Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus.

Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in studiis suis: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum.

2. Dominus de coelo prospexit super filios hominum, ut videat si est intelligens, aut requirens Deum.

Dixit stultus in corde suo: Non est Deus.

Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt studiose: non est qui faciat bonum.

Dominus de coelo prospexit super filios hominum, ut videret si est intelligens, requirens Deum.

3. Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum.

Sepulchrum patens est guttur eorum: linguis suis dolose agebant, venenum aspidum sub labiis eorum.

Quorum os maledictione et amaritudine plenum est; veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem.

Contritio et infelicitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt: non est timor Dei ante oculos eorum.

4. Nonne cognoscent omnes qui operantur iniquitatem, qui devorant plebem meam, sicut escam panis?

5. Dominum non invocaverunt, illic trepidaverunt timore, ubi non erat timor.

C. Quoniam Dominus in generatione justa est, consilium inopis confudistis: quoniam Dominus spes ejus est.

7. Quis dabit ex Sion salutare Israel? Cum averterit Dominus captivitatem plebis suae, exsultabit Jacob, et laetabitur Israel.

Omnes recesserunt, simul conglutinati sunt; non est qui faciat bonum, non est usque ad unum.

Nonne cognoscent omnes, qui operantur iniquitatem, qui devorant populum meum ut cibum panis?

Dominum non invocaverunt. Ibi trepidabunt formidine; quoniam Deus in generatione justa.

Consilium pauperum confudistis: quoniam Dominus spes ejus est.

Quis dabit de Sion salutem Israel? quando reduxerit Dominus captivitatem populi sui: exsultabit Jacob, laetabitur Israel.

Argumentum. — Strophae 3. Summa barbarorum improbitas, vers. 1. Quod cum Deus homines de ccelo lustrans animadvertit, iram in impios effundit, ad quam increpationem illi exhorrescunt, sentientes et esse et piis adesse Deum, vers. 2-6. Utinam de captivitate nos Jova liberet, vers. 7. Epigraphe ad Davidem auctorem hunc Psalmum refert, neque in eo decurrit quidquam, quod illius ingenio aut tempori, nisi versum 7 excipias, repugnet. Sed hanc difficultatem dupliciter solvunt interpretes: alii nempe captivitatem (vers. 7) interpretantur gravem quamvis calamitatem seu miseriam, ut Job. xlij, 10; alii censent Psalmum xiv, excepto vers. 7, a Davide ipso Absalonicae defectionis tempore compositum; postea vero cum prisca carmina in templo publice decantari, et variis temporibus accommodari solerent, hic illic mutatum atque novo etiam versiculo 7 auctum fuisse (quod quidem sub exsilio Babylonico factum esse, ipsum illius additamenti argumentum satis arguit), atque inde efformalum esse Psalmum lii. Illud vero additamentum deinceps etiam carmini genuino (Psalmo xiv ) assutum fuisse.

Dixit stultus in corde suo: « Non est Deus! » Corruperunt, abominandum reddiderunt opus suum, nullus qui faciat bonum.

2. Jova de coelis despexit in filios hominum,

ut videret, num quis sit intelligens (recte sapiens ), quaerens Deum.

3. « Numquid deflexerunt omnes? una corrupti sunt? Non est qui faciat bonum, non est vel unus.

4. Numquid sensu destituti sunt omnes isti malefici? Qui vorant populum meum, vorant panem,

quod Deus sit in generatione justa,

6. Consilium afflicti pudefaciatis 1 nam Jova est perfugium ejus.

7. Utinam veniat e Sione salus Israelis!

Quando reduxerit Jova captivitatem populi sui, exsultet Jacob, laetetur Israel.

Vers. i. Stultus; commode quoque nequam reddas. Corruperunt, intellige viam suam, ex Gen. vi, 12; alii, opus. Opus, actiones suas. Vers. 3. Numquid, pro simplici afllrmatione. Deflexerunt, a via recta. Una, ad unum, hyperbolice dictum. — Vers. 4. Sensu destituti sunt, proprie nonne sciunt, scii., malos a Deo aspici et castigari. Vorant panem, subaudi quasi. Juxta Maurer, versus 3-4 sunt verba Jova? impios lustrantis; sequitur in vers. 5 effectus divina? increpationis: tunc, audita Jova?. voce. Alii aliter. — Vers. 3. Tunc, subito, vel eo ipso loco. Sit, adsit et auxilium praestet. — Vers. 6. Pudefaciatis, i. e. confundite, dirimite, si dirimere potueritis: sed nihil efficietis. Alii, pudefacitis, quia Jova, etc. — Vers. 7. Sione, Jova? sede. Reduxerit; Hengstenberg, quando sese converterit Jova ad captivitatem, etc., i. e. respexerit calamitatem, etc. 3V\£7, ait, nunquam active accipitur. Cf. Job. xlii, 10; Ezech. xvi, 53; Jcrem. xxx, 18. Exsultet, vel exsultabit. De hoc versu conf. Argumentum.

In finem. Psalmus David.

Titulus nihil habet novi. Argumentum vero est deploratio naturae humanae corruptae, qualis praecipue cernitur in

infidelibus, in quibus nonclum coepit sanari per gratiam.

1. Dixit insipiens in corde suo: Non est Deus.

Ad tantam insipientiam devenit humana natura in primo homine corrupta, ut inventus sit aliquis, qui tametsi voce non sit ausus negare Doum esse, tamen in corde suo dixerit: « Non est Deus. » Non significat David unum certum hominem insipientem hoc dixisse, sed vult dicere homines mente corruptos ad tantam caecitatem pervenire, ut fiant insipientes etiam circa ultimum finem, et cogitent nullum esse Deum, qui res humanas curet, et cui rationem reddere teneantur. « Dixit, inquit, insipiens, » id est homo ad summam insipientiam redactus, « dixit in corde suo: Non est Deus, » id est, cogitare coepit nullum esse Deum.

2. Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in studiis suis: non est qui faciat bonum, non est usque ad unum.

Illud, usque ad unum, non habetur in editione hebraea et graeca. In latino habetur, et citatur et exponitur a SS. Hieronymo et Augustino. Dixit Propheta corruptam fuisse mentem, et insipientem factam: nunc addit corruptam quoque fuisse voluntatem, ita ul plerumque homines peccent.

bene autem nunquam faciant; aliud enim est non peccare, aliud benefacere, si loquamur de opere absolute et perfecte bono. Homines enim,PS fide et gratia destituti, solis viribus corruptae na- sine gra* turae utentes, plerumque peccant; sed aliquando t,a °iiera etiam faciunt opera quaedam bona moralia, quae jj^a ^ peccata dici non possunt; sed non sunt perfecte erunt. et absolute bona, ut S. Augustinus disputat lib.

I X in Julianum, cum ad summum bonum non perducant. Ait igitur David: « Corrupti sunt, et abominabiles facti sunt in studiis, » id est in desideriis, sive affectibus suis: corrupta et abominabilia desideria habent, unde ipsi quoque corrupti et abominabiles sunt. « Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum; » corrupti quidem sunt homines in desideriis et iniquitate, sed non ita generatim,ut omnia desideria, et omnia opera sint corrupta et iniqua. Certe enim cum infidelis ex humana inclinatione miseretur omnia pauperis, vel curam gerit filiorum, nihil mali facit. At bonum perfecte, et absolute, nullus om- h?™li'i's nino cx solis corruptae naturae viribus facit. Hinc sunt |'PC- habes, veram hujus loci intelligentiam nihil om- canino facere pro haereticis hujus temporis, qui testimonio Psalmi hujus abutuntur ad probandum, omnia opera hominis peccatoris, sive non renati, esse peccata.

Vers. *. 4. Omnes declinaverunt, simul inutiles facti

Dixerat naturam humanam esse corruptam tum quoad mentem, tum quoad voluntatem: ostendit nunc unde id cognoverit, nimirum ex revelatione Dei. Deus enim, qui omnia novit, videt hoc ita esse, et Prophetis suis revelavit. Describit more humano Deum quasi respexisse de coelo, id est de sublimi specula sua, ut videret, « an esset aliquis intelligens, » id est non corruptus, quoad mentem; « aut requirens Deum, » id est non corruptus quoad voluntatem, qui proinde intelligeret, et amaret, atque adeo quaereret Deum, qui est summum bonum. Quid autem Deus cognoverit, id est nos cognoscere fecerit, explicat illis verbis: « Omnes declinaverunt, » sive aversi sunt, id est, vidit omnes omnino declinasse a lumine sapientiae et a semitis justitiae, imo aversos esse, ac terga vertisse sapientiae et justitiae. « Simul inutiles facti sunt:, » id est, vidit omnes pariter inutiles Deo esse factos, quippe qui eum non colunt, neque ei serviunt, neque tributum gratiarum actionis rependunt. Denique vidit nullum esse, qui faciat opus perfecte atque absolute bonum. S. Hieronymus ex hebraeo pro illis verbis: « Simul inutiles facti sunt, » vertit, pariter adhaeserunt, sive agglutinati sunt. Sed nescio quid secutus sit. Nam vox hebraica inSfcO neelachu significat putrescere et foetere, et verti potuisset, putrefacti sunt, ac proinde inutiles facti sunt. Res enim putrefactae nulli usui sunt.

vers. 6. 6. ‘Quorum os maledictione, et amaritudine

ver?. 7. Contritio et infelicitas in viis eorum, et

Dei ante oculos eorum.

Hi tres versiculi non sunt in hebraeo, neque in translatione Septuaginta Interpretum, ut S. Hieronymus testatur, tum in praefatione lib. XVI in isaiam, tum in commentario hujus loci. Imo nec habentur in editione latina Psalmi lii, qui est omnino idem cum hoc xui. Sed quiaB. Paulus ad Rom. hi, ex diversis locis Scripturae, videlicet Psalm. v, Psalm. cxxxix, Psalm. ix, Isai. xxix, et Psalm. xxxv, hos omnes versiculos simul citavit, posteaquam allegaverat duos versiculos proxime explicatos, arbitrati sunt aliqui veterum hos om¬

nes versiculos ad hunc Psalmum pertinere, et casu aliquo excidisse; ideo eos ex Apostolo huc transtulerunt. Significatur autem his versiculis malitia hominum impiorum, qui verbo et opere nocent proximis suis. « Sepulchrum patens est guttur eorum,» id est, sicut ex aperto sepulcro exhalat foetor corporum mortuorum, ita ex ore istorum prodeunt verba turpia testantia corruptionem cordis. «Linguis suis dolose agebant,» id est, non solum verba turpia, sed etiam dolosa loquuntur. «Venenum aspidum sub labiis eorum,» id est, non solum turpia et dolosa, sed etiam venenata et inficientia, atque ad malum provocantia verba effundunt. « Quorum os maledictione et amaritudine plenum est, veloces pedes eorum ad effundendum sanguinem,» id est, homines isti perditi non solum maledicunt, et amaris contentionibus jurgantur, sed etiam malefaciunt et reipsa nocent. Nam quorum os plenum est maledictione et amaris comminationibus, eorum pedes velocissime currunt ad laedendum et occidendum. « Contritio et infelicitas in viis eorum, et viam pacis non cognoverunt, » id est, omnia eorum studia ad conterendum, vastandum, et calamitate afficiendum spectant. Siquidem pacis viam, id est studia pacifica, omnino ignorant. «Non est timor Dei ante oculos eorum.»

Hic est fons omnium supradictorum malorum, quia timorem Dei plane abjecerunt, dicentes in corde suo: « Non est Deus. » Redeamus nunc ad versiculos hujus Psalmi proprios.

8. Nonne cognoscent omnes, qui oferantur vers. 8. iniquitatem, qui devorant plebem meam, sicut

Ex hoc versiculo manifeste colligitur, quae su- Per grapra dicta sunt de universali corruptione generis tiam,Dei humani, esse intelligenda de genere humano, quale est ex se, id est secundum vires solius na- et justi turae corruptae. Nam per gratiam Dei homines vere elIiciun‘ justi et pii efficiuntur, et hos vocat hoc loco ple- ir* bem suam, quam impii illi persequuntur, et pro nihilo habent. «Nonne cognoscent, » etc., vox est increpantis, quasi dicat: Numquid semper erunt insipientes; numquid non aperient aliquando oculos; numquid tandem non incipient cognoscere? « Qui devorant plebem meam sicut escam panis, » significat impios ex hoc tanto malo potuisse admoneri suae iniquitatis. Sicut enim panis quotidie comeditur, et semper sapit: ita impii semper et cum delectatione vexant pios, et nunquam satiantur.

9. Dominum non invocaverunt, illic trepi- ver*. 9. daverunt timore, ubi non erat timor.

Reddit David rationem, cur impii tanta mala faciant, quia videlicet Deum « non invocaverunt,» id est, spem suam in Deo vero non posuerunt, sed in rebus creatis, et ideo « illic trepidaverunt ubi non erat timor, » id est non cognoscentes in quo

sit sperandum, et a quo sit timendum, trepidaverunt, ne incurrerent mala temporalia, vel ne amitterent bona temporalia, quae non sunt materia justi timoris, cum parva et caduca sint; et etiam quia si sperarent in Domino, « et quaererent regnum Dei, et justitiam ejus, haec omnia adjicerentur eis, » Matth. v.

10. Quoniam Dominus in generatione justa

Dominus spes ejus est.

Hic versiculus reddit rationem, cur impii amatores hujus saeculi timeant, ubi non est timor. Impii timuerunt ubi non erat timor, « quoniam Dominus in generatione justa est, » sive justorum (ut habet textus graecus), id est, sicut impii Deum non invocaverunt, nec in illo speraverunt: ita Deus eos deseruit, et in generatione justorum manet; deserti autem a Deo, a luce vera, ab ipsa veritate in tenebris ambulant: et ideo timent etiam, ubi non est causa timendi. Deinde facit apostrophen ad ipsos impios, dicens: « Consilium inopis confudistis, quoniam Dominus spes ejus est, » quasi dicat: Adeo vos excaecati estis, ut non solum non invocetis Deum,sed irrideatis eos qui id faciunt. « Nam consilium inopis, » qui totus a Deo pendet, « vos confudistis, » id est irrisistis, ut inopem erubescere faceretis, quasi stultum sit in Deo spem ponere. Irrisistis autem inopis consilium, quasi stultum, « quoniam Dominus spes ejus est, » id est, quia ille pauper in Domino spem posuit. Videtur enim stultum consilium hominibus hujus mundi, sperare in Deo, qui non videtur, et non sperare in divitiis et aliis rebus, quee videntur.

14. Quis dabit ex Sion salutare Israel? Cum vere. u. averterit Dominus captivitatem pleris sue:

Hic versiculus postremus orat Deum pro celeri adventu Salvatoris, qui liberet genus humanum a captivitate diabolica, in qua erant omnes illi excaecati et perversi, quorum tenebras et malitiam toto Psalmo descripserat. «Quis dabit ex Sion salutare Israel? » id est, utinam cito veniat salus ex Sion ipsi Israeli! « Salus enim ex Judaeis est, » ut ait Dominus Samaritanae, Joan. iv; nec solum ex Judaeis, id est ex tribu Juda, sed ex familia David, cujus civitas dicebatur Sion. Itaque exspectabatur et desiderabatur salus, sive Salvator promissus, ex Sion civitate David, id est ex stirpe David qui salvaret Israelem, id est populum suum.

Dicitur autem Christus Salvator Israelis populi sui, quia tametsi pro toto mundo venerit, tamen reipsa non salvavit nisi certos quosdam qui dicuntur populus Dei, et spiritualis Israel. «Cum averterit, sive converterit captivitatem populi sui, Christus exsultabit Jacob, et laetabitur Israel,» id est, oro Clirvi^lru ac peto salutem ex Sion, ac proinde Salvatorem, israelis qui liberet a captivitate, quia, cum id factum dicatur? fuerit, tunc vere et perfecte exsultabit et laetabitur populus Dei, qui dicitur spiritualiter Jacob et Israel: utrumque enim est nomen ejusdem hominis. Promissiones autem istas, et alias similes non pertinere ad solos carnales Israelitas, sed ad populum Dei partim ex Judaeis, partim ex Gentibus congregatum, docet Apostolus in Epistola ad Romanos, et copiosius Augustinus in Epist.