2. Domine, in virtute tua Letabitur rex, et super salutare tuum exultabit vehementer.

3. Desiderium cordis ejus tribuisti ei, et voluntate labiorum ejus non fraudasti eum.

4. Quoniam praevenisti eum in benedictionibus dulcedinis: posuisti in capite ejus coronam de lapide pretioso.

5. Vitam petiit a te, et tribuisti ei longitudinem dierum in saeculum, et in saeculum saeculi.

6. Magna est gloria ejus in salutari tuo: gloriam et magnum decorem impones super eum.

7. Quoniam dabis eum in benedictionem in saeculum saeculi: laetificabis eum in gaudio cum vultu tuo.

8. Quoniam rex sperat in Domino: et in misericordia Altissimi non commovebitur.

9. Inveniatur manus tua omnibus inimicis tuis: dextera tua inveniat omnes, qui te oderunt.

10. Pones eos ut clibanum ignis in tempore vultus tui: Dominus in ira sua conturbabit eoS, et devorabit eos ignis.

11. Fructum eorum de terra perdes: et semen eorum a filiis hominum.

12. Quoniam declinaverunt in te mala: cogitaverunt consilia, quae non potuerunt stabilire.

13. Quoniam pones eos dorsum: in reliquiis tuis praeparabis vultum eorum.

14. Exaltare, Domine, in virtute tua: cantabimus et psallemus virtutes tuas.

Domine, in fortitudine tua laetabitur rex, et in salutare tuo exultabit vehementer.

Desiderium cordis ejus dedisti ei, et voluntate labiorum ejus non fraudasti eum. Semper.

Quoniam praevenies eum benedictionibus bonitatis; pones in capite ejus coronam obrizam.

Vitam petivit a te, dedisti ei longitudinem dierum in saeculum et in aeternum.

Magna gloria ejus in salutari tuo: gloriam et decorem pones super eum.

Pones enim eum benedictiones in sempiternum: exhilarabis eum laetitia apud vultum tuum.

Quia rex confidet in Domino, et in misericordia Excelsi non decipietur.

Inveniet [al. inveniat ] manus tua omnes inimicos tuos: dextera tua inveniet odientes te.

Pones eos ut clibanum ignis in tempore vultus tui:

Dominus in furore suo praecipitabit [al. 'praecipitavit] eos, et devorabit [al. devoravit ] eos ignis.

Fructum eorum [al. tac. eorum ] de terra perdes, et semen eorum de filiis hominum.

Quoniam inclinaverunt super te malum: cogitaverunt scelus quod non potuerunt.

Quoniam [al. Quia] pones eos humerum, funes [h. nervos] tuos firmabis contra facies eorum.

Exaltare, Domine [al. Deus], in fortitudine tua: cantabimus et psallemus fortitudinem tuam. [al. fortitudines tuas].

Argumentum. — Populus felicem praedicat regem, divina ope tam mirifice adjutum, ut omnium votorum compos factus, prospere et summa cum gloria regnum administraret, vers. 2-8; conflditque fore, ut Jehova in posterum etiam regem tueatur, ab omnique detrimento integrum conservet, hostibus suis cunctis excisis, penilusque deletis, vers. 8-14. Hinc strophae duae. Maurero hoc carmen est e-nrtvtx. tov, ob victoriam a Rabba Ammonitarum urbe reportatam: conf. inter se vers. 4 et II Sam. xu, 30, vers. 10, et II Sam. xn, 31. Alii censent illud factum esse, ut in anniversaria solemnitate, qua regiae consecrationis dies festus celebrari solebat, decantaretur: atque Davidici quidem regni tempora bellica satis produnt versus 9-13. Melius Hengstenberg hunc Psalmum a Davide editum putat, postquam a Nathan propheta promissio de regni perpetuitate (II Sam. vii, 12 seqq.) ipsi fuisset data, ad quod quidem promissum respicit poeta vers. 5-7.

1. Praecentori canendum, carmen Davidis.

2. Jova, de virtute tua laetatur rex,

et de auxilio tuo quam impense exsultat!

3. Desiderium cordis ejus ei dedisti,

» et petitionem labiorum ejus non negasti. — Selah.

4. Nam prsevenis eum benedictionibus bonitatis (bonis optimis), imponis capiti ejus coronam auream.

5. Vitam abs te petiit, dedisti ei eam, longitudinem dierum ad saeculum et aeternitatem.

6. Magna est gloria ejus per salutem tuam, splendorem et decorem ei imponis.

7. Nam fecisti eum benedictionem in perpetuum, exhilarasti eum laetitia cum facie tua.

8. Nam rex confidit in Jova,

et gratia (bonitate) Altissimi non nutabit.

9. Assequetur manus tua omnes hostes tuos, dextera tua assequetur osores tuos.

10. Pones eos instar fornacis ignis tempore vultus tui;

Jova in ira sua eos vorabit eos,

et absumet eos ignis.

1 1. Fructum (posteros) eorum de terra perdes, et semen eorum ex hominibus.

12. Nam tetenderunt contra te malum, excogitarunt consilia perniciosa: — non pervincent.

13. Nam facies eos dorsum dantes (fugientes);

in nervis tuis (arcus tui) diriges tela ad facies eorum.

14. Surge, Jova, cum robore tuo!

cantu et fidibus celebrabimus potentiam tuam.

Vers. 2. De virtute, i. e. ob virtutem qua eum protexisti, — Vers. 3. Desiderium, metonym. pro re desiderata. Petitionem, ab inus. ttHN, arab. varasha, concupivit, i. e. precatio ore prolata, dum desiderium animo concipitur.— Vers. 4. Nam; Ewaldus, sed. Praevenis, ita ut, quocumque se vertat, undique illi bona obvient. Coronam, regiae dignitatis insigne. Auream, ex auro purissimo; alii minus recte, gemmeam. — Vers. 5. Petiit, scii, rex ille in periculis constitutus. Longitudinem, i. e. eamdemque longam et diuturnam. Alii, dedisti ei longitudinem, etc. Cf. Rom. vi, 9. — Vers. 6. Vocabulis splendor et decor vestem regiam Hebraei designant, qua Jova quoque indutus nonnunquam sistitur. — Vers. 7. Benedictionem, fortunatissimum: conf. Gen. xn, 2. Facies Dei ejusdem favorem et gratiam testatur. — Vers. 8. Non nutabit, semper manebit in sua dignitate. Cf. Luc. i, 33. — Vers. 9. Populus nunc ipsum Davidem compellat. Assequetur; alii, assequatur, et ita deinceps, ut quae sequuntur populi sint vota. *7 voci Sd praetixa proprie indicat, ad quem locum res, de qua sermo est, contendat, bicque accusativo notando inservit, ut Syris vulgo, nec raro etiam Hebraeis. — Vers. 10. Instar fornacis ignis, forsan breviata locutio, ait Agellius, pro hac pleniore: pones eos tanquam si mitteres eos in fornacem ignis. Vultus tui, i. e. irae tuae, ait Rosenmullerus; melius Maurer et Ewaldus: simul atque apparuerit facies tua. Vorabit; Alexandrini legisse videntur obrQ’, quod minus congruit incoeptae cum igne similitudini. Cf. Malach. iii, 19. — Vers. 12. Tetenderunt, metaphora petita a retibus. Alii, tendant, excogitent. Pervincent; minus recte quoad grammaticam Rosenmullerus explicat, consilia quae non poterunt perficere. Ita et Symmachus: eXc-paxv to ewct»; a&uva-rou;. — Vers. 13. Pro dorsum Rosenmullerus vertit exitium, collata Samarit. 03D; pro diriges vero, ponit idem aptabis.

In finem. Psalmus David.

Psalmus xx connexus est cum prseced. xix. Hic petebat a Deo, ut Christum Regem cum hoste generis humani praeliaturum protegeret. Iste gratias agit, quod protexerit, exaltaverit et coronaverit.

Vers. i. l. Domine, in virtute tua letabitur rex, et

Adepta victoria, rex noster Christus « lretabitur in virtute tua, » id est ob virtutem potentiamque tuam, per quam de hostibus suis feliciter triumphavit. « Et super salutare tuum, » id est, de salute a te illi praestita gaudebit, et voce etiam « exultabit vehementer. » Itaque una pars versiculi aliam declarat.

Vers. 2. 2. Desiderium cordis ejus tribuisti ei, et vo¬

Respondent haec verba eis, quae in Psalmo superiore dicta fuerant: « Tribuat tibi secundum cor tuum, » etc. Phrasis hebraica est dare petitionem, pro eo quod est dare rem petitam, quomodo in lib. I Regum, cap.i, 17, dicit Heli sacerdos Annae: « Deus Israel det tibi petitionem tuam, quam rogasti eum. » Sic igitur hoc loco dicitur: « Desiderium cordis ejus tribuisti ei, » id est, tribuisti quod desiderabat. « Et voluntate labiorum ejus non fraudasti eum, » id est, non fraudasti eum ea re quam volebant labia ejus, id est, quam se velle et desiderare, labiis orationem fundendo, demonstravit. In summa dicit, datum fuisse Christo, quod corde desideraverat, et labiis expetiverat.

ver*. 3. 3. Quoniam provenisti eum in benedictionibus

DULCEDINIS, POSUISTI IN CAPITE EJUS CORONAM DE LAPIDE PRETIOSO.

Magna vere fuit Christo causa laetandi, quod non solum habuerit quod petiit, sed quod Deus praevenerit ejus desideria, et dederit ei maxima dona antequam peteret. « Praevenisti, inquit, eum in benedictionibus dulcedinis »: in hebraeo est tob, bonitatis, et similiter in graeco, xpwTOTr(To;. Itaque sensus est, Christum fuisse praeventum donis bonitatis Dei, quas fuerunt conceptio de Spiritu Sancto, unio ad personam Verbi, infusio om- Dona Dei nium scientiarum et virtutum, et ipsa Dei visio: Christus 3u8e omQia Prim(> instanti conceptionis illi praven- data fuerunt; proinde praeventus fuit benedictiotu* est, nihns dulcedinis. Quod vero sequitur, posuisti in

capite ejus coronam de lapide pretioso, vel, ut habetur in hebraeo, de auro TD, perfecto, videtur referendum ad regnum et sacerdotium, quod etiam ab ipsa conceptione habuit, propter quae Christi cognomen accepit; corona enim aurea insigne est regium et sacerdotale.

4. Vitam PETIIT A TE, ET TRIBUISTI EI LONGITUDI- Vers. 4. NEM DIERUM IN S ASCULUM, ET IN S ASCULUM S ASCULI.

Beneficia superiora praeventus accepit: at corporis gloriam, et immortalitatem, et alia deinceps petiit et obtinuit. « Petiit vitam, » cum imminente passione « preces et supplicationes obtulit ei, qui possit eum salvum facere a morte, » ut dixit Apostolus adHebr. v, 7. Deus autem tribuit ei « longitudinem dierum in saeculum, et in saeculum saeculi, » id est vitam sempiternam, « ut resurgens a mortuis jam non moriatur, et mors illi ultra non dominetur, » ad Rom. vi, 9. Ex hoc loco manifeste convincuntur, qui hunc Psalmum ad litteram exponunt de Davide, quod facit Jansenius; vel de Ezecbia, quod facit Euthymius, et ante eum Theodoretus: nam nec David, nec Ezecliias habuit longitudinem dierum in saeculum, et in saeculum saeculi.

5. Magna est gloria ejus in salutari tuo, vers.5.

Non solum vitam in saeculum saeculi dedit ei Deus, sed etiam « exaltavit illum, et dedit illi nomen, quod est super omne nomen,» Philipp. ii, 9.

Haec enim est vere « magna gloria, quam habuit in salutari Dei, » id est in salute, qua illum salvum fecit Deus: et hinc « gloriam et magnum decorem, » id est immensum honorem, « impones super eum, » pro eo quod imposita illi fuit ab inimicis spinea corona tantae ignominiae, ut eo tempore « non esset species ei, neque decor, » ut cecinit isaias cap. lui, 2.

6. Quoniam dabis eum in benedictionem in sa:- vers. «.

Post exaltationem ad dexteram Patris, et nomen super omne nomen, sequetur universalis

benedictio, «coelestium, terrestrium et infernorum; » quae nunquam deficiet, de qua loquitur B. Paulus ad Philip, ii, et Joannes Apocal. v. Verba illa, dabis eum in benedictionem, significant: pones eum, ut communem benedictionis materiam, id est, facies ut omnes illi benedicant. Graecus codex clarior est; habet enim, dabis ei benedictionem; sed in hebraeo habetur, pones eum benedictionem; sensus est idem. Quod autem additur, latificabis eum in gaudio cum vultu tuo, significat laetitiam consequentem illa omnia bona jam dicta; semper enim laetitia sequitur adeptionem boni. Illud, cum vultu tuo, siginificat coram te, et in praesentia tua.

Ver?. 7. 7. Quoniam rex sperat in Domino, et in mi¬

sericordia Altissimi non commovebitur.

Bona jam dicta praedicit fore omnino stabilia, et firma in aeternum: « Quoniam, inquit, rex sperat in Domino, » id est, confidit in potentia infinita Dei, non in viribus humanis; « et in misericordia Altissimi, » id est, bonitate illius qui super omnes est, et cui subjiciuntur omnia; ideo « non commovebitur,» sive non nutabit, sed permanebit securus in aeternum.

Probat non commovendum Christum, neque regnum ejus, quoniam inimici ejus omnes peribunt. « Inveniatur manus tua omnibus inimicis tuis, » id est, invenietur manus tua super omnes inimicos tuos, ut eos videlicet punias. Idem repetit dicens: « Dextera tua inveniat,» pro inveniet,

« omnes qui te oderunt. » Textus hebroeus clarissimus est: Inveniet manus tua omnes inimicos tuos, dextera tua inveniet odientes te. Sed Interpretes variare voluerunt. Videtur autem Propheta nunc alioqui Christum, non Patrem: Christus enim proprie est, quem Judaei, aliique persecutores oderunt, et de eo dicitur in Psalm. cix, I: «Sede a dextris meis, donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum. »

Vers. 9. 9. Pones eos ut clibanum ignis in tempore

vultus tui. Dominus in ira sua conturbabit

Describit poenam inimicorum: « Pones, inquit, eos, » tuos videlicet inimicos, « ut clibanum ignis, » id est, facies eos undique aestuare, quomodo aestuat clibanus ardens, « in tempore vultus tui, » id est, in die irae tuae, quae in ultimo judicio manifestabitur. Idem repetit in tertia persona, quasi dicat: Vere dixi: « Pones eos ut clibanum ignis, in tempore vultus tui. » Nam Dominus Christus « in ira sua conturbabit inimicos suos,» et tunc ad imperium Christi devorabit eos ignis aeternus, et sic efficientur quasi clibanus ardens. Verbum hebraeum ySu balah significat proprie deglutire, vel perdere, ac dissipare. Ideo

S. Hieronymus: Dominus in furore suo praecipitabit eos. Fortasse conturbabit eos positum est pro exturbabit eos, videlicet a facie sua in gehennam, et devorabit eos ignis. Sic enim cohaerebit lectio hebraica cura graeca et latina. Fortasse enim vox hebraica J frz balah, significat non solum deglutire et perdere, sed etiam conturbare; nota enim erat Septuaginta Interpretibus vis hebraicarum vocum magis, quam posterioribus Rabbinis. Sensus autem semper est bonus.

10. Fructum eorum de terra perdes, et se- vers. 10.

Ne forte objiceret aliquis, posteros inimicorum Christi aliquando pro patribus surrecturos, et molestiam Christo illaturos, addit Propheta, non solum inimicos Christi, sed omnes eorum filios ac nepoles, atque adeo omne semen eorum periturum. « Fructum, inquit, eorum, » id est filios et posteros, « de terra perdes, » et eliminabis, « et semen eorum a filiis hominum, » nimirum perdes.

11. Quoniam declinaverunt in te mala; co- Vers. ti.

Juste punies eos, quoniam illi injuste tibi nocere conati sunt. Videtur David valde proprie et subtiliter dixisse: « Declinaverunt in te mala, » Maiap®- quoniam mala poenae directe ad Christum non n®g^e0' pertinebant, in quo nulla fuit culpa; sed iniqui Chrais_ homines detorserunt, et declinaverunt mala, id tum nou est contumelias, vulnera, plagas, mortem ipsam, pj^e* a suo quasi itinere in Christum innocentem. « Cogitaverunt consilia, quae non potuerunt stabilire, » id est, mala voluntas in ipsis fuit perdendi Christum, et impediendi regnum ejus; sed non potuerunt perficere, quia Deus mala omnia convertit in bonum ipsius Christi, et fidelium servorum ejus.

12. Quoniam pones eos dorsum, in reliquiis Vers. 12.

Hic describitur summa impiorum calamitas, quod videlicet sunt destinati ad sola flagella, et ad majorem calamitatem visuri sint electos Dei in summa gloria et felicitate. « Pones eos dorsum, » id est, facies ut nihil sint nisi dorsum, pars videlicet flagellis exposita: sic nimirum totos flagellabis, quasi toti sint dorsum. « In reliquiis tuis praeparabis, » seu diriges, ut sonat vox hebraea pDD, « vultum eorum, » id est, diriges vultum eorum in reliquiis tuis, hoc est, ad considerandos electos tuos, quos tibi reliquisti, de quibus scriptum est, Ro m. ix: «Reliquiae salvae fient. » Vocem hebrieam *]nJVJ3 S. Hieronymus vertit, funes tuos, sed Septuaginta Interpretes re. te verterunt, reliquiis tuis, quia vox illa utrumque significat. Locus hic obscurus est admodum; si cui nostra interpretatio minus placeat, audiat alias. Theodoretus et Euthymius sic exponunt: « Pones eos dorsum, » id est, in fugam eos convertes, faciens

ut terga vertant. « In reliquiis tuis praeparabis vultum eorum, » id est, in reliquias eorum, hoc est in filios eorum, « praeparabis vultum tuum, » id est, iram tuam. Volunt enim isti auctores hyperbaton esse in verbis Prophetae, et propterea invertenda esse verba eo modo, quo diximus. An haec interpretatio litterae et verbis inhaereat, lectores judicent. S. Hieronymus et S. Augustinus, nec non moderni, quisque suam interpretationem excogitaverunt.

Concluditur Psalmus sancta acclamatione ad

Christum regem, et simul praedictione eorum quae futura sunt post ultimum exitium omnium impiorum. « Exaltare, Domine, in virtute tua, » id est, qui aliquando apparuisti humilis, ettanquam infirmus crucifigi passus es, nunc in fortitudine et potentia devictis hostibus, et in gehennam detrusis, « exaltare » usque ad summum coelum; interim nos electi tui « cantabimus » voce, et instrumentis musicis resonabimus potentiam tuam, ut aliquando ad te perveniamus, et in saeculum saeculi te laudemus. Hic solum est observandum, per virtutem in utraque parte versiculi, non intelligi virtutes morales, sed potentiam et robur, ut ex hebraicis et groecis manifeste colligitur.