hac vita intercidit, id est, instar viatoris pernoctantis, suum brevi diversorium relicturi. — Vers. 8. Gratia tua sola, non ob mea merita. Monti, i. e. magnitudini et dignitati meae, ne laberetur, fortitudinem addideras. Alexandrini pro lehareri legerunt lehaderi. — Vers. 12. Solvisti, quia saccus ad lumbos praecingebatur. Cf. 1 Parat, xxi, 16. Laetitia, zona splendida, ceu potius vestibus pretiosis, laetitiam significantibus. — Vers. 13. Gloria, tua. ait Ewaldus, scii, quam Deus efficiendis praeclaris hujusmodi facinoribus adipiscitur.

Psalmus Cantici, in dedicatione domus David.

Hic titulus indicat Psalmum et voce et instrumentis musicis cantatum, quod in praefatione annotavimus ex B. Hilario, et idipsum docet in Commentario hujus Psalmi S. Basilius. Ex eodem titulo colligimus hunc Psalmum compositum fuisse a Davide, quando domus ejus in Jerusalem magnificentissime exstructa, dedicata fuit. Tunc enim intellexit David regnum suum a Deo confirmatum et stabilitum fuisse, et ideo in gratiarum actionem hunc hymnum cecinit Deo. Habetur haec historia lib. II Reg. v, et lib I Paralip. xiv. Videtur autem hic Psalmus duplicem sensum habere, ut Psalmus superior, unum historicum, alterum propheticum, utrumque litteralem. Et quidem recte post consummationem tabernaculi, quod est Ecclesia militans in terris, sequitur dedicatio domus, quae est Ecclesia stabiliter quiescens in coelis, cujus fundamentum, quod est Christus, jam dedicatum est, cum ad vitam immortalem et gloriosam pervenerit.

vers. ». 1. Exaltabo te. Domine, quoniam suscepisti

David confirmato regno, arce Sionis munita, et de nomine suo civitate David appellata, denique domo regia magnificentissime exstructa, Deum agnoscens tantorum beneficiorum auctorem, tributum illi offert gratiarum actionis, ac dicit: « Exaltabo te. Domine, » id est, quamvis tu. Domine, altissimus sis, ut reipsa altior fieri non possis, tamen apud eos, qui altitudinem tuam minus agnoscunt, exaltabo te praedicatione mea, et faciam, quod in me est, ut te Altissimum esse omnes agnoscant. « Quoniam suscepisti me, » de imo videlicet, ac de profundo humilitatis suscepisti, et exaltasti in solium regni. Nam vox hebrsea jvn dalah, exaltare significat. Itaque ait: Tu exaltasti me, et ego exaltabo te, non tribuens meis viribus exaltationem meam, sed magnificentiae tuae; tu exaltasti me, et ego humiliabo me, ut exaltem te. « Nec delectasti inimicos meos super me: » hoc ex illa exaltatione consecutum est, ut inimici David, qui plurimi fuerunt, et eum longissimo tempore ad necem quaesierunt, non habuerint materiam gaudendi ex ejus interitu, quem avidissime expetebant, sed contra dolendi ex illa exaltatione, quam impedire totis viribus conabantur. Jam vero prophetico sensu loquitur David in persona Christi, et electorum, tum omnium, tum singulorum, quos in coelesti regno quasi exaltatos praevidebat, e quorum numero ipse quoque futurus erat. « Exaltabo te, Domine, quoniam suscepisti me, » id est, nunc vere te, Domine, cogitatione et voce exaltabo, cum ex mea exaltatione cognoscam sublimissimam altitudinem tuam: nam ex ima terra, et profundo miseriarum, ex ipsa mortalitate suscepisti, et exaltasti me ad gloriam resurrectionis et immortalitatis, atque adeo ad regnum coeleste

et sempiternum. « Nec delectasti inimicos meos super me, » quia non permisisti ut potirentur desiderio suo, quo in sempiternum interitum meum anhelabant daemones, et homines mali.

Gavisi sunt quidem impii Judaei, cum a Pilato extorserunt sententiam mortis in Christum, et non raro laetantur mali, cum bonos, vel opibus, vel etiam vita spoliare possunt; sed eorum laetitia tam brevis est, et tam longum adducit dolorem, ut merito somnium potius laetitiae, quam vera laetitia dici debeat.

2. Domine Deus meus, clamavi ad te, et sa- vcrs. 2. nasti me.

3. Domine, eduxisti ab inferno animam meam, vers. 3. salvasti me a descendentibus in lacum.

Revocat Propheta ad memoriam angustias suas, quas anfe regnum adeptum passus est, ut ostendat verum esse, quod paulo ante dixit: « Nec delectasti inimicos meos super me.» «Domine Deus meus, clamavi ad te, » cum in periculis mortis tam saepe versarer, et ob id aegritudine animi contabescerem: sed tu. Domine, sanasti aegritudinem illam meam, et a morte propinqua ita me liberasti, ac si ex ipso inferno me eduxisses.

Illud autem, salvasti me a descendentibus in lacum, idem significat, sed est locutio paulo obscurior.

Sensus est: « Salvasti me, » vel, ut habetur ad verbum inhebraeo, vivificasti me « a descendentibus in lacum, » id est, excitasti me a mortuis. Nam per descendentes in lacum intelliguntur mortui. Dicitur autem David excitatus a mortuis, quia a morte propinqua et certissima liberatus fuerat.

At juxta propheticam intelligentiam, Christus plane ad litteram dicere potest, sanasti me, id est, vulnera in cruce accepta, et eduxisti ab inferno, id est a Limbo, animam meam, et vivificasti me, per resurrectionem, atque ita a mortuis excitasti. Denique Sancti omnes dicere poterunt, cum do-

mus aeterna dedicabitur, sanasti me, perfectissima sanitate corporis et animae, et eduxisti ab inferno animam meam, quia non permisisti ut in infernum damnatorum descenderem, et salvasti, seu vivificasti me a descendentibus in lacum, quia vitam et salutem aeternam mihi donasti. Idem habetur in Psalm. cii: « Qui sanat omnes infirmitates tuas, qui redimit de interitu vitam tuam. »

Ver.«. 4. 4. Psallite Domino, sancti ejus, et confi¬

Et David acceptis temporalibus beneficiis, et unusquisque sanctorum acceptis beneficiis aeternis, parum esse judicans, si ipse solus Deo gratias agat, hortatur alios qui similia beneficia perceperunt, ut Deum laudare non cessent. Illud, confitemini memoriae sanctitatis ejus, hunc sensum habet: Confitemini confessione laudis, id est, laudate memoriam sanctam ejus, quod videlicet vestri memor fuerit memoria sancta, memoria pia, memoria paterna, non ad puniendum, sed ad justificandum; passim enim in lingua hebraica ponitur nomen substantivum in secundo casu, pro adjectivo in primo casu. Quem enim frequenter legimus, in monte sancto ejus, vel in templo sancto ejus, in hebrseo est, in monte, vel, in templo sanctitatis ejus. Itaque S. Hieronymus, qui hoc loco posuit, memoriae sanctitatis ejus, in Ps. xcvii, vers. ult., posuit, memoriae sanctae ejus. Et vero magnum est hoc Dei beneficium, et memoria gratissima recolendum, quod cum nos, qui Dei ope semper indigemus, saepe obliviscamur illius; ille, qui bonorum nostrorum non eget, semper recordetur nostri, et praecipue recordatus sit, cum misit ad nos Filium suum. Salvatorem mundi, quod ipsum idem David in Psalm. vm miratur, cum ait: « Quid est homo, quia memor es ejus? »

vers. 5. 5. Quoniam ira in indIgnatione ejus, et vita

Reddit rationem cur dixerit laudandam esse memoriam sanctam, quam de nobis habet Deus. Ratio enim est, quia Deus, si nos punit, id facit ex indignatione, quam peccata nostra provocant, id est, ex justo judicio; sed alioqui in voluntate et electione ejus non est poena, sed vita. Itaque per iram intelligitur poena et castigatio, quee dicitur ira, quia est effectus irae: per indignationem, intelligitur justum Dei judicium, ut S. Basibus et alii exponunt. In hebreeo habetur, quoniam momentum est in indignatione ejus, et vita in voluntate ejus. Sed Septuaginta Interpretes non videntur legisse pn regah, quod significat momentum, sed UT regaz, quod significat iram; fortasse etiam legerunt regah, et verterunt iram, quia vox illa non solum significat momentum, sed etiam scissionem, proinde intellexerunt sensum esse, in indignatione Dei esse scissionem, id est occisionem et mortem, sed in voluntate Dei esse

vitam: sed pro scissione posuerunt iram, quia saepissime in Scriptura ponitur ira pro poena. Caeterum sensus etiam, quem ex hebraeo exprimit S. Hieronymus, non est contemnendus: vere enim respectu electorum, de quibus in hoc Psalmo agitur, momentum est in indignatione Dei, id est, brevissima et momentanea est indignatio indigna- Dei in electos peccantes, quia statim pcenitentibus tio Patri» ignoscit, nam in voluntate ejus non est ira, sed vita. Porro haec omnia in Christum caput electo- brevissirum mirifice quadrant. Nam « Pater filio suo non ma. pepercit, » Rom. vm; sed tamen ira, id est, punitio fuit in Christo ex indignatione contra peccata nostra, et fuit castigatio illa brevissima, sed vita et resurrectio Christi fuit plane ex voluntate et electione Dei.

6. Ad VESPERUM DEMORABITUR FLETUS, ET AD Vers. 6. MATUTINUM LjETITIA.

S. Hieronymus vertit, in matutino laus, sed vox hebraea rt3"1 rinnah significat proprie jubilationem, sive exaltationem, in qua est conjuncta laus cum laetitia; proinde non est discrepantia interversiones. Sensus igitur est, inde probari iram sive momentum esse in indignatione Dei, sed in voluntate et beneplacito ejusdem esse vitam electorum suorum, quia post fletum ex castigatione et poenitentia natum, statim succedet laetitia, et laus jubilationis ex remissione et reconciliatione: nam inter vespere et mane, id est, inter noctem et diem, nihil est medium. Recte autem tribuitur tempus nocturnum fletui, et diurnum laetitiae, tum quia cum peccamus, recedit a nobis lux gratiae divinae, cum reconciliamur, redit; tum quia tempus hujus vitae, in quo peccata deflemus, et prae desiderio patriae gemimus et suspiramus, tempus est nocturnum, quia non videmus Deum, qui est sol justitiae: tempus autem vitae futurae,

« in quo exultabimus laetitia inenarrabili, et glorificata, » ut loquitur S. Petrus I epist. cap. i, tempus erit diurnum, quia videbimus Deum sicuti est. Sed in Christo ad litteram impletum est hoc vaticinium, nam ad vesperam cum dolore mortuus est, et in matutino cum laetitia resurrexit.

7. Ego autem dixi in abundantia mea: Non vers.7.

Vicissitudinem irae et vitae, fletus et laetitiae, quam demonstravit Propheta superioribus versiculis generatim, nunc demonstrat in particulari, loquens tum in persona sua, tum in persona electorum Dei. Ac primum in persona sua dicit se antequam in regnum exaltaretur, aliquando tanta pace, et bonorum temporalium copia abundasse, ut existimaret sibi illa perpetuo adfutura. Videtur autem respicere ad illud tempus, in quo post csedem Goliath Philistaei, ut habetur I Reg. xvm, diligebatur a rege, a filio regis, atque ab omni populo, ita ut paulo post fieret tribunus, et gener regis. De hoc igitur tempore dicit;

Vicissitoduips quas electi p.’ltiimtiir in hac vita.

« Ego autem dixi in abundantia mea, » id est, dum bonis omnibus abundarem: « Non movebor in aeternum, » id est, tam bene fundata est haec felicitas mea, ut semper duratura videatur.

8. Domine, in voluntate tua prasstitisti decori meo virtutem.

Reddit rationem cur dixerit: « Non movebor in aeternum, » atque id facit per apostrophen ad Deum, quasi diceret: Ideo dixi: « Non movebor in aeternum,» quia tu, « Domine, praestitisti virtutem, » id est robur ac vires, « decori meo, » id est, felicitati meae, idque, «involuntate tua, » id est in beneplacito tuo, quia ita placuit tibi, ita voluisti et decrevisti. In hebraeo habetur, monti meo, pro decori meo: sed Septuaginta non legerunt mn hareri, id est, monti meo, sed, mn hadari, decori meo, unica littera, eaque simillima mutata: et, ut saepe diximus, in ejusmodi vocum ambiguitatibus, videtur omnino praeferenda lectio Septuaginta Interpretum et editionis Vulgatae.

9. Avertisti faciem tuam a me, et factus

Hic jam declarat rerum vicissitudinem, quae tamen ex Dei providentia pendet. « Avertisti, inquit, faciem tuam a me, » id est, paulo post, in medio cursu felicitatis destituisti me favore tuo, et permisisti ut in odium regis inciderem. «Et factus sum conturbatus; » inde enim exilium, fuga, mortis periculum, et alia mala exorta sunt. Sed haec omnia longe adhuc melius conveniunt in vicissitudines, quas patiuntur electi, cum peregrinantur in terris.

« Ego autem, » inquit electus quilibet, « in abundantia mea, » id est, dum gratia Dei, et spirituali consolatione abundabam, «dixi: Non movebor in aeternum;» «etiamsi oportuerit me mori tecum, non te negabo,» dixit unus ex primariis electis, Matth. xxvi. « Domine, in voluntate tua praestitisti decori meo virtutem,» id est, robur meum non ex me erat, sed ex te, quia tu praestiteras virtutem decori meo, id est, pulchritudo animae meae, quae ex luce sapientiae et justitiae oritur, a tuo adjutorio conservabatur. «Avertisti faciem tuam a me, et factus sum conturbatus, » id est, ut punires praesumptionem meam, dimisisti meipsum mihi, et continuo cecidi, et conturbatus sum. Quod attinet ad Christum, possunt hi tres versiculi tribui Christo, pro corpore ejus, quod efet Ecclesia, id est, ut ea omnia dicat in persona membrorum suorum. Possunt etiam Christo tribui in persona propria. Nam quemadmodum ipse dixit in cruce, Matth. xxvii: «Deus meus, ut quid dereliquisti me?» ita dicere potest: «Avertisti faciem tuam a me,» non aversione inimicitiae, sed aversione defensionis et auxilii temporepassionis.Itaquesensus erit: «Ego autem dixi in abundantia mea: Non comvebor in aeternum, » id est, humanitas mea inuncta prae omnibus consortibus suis abundantissima gratia, ipsi nimirum fonti gratiar um Deo hyposta¬

tice unita, dixit: «Non movebor in aeternum,» id est, nihil mihi nocere, rtihilque me perturbare poterit. « Domine, in voluntate tua praestitisti decore meo virtutem,» id est, quia tu. Domine, pulchritudini et excellentiae meae, qua praesto omnibus hominibus et angelis, addidisti robur et potentiam, nodum videlicet insolubilem hypostaticae unionis, idque « ex voluntate tua, » cui nemo resistere pdtest. « Avertisti faciem tuam, et factus sum conturbatus, » id est, nihilominus tamen manente vinculo hypostaticae unionis, et illaesa pulchritudine gratiae, avertisti ad tempus pro salute hominum faciem tuam a defensione mea: voluisti ut calix amarissimae passionis non transiret a me, sed biberem illum; ideo «conturbatus sum,» coepi pavere taedere, et moestus esse, et dixi, Matthxwi:

«Tristis est anima mea usque ad mortem.» Neque hinc colligi debet Christi animam aliquid igno- Christo rasse, vel aliquid inopinatum ei contigisse. Nam niiiiiinoverum est nihil ei nocere, vel eam turbare potuisse,nisi ipsa voluisset; sed admisit in se furen- potuit, tium manus, et turbavit semetipsum. Et sicut Christus dixit ad Patrem: «Avertisti faciem tuam a me, » ita dicere potuisset: Averti faciem divinitatis meae ab auxilio humanitatis meae, et sciens et volens conturbatus sum.

10. Ad te. Domine, clamabo, et ad Deum Ws. io. meum deprecabor.

11. Qu./E UTILITAS IN SANGUINE MEO, DUM DE- vers. 11. SCENDO IN CORRUPTIONEM?

12. NUMQUID CONFITEBITUR TIBI PULVIS, AUT Vers. Ii. ANNUNTIABIT VERITATEM TUAM?

Haec omnia videntur accipienda pro tempore praeterito, neque est insolitum, ut apud Hebraeos futurum ponatur pro praeterito. Itaque David in sensu historico dicit se, tempore tribulationis et periculi, clamasse ad Dominum, atque inter caetera allegasse, non esse utilem Domino mortem suam, quia mortuus non posset Deum laudare.

«Ad te, Domine, clamabo,» id est, cum te avertente faciem factus sum conturbatus, non desperavi de misericordia tua; sed ad te clamavi, et deprecatus, dixi: « Quae utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem, » id est, quid tibi. Domine, proderit effusio sanguinis mei, dum ego ab inimicis occisus, putrescam in sepulcro? Certe pulvis non confitebitur tibi confessionem laudis.

Juxta sensum altiorem et propheticum, Christus in passione ad Dominum clamasse, et orasse, se dicit, quod impletum fuit, quando, ut Apostolus loquitur ad Hebr. v: «Cum clamore valido, et lacrymis, preces obtulit ad eum, qui posset eum salvum facere a morte. » Tunc igitur ait: « Qua? utilitas in sanguine meo, dum descendo in corruptionem?» id est, quae utilitas erit gloriae Dei, et saluti humani generis in sanguine meo in cruce effuso, dum caeterorum hominum more, corpus meum in sepulcro putrescit et corrumpitur? Nam

«nisi Christus resurrexisset, inanis esset fides nostra, » ut dicit Apostolus I Corinth. xv; et neque ipse redivivus annuntiasset Apostolis veritatem Dei, neque homines mortales qui sunt ex se pulvis et cinis, facti essent spirituales, et filii Dei, qui Domino confiterentur, et annuntiarent aliis hominibus veritatem, id est, fidelitatem et justitiam Dei. Denique possunt haec eadem verba tribui singulis electis, qui post lapsum in culpam, poenitentia ducti, clamaverunt ad Deum pro remissione peccati, ut possent Domino confiteri, et annuntiare aliis peccatoribus veritatem promissionum Dei.

Wr?. 13. 13. Audivit Dominus, et misertus est mei.

Dominus factus est adjutor meus.

Ex hoc versiculo perspicuum est verba versiculi decimi recte explicata fuisse pro tempore praeterito. Affirmat igitur Propheta tuminpersona sua, tum in persona Christi et electorum, clamorem suum a Deo fuisse exauditum. In hebraeo legitur: Audi, Domine, et miserere mei. Domine, esto adjutor meus.

Sed eaedem voces hebraicae, sub aliis punctis reddunt lectionem quam nos habemus. Proinde certum est Septuaginta Interpretes aliter legisse, quam S. Hieronymus et Hebraei posteriores legerint: neque dubitandum est Septuaginta Interpretum auctoritatem in iisdem vocibus legendis praevalere debere.

Vers. i4. 14. Convertisti planctum meum in gaudium

Hic est effectus exauditionis. David ex misero exule rex potens effectus; Christus ex mortuis resurgens, et de ipsa morte triumphans; electus quisque ex valle lacrymarum ad patriam coelestem perveniens justissime dicit: «Convertisti planctum meum in gaudium mihi. » In hebraeo, pro in

gaudium, est in chorum, sed per chorum, hebraLe machol, intelligitur instrumentum musicum. Sensus est idem: sed vox hebraea videtur paulo elegantius respondere voci praecedenti, ac si latine diceretur: Convertisti planctum in cantum. Quod sequitur: « Conscidisti saccum meum, et circumdedisti me laetitia,» significat mutationem vestis lugubris in vestem laetitiae convenientem. Dicit autem Propheta, conscidisti, et non exuisti, vel spoliasti, quia quod exuitur, remanet integrum; quod scinditur, destruitur, ut usui deinceps esse non possit. Itaque significatur hoc loco, saccus miseriae, vel mortalitatis, et passibilitatis plane destructus, ut nunquam amplius usui sit futurus in Sanctis, ac multo minus in Christo, qui « resurgens a mortuis, jam non moritur,» ut dicitur Rom. vi.

pungar: Domine Deus meus, in sternum confitebor TIBI.

Hic est ultimus finis gloriae Christi et Sanctorum omnium, laus Dei. «Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saecula saeculorum laudabunt te.»

Illud, et non compungar, in hebraeo est, OW ttSl velo iddom, et non taceat, ut sensus sit, ut gloria mea cantet tibi laudem et gratiarum actionem, et nunquam taceat, nunquam cesset a laude; cui recte subjungitur: «ln aeternum confitebor tibi,» id est, semper laudabo, nunquam silebo. Sed quanquam haec lectio satis cohaereat cum reliquis verbis, tamen idem vocabulum hebraicum D1T iddom significat silere, et excidere sive succidere; et hanc significationem elegerunt Septuaginta Interpretes, et legerunt in prima persona, et non compungar, quod est idem cum eo, et non succidar. Est autem sensus: Cantet tibi gloria mea, et non gemitus meus, ex timore mortis, vel peccati; vel cantet tibi gloria mea, et non amplius compungar aculeo mortis, vel peccatis.