Caput XIII. Solvuntur objectiones ex Patribus

Ex Patribus profert Brentius primo Cyprianum, qui tract. I. contra Demetrianum, ait in fine: « Quando isthinc excessum fuerit, nullus jam poenitentia locus est, nullus satisfactionis effectus. »

Respondeo, loqui eum de satisfactione pro culpa, qua pracedit justificationem. Patres enim diserte duplicem ponunt satisfactionem. Unam ante justificationem, qua Deus placatur de congruo: et inclinatur ad culpa remissionem, de qua Daniel IV: « Peccata tua eleemosynis redime. » Alteram post justificationem, qua Deo ex condigno satisfit pro poena. Quod hic Cyprianus de priore loquatur, patet ex pracedentibus, ubi ait: « Hortamur, inquit, dum adhuc aliquid de saculo superest, Deo satisfacere, et ad vera religionis candidam lucem de profundo tenebrosa superstitionis emergere. » Item ex sequentibus: Nam post verba citata a Brentio, immediate sequitur: « Hic vita aut amittitur, aut tenetur. »

Secundo, profert Chrysostomum hom. II. de Lazaro, ubi sic dicitur: « Cum hinc discesserimus, non est in nobis situm poenitere, neque commissa diluere.» Et rursum: «. Neque enim qui in prasenti vita peccata non abluerunt, postea consolationem aliquam inventuri sunt »

Respondeo, loqui eum de remissione mortalium; nam exemplo Epulonis, qui in Gehenna cruciabatur, monet, ne differamus conversionem in aliam vitam. Nemo autem Catholicorum docet, culpas lsethales remitti in Purgatorio.

Tertio, proferunt Ambrosium lib. de Bono mortis cap. 2. « Qui enim, inquit, hic non accepprit remissionem peccatorum, illic non erit, nimirum in patria beatorum. »

Respondeo, loqui Ambrosium de remissione mortalium; Nam subjungit explicans: « Non erit autem, quia ad vitam acernam non potuerit pervenire, quia vita aeterna remissio peccatorum est; » ubi vitam aeter¬

nam vocat gratiam justificationis, quse est vita quaedam aeterna inchoata; nisi enim hic vitam aeternam inchoemus, nunquam ad gloriam beatorum veniemus.

Quarto, objicit Petrus Martyr eumdem Ambrosium, qui in cap. XXIII. Lucae, et serm.46. ait: « Lacrymas Petri lego, satisfactionem non lego. »

Respondeo, appellari satisfactionem e<3 loco excusationem. Solemus enim vulgo dicere; Ego satisfaciam illi, id est, purgabo verbis crimen objectum, et ostendam me injuste accusari. Laudat igitur ibi Ambrosius Petrum, quod non excusaverit peccatum suum, quomodo Adam fecit, sed lacrymis potius confessus fuerit, et accusaverit, sic enim subjungit: « Recte plfne Petrus flevit, et tacuit, quia quod defleri solet, non solet excusari, et quod defendi non potest, ablui potest. » Et supra dixerat: « Invenio quod fleverit, non invenio quid dixerit, quia nimirum nihil Petrus dixerat in sui purgationem. »

Quinto objicit Calvinus Augustinum tract. 49. in Joan: « Habent, inquit, omnes animae, cum de saeculo exierint, diversas receptiones suas; habent gaudium boni, et mali tormenta; sed cum facta fuerit resurrectio, et bonorum gaudium amplius erit, et malorum tormenta graviora, quando cum corpore torquebuntur. » Et infra de gaudio bonorum loquens: « Requiem, inquit, quae continuo post mortem datur, si ea dignus est, tunc accipit quisque cum moritur. »

Respondeo, gaudium et requiem dari statim a morte omnibus, qui in charitate decedunt; Nam mox omnes certi fiunt suae aeternae salutis, quod ingens gaudium affert; tamen non eodem modo datur istud gaudium, sed diversimode, pro meritorum diversitate; quibusdam enim datur sine admixtione doloris, quibusdam non sine temporalium admixtione poenarum, ut idem B. Augustinus saepissime docet.

Sexto, objiciunt Augustinum lib. Hypognostici ultra medium: « Primum, inquit, locum fides Catholicorum divina auctoritate credit, regnum esse coelorum; secundum, Gehennam, ubi omnis apostata, vel a fide Christi alienus, aeterna supplicia experietur; tertium penitus ignoramus, imo nec esse in Scripturis sanctis invenimus. » Idem habet sermone 14. de verbis Apostolicis et lib. I. cap. 28. de peccatorum meritis et remissione.

Respondeo, loquitur de locis aeternis, Scribit enim contra Pelagium, qui invenerat tertium locum pro parvulis non baptizatis, quos volebat fore beatos quadam naturali beatitudine extra infernum, et extra regnum coelorum. Quod autem non negaverit Augustinus, aut quicumque fuit, auctor Hypognostici, tertium locum temporalium post hanc vitam, ex eo potest intelligi, quod fides Catholica docet praeter coelum et infernum fuisse ante Christi passionem sinum Abrahae, ubi degebant animae sanctorum Patrum, Luc. XYI. inepte igitur Erasmus ponit in margine ad illa verba: tertium penitus ignoramus Purgatorium, quasi dicat, Purgatorium est locus tertius, quem ignorat fides Catholica. •

Septimo, Petrus Martyr objicit eumdem Augustinum, exponentem illud Psalm. XXXI. Beati quorum tecta sunt peccata, ubi sic ait: «Si texit peccata, noluit advertere: si noluit advertere, noluit animadvertere: si voluit animadvertere, noluit punire, noluit agnoscere, maluit ignoscere. » Respondeo, loqui eum de poena aeterna; Nam de temporali, quod eam requirat Deus, patet ex locis supra citatis ex eodem Augustino tract. 124. in Joan. et in Psal. L.

Octavo, proferunt Augustinum in epistol. 54. ad Macedonium, ubi dicit, post hanc vitam non esse locum morum corrigendorum. Respondeo, nihil hoc facit ’ ad rem; Nam etsi non erit post hanc vitam locus, ubi flagitiosi convertantur, et mores suos corrigant; erit tamen, ubi peccata levia justorum, quae flagitia dici non possunt, purgentur, et pro criminibus jam dimissis poena temporalis lui possit.

Nono, objiciunt eumdem Augustinum in epist. 80. ad Hesychium: « In quo, inquit, quemque invenerit suus novissimus dies, in hoc eum comprehendet mundi novissimus dies, quoniam qualis in die isto quisque moritur, talis in die illo judicabitur. » Respondeo, significat Augustinus post hanc vitam non crescere merita vel demerita, et ideo judicandos omnes ad gloriam, vel ad Gehennam, et ad majora vel minora proemia vel tormenta, prout erunt opera facta ante mortem.

Objiciunt decimo Theophylactum, qui in cap.Vili. Matth. sic ait: « Anima egressa, in mundo non erat: justorum enim animae in manu Dei sunt, peccatorum vero et ipsae hinc abducuntur, ut anima divitis. » Res¬

pondeo, indicat Tfieophylactus, non vagari libere animas per mundum, ut daemones faciunt, sed clausas esse in suis receptaculis, et quamquam non meminit nisi duorum locorum, tamen non excludit alia. Possumus autem animas, quae ad Purgatorium deducuntur, revocare ad quodlibet eorum duorum, quae ipse ponit; Nam quia justae sunt, recte possunt dici esse in manu Dei, licet non sint in regno; et similiter dici possunt esse in inferno, quia Purgatorium pars est inferni, vel certe locus vicinus.

Undecimo, Hieronymum objiciunt, qui sic in cap. IX. Amos loquitur: « Quando anima vinculis laxata corporeis, volandi quo velit, sive quo ire compellitur, habuerit libertatem, aut ad inferna ducetur, de quibus scriptum est; In inferno quis confitebitur tibi? aut certe ad coelestia sublevabitur. »

Respondeo, non loqui Hieronymum de morte naturali, sed de solutione animse a corpore per speculationem; Nam disputat eo loco de anima impia, quse quocumque se verterit cogitatione, ibi Deum ultorem inveniet. Itaque cum dixisset: « Aut certe ad ccelestia sublevabitur », subjungit: « ubi sunt spiritualia nequitise in coelestibus et si sibi vere circumcisionis scientiam voluerit vendicare, et humilitate concepta habitare in montibus, et ibi scrutantem manum Dei evadere non valebit; quod si desperans salutem oculos Domini vitaro tentaverit, et in ultimos falsorum fluctuum terminos pervenire, etiam ibi mandabit Dominus serpenti tortuoso, et antiquo, qui est inimicus, et ultor, et mordebit eam. Capta quoque vitiis atque peccatis, gladio Domini percutietur, ut per cruciatus, atque supplicia ad Dominum revertatur. »