Capitulum 15

De exemplo patientiæ abbatis Paphnutii.

NUNC aliud referamus exemplum, abbatis Paphnutii, qui tanto affectu studioque semper resedit in secretis illius insignis et ubique prædicabilis solitudinis Scythi, in qua nunc presbyter est, ut ceteri anachoretæ imposuerint ei Bubali cognomentum, eo quod solitudine semper gauderet desiderio quodam ingenito, ut sic loquar.

Qui quum in pueritia sua tantæ esset virtutis et gratiæ, ut etiam præclari ac summi viri mirarentur gravitatem atque immobilem constantiam ejus, exæquarentque eum senioribus, meritis suarum virtutum, quamvis minor esset ætate, et eum suo ordini connumerandum censerent, livor qui fraterna corda instigavit contra Joseph patriarcham, succendit Fratrem quemdam igne zeli voracis.¹ Qui cupiens nævo quodam ac macula deformare pulchritudinem S. Paphnutii, excogitavit hoc malignitatis venenum. Nam sumpta temporis opportunitate, quando Paphnutius ad ecclesiam ivit die dominica, irruit furtim in cellam ipsius, et librum suum abscondit latenter inter plectas quas solebat Paphnutius de foliis palmarum contexere.

Quo facto, Frater ille securus de dolo festinavit ad ecclesiam, quasi conscientiam habens puram ac simplicem. Completo itaque divino Officio, conquestus est S. Isidoro coram Fratribus universis librum suum sibi esse de cella subtractum. Quæ querimonia quum turbasset animos omnium, præsertim Isidori, qui fuit presbyter illius deserti ante Paphnutium, nec haberent quid primo suspicarentur aut judicarent, utpote summa admiratione percussi de novitate peccati tam inauditi, tunc Frater ille nequissimus requirebat, ut omnibus in ecclesia remanentibus, aliqui mitterentur ad scrutandum sigillatim cellulas Fratrum. Quod quum Isidorus senioribus injunxisset, illi cellulas omnium revolventes, invenerunt librum in cella Paphnutii inter plectas, ubi insidiator eum absconderat. Itaque redeuntes codicem coram omnibus ostenderunt. Paphnutius autem quamvis de puritate conscientiæ suæ esset securus, exposuit tamen se totum ad satisfaciendum, quasi furti exsisteret reus, et locum pœnitentiæ suppliciter postulavit: in hoc ipso providens verecundiæ ac modestiæ suæ, ne si conaretur se excusare de furto, argueretur mendacii, nemine aliud suspicante quam quod erat inventum.

Quumque de ecclesia protinus abscessisset, non tam mente dejectus quam in Deo confidens, ipsum cum lacrimis invocavit, et triplicans sibi jejunium, prostravit se summa humilitate etiam coram hominibus. Sed quum ita se subdidisset cum ingenti contritione carnis ac spiritus, ut die sabbati aut dominica veniret ad ecclesiam mane, non ad suscipiendam sacram communionem, sed ad veniam humiliter postulandam, atque ad prosternendum se in limine ecclesiæ, Deus omnium occultorum cognitor nequaquam passus est eum a se ipso diutius ita affligi neque ab aliis diffamari. Nempe quod sceleris illius inventor, fur improbus rei propriæ, alienæque laudis callidus infamator, commiserat nullo hominum cognoscente, publicavit loquente per ipsum diabolo, qui criminis illius fuerat instigator. Arreptus namque a dæmone durissimo, patefecit cunctas insidias factionis occultæ, sicque idem fuit proditor et suggestor criminationum illarum.

Denique tamdiu ac graviter vexatus est Frater ille iniquus a spiritu malo, quod emundari non potuerit orationibus Sanctorum ibi præsentium, qui meritis divinorum charismatum imperabant dæmoniis: imo nec singularis virtus ac gratia Isidori presbyteri extruserit a Fratre illo crudelissimum vexatorem diabolum, quum tamen tanta fuisset virtus a Deo collata

A Isidoro, ut nunquam quisquam obsessus perductus sit ad limina ejus quin velocius sanaretur; reservante Christo hanc gloriam adolescenti Paphnutio, ut insidiator ejus non purgaretur nisi oratione ipsius, et cujus laudi invidus inimicus crediderat se posse aliquid demere, ejus nomen proclamans, acciperet veniam sui delicti et finem præsentis supplicii. Itaque Paphnutius in adolescentia sua præmonstrans tanta indicia probitatis futuræ, designavit in puerilibus annis lineas quasdam perfectionis illius quæ erat in eo augenda ætate matura. Talia ergo fundamenta virtutum ab exordio collocemus in nobis, si cupimus pervenire ad culmen perfectionis virtutum ipsius.

Footnotes

1. Gen. xxxvii, 4. ↩