Articulus 13
Qualiter virgo debeat se quotidie (imo et incessanter) coram Deo habere, ac semper ad meliora et perfectiora festinare.
EX præhabitis innotescit quod omni virgini primo et maxime necessaria est vera, stabilis ac profunda humilitas, per quam se ipsam coram Deo indesinenter deprimat et vilipendat, et quidquid virtutis ac gratiæ in se habuerit, Deo cum ingenti gratiarum actione adscribat, omnem gloriationem inanem perpetuo detestetur, odiat et conculcet, et non nisi in Domino glorietur.
Deinde necessarius est virgini timor Dei filialis, castus et sanctus, ita ut vereatur Deum offendere magis ex sincera caritate ipsius quam ex pœnarum formidatione. Timeas ergo, o virgo, ne dignissimum, sanctissimum ac superdulcissimum Dominum Deum tuum, sponsum cœlestem, creatorem ac salvatorem animæ tuæ, offendas per negligentiam et incustodiam cordis tui, ne discedat a te. Vide qualiter sponsa honesta et uxor fidelis metuit sponsum suum carnalem et maritum offendere, et si offensus fuerit, qualiter cupit, conatur et properat ei reconciliari. Sic tu, imo incomparabiliter plus metue et verere Sponsum illum cœlestem, omni carnali sponso infinite meliorem, amabiliorem et honorabiliorem, offendere, ne offensus te deserat. Ipse namque odit iniquitatem, et omnem negligentiam aspernatur; nec in mente acediosa, pigra, incustodita habitare dignatur; et maledictus est coram ipso, qui in ejus obsequio se habet negligenter, irreverenter, intimorate, incustodite.1
Hoc itaque scito, quod quanto plus aliquis diligit Deum, tanto plus veretur et cavet offensam et omnem inhonorationem ipsius; atque ex hoc potes perpendere an diligas, si cum omni diligentia abhorres et vitas omnem offensam et irreverentiam ejus. Denique, ut tam timorate et pure habere te valeas, indesinenter, in omni actione tua interiori et exteriori considera et adverte Deum esse præsentem, et omnia intuentem ac judicantem: sicque erubesce eo intuente peccare, inania cogitare, illicita affectare, inutilia loqui, et tempus tibi concessum infructuose expendere. Et ut possis mentem tuam in Sponso cœlesti defigere, et a districtionibus cordis te refrenare, verbum illud sancti prophetæ Eliæ frequenter omni hora revolve:2 Vivit Dominus, in cujus conspectu sto hodie. Ad cujus saluberrimi verbi memoriam toties mentem tuam reducas quoties senseris eam districtam, negligentem aut viliter occupatam: et ita in vera cordis custodia, in stabilitate interna et in omni virtute quotidie multum proficies.
Præterea, sic fundata in saluberrima humilitate, filialique et casto ac sancto timore Dei, stude in ceteris cunctis virtutibus quotidiana acquirere incrementa, atque pulcherrimam virtutum structuram in anima tua construere, in omni mansuetudine, patientia, sobrietate, pietate et misericordia proficiendo, præsertim in caritate Dei et proximorum, in omni exercitatione interna: ita ut de die in diem orationibus meditationibusque salubribus ac laudibus Dei, magis ac magis devote, alacriter et perfecte te habeas, et juxta doctrinam Apostoli, nullus sermo malus de ore tuo procedat, sed qui utilis est ad ædificationem, ut det gratiam audienti.3
Amplius, virgo devota quamvis in omni loco et tempore, in omni actu, causa atque negotio debeat cor suum ad Sponsum cœlestem frequenter ac ferventer erigere, aliquas tamen horas diei ac noctis debet spiritualibus exercitiis specialiter deputare, in quibus debet orationibus, meditationibus ac laudibus Dei vacare, tantamque sanctæ devotionis gratiam et virtutum profectum ab Omnipotente sortiri, ut tota die coram aliis exemplarior, custoditior, mitior, sincerior potentiorque consistat. Insuper, quotidie certis horis, præsertim antequam vadat dormitum, conscientiam suam examinet diligenter, qualiter diem et noctem expenderit, quid boni omiserit, quid mali commiserit prudenter discutiendo, et se ipsam coram Judice summo cum grandi contritione accusando, veniamque petendo, et emendationem in omnibus proponendo, opportunoque tempore confitendo. In sanctis quoque cogitationibus studeat obdormire; et quando evigilaverit, mentem suam mox levet ad Deum, orando ac salubria meditando. Et universa bona quæ agit, conetur quotidie magis devote peragere.
In cibo et potu moderantiam servet, et in cunctis per discretionem se regat. Superioribus quoque suis cum omni promptitudine cordis propter Deum libenter obediat ad proficiendum in bonis, prout inspiratio Spiritus Sancti docebit. In omni adversitate, persecutione, irrisione, infirmitate, injuria, sit patiens et tranquilla, nec aliorum improbitate vincatur, imo potius vincat in bono malum.45 Nulli faciat nisi quod sibi vult fieri. Neque alicui obloquatur, nec detrahenti consentiat; sed verbis aut signis ostendat se verba detractoria, pungitiva, discordiæ seminativa, scurrilia, mendosa, dolosa, duplicia, aut alio modo illicita, imo et otiosa, jocosa et ludicra, ad dissolutionem et cachinnum provocantia, omnino invite audire ac abhorrere.
Postremo, quantum ad suum pertinet statum, studeat sapienter implere præceptum fraternæ correptionis, increpando delinquentes cum humilitate, fervore ac serio, nec unquam peccatis consentiat alienis. In divino autem Officio sit maxime custodita et Deo totaliter stabiliterque intenta, et semper faciat aliquid boni, ac totis viribus regratietur Altissimo, et oret assidue pro bono communi, et generali ac plena reformatione Ecclesiæ in omni gradu, statu et ordine, pro vivis et mortuis, potissime pro parentibus, propinquis, benefactoribus et commissis.
Footnotes
Chapter 14 of 15