CHAPITRE PREMIER.--Quels doivent être les prédicateurs
La prédication de la parole de Dieu étant une des plus divines et des plus importantes fonctions de l'Église, on doit apporter un grand soin pour bien choisir les personnes qui doivent être employées à ce divin ministère, afin que le saint Évangile ne soit annoncé que par ceux qui auront les qualités conformes, autant qu'il est possible, à un si grand et un si saint office dont la première c'est d'être prêtre ou tout au moins diacre.
Les autres qualités sont très bien décrites dans les paroles suivantes, qui sont en partie de l'Écriture sainte, et en partie de saint Bernard 63 , qui contiennent une excellente instruction, et qui donnent la plus belle de toutes les règles aux prédicateurs. Plût à Dieu que la lecture fréquente et la sérieuse considération de ces saintes paroles fit souvent l'occupation de ceux qui sont employés à ce saint exercice, afin que, voyant combien ils sont éloignés de l'état qu'elles marquent et qu'elles demandent, ils fussent portés à s'humilier et à travailler avec soin pour acquérir la perfection nécessaire à un si saint emploi, par la pratique des choses qu'elles expriment en cette manière:
Ad praedicandum Dei verbum mittantur: 8 Qui legatione pro Christo fungi, quoties opus erit, nec jussi renuant, nec non jussi affectent 64 ;
Qui quod verecunde excusant, obstinatius non recusent 65;
Qui non hujus mundi, sed Dei solius gloriam quaerant 66;
Qui mites et humiles corde fieri a Christo didicerint 67 , et omnem mansuetudinem ad omnes homines ostendant 68;
Qui sint prudentes sicut serpentes et simplices sicut columbae 69 ;
Quorum mores sint sine avaritia 70, quique post aurum non abeant. nec sperent in pecunia et 63 De Consideratione, ad Eugenium.
64 S. Bernard. De Consid. lib. IV, cap. 4.
65 Ibid.
66 « Qui a semetipso loquitur, gloriam propriam quaerit qui autem quaerit gloriam ejus qui misit me, hic verax est» Joan VII, 18.
67 « Discite a me, quia mitis sum et humilis corde.» Matth. XI, 29.
68 « Omnem ostendentes mansuetudinem ad omnes.» I Tit. III, 2.
69 « Estote ergo prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. » Matth X, 16.
thesauris 71 , sed tanquam homines Dei sectentur justitiam, pietatem, fidem, charitatem, patientiam, mansuetudinem 72;
Qui orationi instent et ministerio verbi 73 , ac in omni re plus gratiae Dei fidant, quam suae industriae ac labori 74 ;
Qui spiritu sapientiae et intellectus, spiritu consilii et fortitudinis, spiritu scientiae et pietatis et spiritu timoris Domini ita repleantur 75 , ut de plenitudine illorum accipiant omnes qui eos audiunt 76;
Qui provideant bona, non solum coram Deo, sed etiam 9 coram omnibus hominibus 77, famae providentes suae, nec invidentes alienae 78;
Qui sint vere lux mundi, et sal terrae 7 9 ; nec non exemplum fidelium, in verbo, in conversatione, in charitate, in fide, in castitate 80 ;
Qui sint exemplum bonorum operum 81 ,vasaquae in honorem sanctificata, utilia Domino, ad omne opus bonum parata 82;
Qui faciant et doceant 83 , ut sint lucernae ardentes et lucentes 84 , sicque luceat lux eorum 71 « Qui post aurum non abiit, nec speravit in pecunia et thesauri. » Eccli,
Xxxi, 8
72 « Sectare vero justitiam, pietatem, fidem, charitatem, patientiam,mansuetudinem. » I Tim., VI, 11.
73 « Orationi et ministerio verbi instantes erimus. » act., VI, 4.
74 « Qui... de omni re orationi plus fidant quam suae industriae vel labori. » S. Bern., l. c.
75 « Et requiescet super eum... spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis,et replebit eum spiritus timoris Domini. » Is., XI, 2, 3.
77 « Providentes bona, non tantum coram Deo, etiam coram omnibus hominibus.» Rom., XII, 17.
78 S. Bern., loco cit.
79 « Vos estis sal terrae... vos estis lux mundi. » Matth., V, 13, 14.
80 « Exemplum esto fidelium, etc... » I Tim, IV, 12.
81 « In omnibus teipsum praebe exemplum bonorum operum.» Tit. II. 7.
82 « Erit Vas in honorem sanctificatum, et utile Domino, ad omne opus bonum paratum. » II Tim., II, 21.
83 « Qui autem fecerit et docuerit, hic magnus erit... » Matth, V, 19.
coram hominibus, ut videant opera eorum bona, et glorificent Patrem nostrum qui in caelis est 85 ;
Qui Christi bonus odor sint in omni loco 86 ;
Quorum ingressus pacificus, conversatio santa, exitus irreprehensibilis 87 ;
Quorum sermo, aedificatio; quorum vita, justitia; quorum praesentia grata; quorum memoria in benedictione 88 ;
Qui se amabiles praebeant, non verbo, sed opere; reverendos exhibeant, non fastu, sed actu 8 9 ;
Qui humiles cum humilibus, et cum innocentibus innocentes, duros dure redarguant, superbos increpent, malignantes coerceant 90;
Qui profana, et vaniloquia 92, profanasque vocum novilates devitent 93;
Qui non adulterent verbum Dei; sed ex sinceritate, sicut ex Deo, coram Deo, in Christo loquantur 94 ;
Qui Evangelium Dei praedicent, non quasi hominibus placentes, sed Deo qui probat corda nostra; neque in sermone adulationis, neque in occasione 10 avaritiae, nec quaerentes ab hominibus gloriam 95 ;
Qui vulgus non spernant, sed doceant: divites non palpent, sed terreant: pauperes non negligant, sed diligant 96 ;
Qui annuntient populo Dei peccata eorum, et domui Jacob scelera eorum, ut poeniteant, et convertantur ad Dominum 97 ;
Quorum praedicatio non in sublimitate sermonis, neque in doctis, aut persuasibilibus
86 « Quia Christi bonus odor sumus Deo, in iis qui salvi fiunt, et in iis qui pereunt. » II Cor., II, 15.
88 S. Born loco cit.
91 « Sollicite cura teipsum probabilem exhibere,etc... » II Tim.,II,15.
Cor., II, 17.
95 « Sicut probati sumus a Deo ut crederetur nobis Evangelium ita loquimur non quasi, etc... » I Thess., II, 4-6.
Lviii, 1
humanae sapientiae verbis, ut non evacuetur crux Christi, sed in virtute Dei 98 ;
Qui verbum praedicent opportune, importune, arguant, obsecrent. increpent, in omni patientia et doctrina 99 ;
Qui infirmis infirmos, omniumque servos se faciant, atque omnibus omnia fiant, ut omnes Deo lucrentur 100 ;
Qui denique Evangelio Christi, quod annuntiant, digne conversentur 101.
11
Notes de l’éditeur (Œuvres complètes, 1905–11)
70 « Sint mores sine avaritia. » Heb., XIII, 5.
76 « De plenitudine ejus nos omnes accepimus. » Joan., I,16.
84 « Ille erat lucerna ardens et lucens.» Joan., V, 35.
1 Qui sollicite curent seipsos probabiles exhibere Deo, operarios inconfusibiles, recte tractantes verbum veritatis 91 :
85 « Sic luceat lux vestra, etc... » Matth, V, 16.
87 S. Bern. loco cit
89 S. Bern. loco cit.
90 S. Bern. loco cit.
92 « Profana autem et vaniloquia devita. » II Tim., II, 16.
93 « Devitans profanas vocum novitates. » I Tim., VI, 20.
94 « Non enim sumus sicut plurimi, adulterantes, etc... sed... loquimur. » II
96 S. Bern I. c.
97 « Annuntia populo meo scelera eorum, et domui Jacob peccata eorum. » Isa.,
Chapter 5 of 35