Articulus 10
De aliquibus verbis præfati doctoris circa prohibitionem hanc usus esusque carnium.
NON transferes terminos quos fixerunt priores.1 Hoc ipsum Salomon quoque deprompsit: Ne transgrediaris (inquiens) terminos antiquos quos posuerunt patres tui.2 Quo constat quod Cartusienses indispensabiliter inviolabiliterque debeant observare ac adimplere statutum Ordinis sui, quo jubentur jugiter ac omnino abstinere a carnium sumptione.
Verumtamen obviare videtur quod in præallegato tractatu Joannes cancellarius scripsit: Non obstat, dicens, rationabilitati legis illius de omnimoda abstinentia ab esu carnium, quod dabilis est casus in quo Frater Cartusiensis professus obligaretur vesci carnibus, et alius sibi ministrare teneretur. Dabilis namque est casus in quo expertorum judicium medicorum, conscientia quoque Fratris infirmi ac aliorum ministrantium ei, dictabunt quod ipse ægrotus absque dubio morietur, nisi per esum carnium adjuvetur et eis vescendo convalescat. Nec videtur sufficere ad negandum possibilitatem casus seu necessitatis istius quod scripsit medicus quidam, magister Arnoldus de Novavilla, qui ait quod in ægritudine omni curabili humidum radicale sufficienter restaurari potest per vitella ovorum absque carnium esu. Hæc evasio non sufficit usquequaque, nec difficultatis radicem evellit. Nam stare potest quod æger abominabitur omnem utilem cibum præter carnes aut jus eorum, et præsertim quod fastidiet vitella ovorum, ita quod illa salubriter aut sine vomitu comedere non valebit.
Ne tamen controversia aut calumniæ materia in longius protendatur, dabo casum valde possibilem, in quo Cartusiensis etiam sanus morietur nisi carnibus vescatur: ut si traditus sit manibus tyrannorum qui nullum cibum ei exhiberi permittant nisi carnes. Et quæro an in casu hujusmodi Cartusiensis tenebitur comedere carnes. Si sic, habetur propositum; si non, erit sui ipsius occisor, juxta illud Augustini, Si non paveris fame morientem, occides: quod non minus ad se ipsum quam ad alium pertinet ac refertur. Præterea, constitutio Ecclesiæ de abstinendo a carnibus sexta feria, in tali casu non obligaret. De votis vero idem est argumentum. Fundamentum quoque rationis istius, est quod a lege divina nulla lex seu obligatio pure humana potest absolvere.3 Hæc autem est lex divina: Non occides. A qua lege non legitur facta exceptio per aliquod aliud jus divinum, ita quod pro observatione legis pure positivæ humanæ liceret transgredi illud præceptum et se mori permittere. Unde reclusus qui vovit non egredi, videns aliquem in extremo periculo mortis, si non exit et succurrit pro posse, reputatur occisor: quanto magis si sibimet in articulo mortis vel talis necessitatis subvenire contempserit?
Verumtamen istud non derogat rationabilitati statuti Ordinis Cartusiensis de abstinendo prorsus a carnibus. Ad quod probandum commemoro quod Cartusienses non habent ad hoc aliquod votum expressum, sed est dumtaxat ordinatio quædam seu institutio positiva, ne quis eorum comedat carnes: quod si fecerit, subjacebit disciplinæ Ordinis et pœnis expressis in eorum statutis. Nec tamen oportuit nec congruum fuit in eorum statutis exceptionem hanc extremæ necessitatis infirmitatisve exprimi, quoniam lex naturalis et divina sufficienter exprimunt eam. Denique, institutio illa prohibitiva esus carnium in Ordine illo, non fertur sub pœna peccati mortalis, sed tantum sub pœna disciplinæ Ordinis. — Hæc Cancellarius.
Footnotes
Chapter 11 of 14