Epistola II. Osberai ad Anselmum

F3 consulit humiles subire onus Cantuariensis aichiepiscopi.

Domino sanetissumo, «haiissimo electo. Anglorum.

tunis nimis obsistente, 7e Deum laudamus esse cantatum ?

Quid, inquam, vel ad divinas laudes maguificentius, vel ad humana spectacula gaudentius , quam quod in1ua elect one, e»clusis omnibus transaciz tempestaus aflhetionibus, omnia ad propni juris possessionem veluti jubileo termino cucurrerunt 15, dum vincti ad expeditionem, carcerati ad lucem, ca-

VARLE LECTIONES.

• Utrumque ms. utique — * Et accipere ms. et vobis accipere '? Circa meum mis. contra meum * Execramini ms. execratemini 5? Ragidas ss. 1igidos.— ** Universalis Ecclesia ts. '5 EXu actam, virgam m$. extactam; sinistram, ne sororem juvaret, for-. '* Concurrerunt n. cucurierurt

tur ms. Deus dignatur universalis Ang orum Ecclesia tutor retentam ; virgam

!! Digna-

15 LIB. Tif, EPIST. Ii. "

. plivi ad libertatem, oppressi dirissimis "exactorum A "ipsi flagitiosissimum corruptionis negotium meditati

furoribus redierint ad eréctiopem. í - '--

Omnia haec te loquuntur, tibi famulantur, tuis meyitis asceribuntur. Quod si'omnes hz diving blanditias ad consentiendum te non excitaverint, profecto noveris districla animadversione zequissimum judicem 1eeum acturum, taliterque in die extremi judicii ** adveisum te propositurum : O homo meis ubeibus nutiite, meis virtutibus ditate, me's doctrinis illuminate, meis honoribus sublimate, quam-tibr. molestiam ingessi, ut me praeceptorem fugeris; monitorem contempseris, imponentis mei jugum erecta. ce vicé abjeceris ? Nonne satius erat nihil mihi de tuo contulisse, quam quae» mea fuere crudeliter abstulisse ? Annon constabat pei tuam megligentiam ablatum, quod per tuam mihi diligentiam non est allatum? Cur non cogitabas !5 infinita hominum m'llía te occidisse, dum paucorum volebas saluti consulere? Ecce etenim [sponsa mea, sancta Cantuariensis Ecclesia, spostloli mei Petri benedictione a. principio sanctificala, piissimo piissimi Gregoru studio nobiliter fundata, SS. Bomfacii, Honorati, Vitaliani, Agathonis 1*, et ceterorum orthodoxorum Patrum singulari semper privilegio donata ; ad quam, salva Romanae et apostolicze sed«s auctoritate, omnium circa regionum Ecclesie i suis oppressionibus confugeie, atque ab ea. tuendae ** Jibertaus praesidia expetere simul ac suscipere solebant; ecce illa talis omnium peripsema effecta, omnium pertranseuntium pedibus conculeata, non solum nulla perdite jibertatis, jura ?* exteris resutueie, sed nec sua multo tempore valuit illibata custodie. Homines autem, quos ei ad custodiam casutatis deputavi, a quibus sei vandze integritatis illius fidem accepi, non modo ips: nihil defensionis adversus alios incesti cupidos paravere, imo

1 i

VARLE LECTIONES,

sunt. Cumque illa, non immemor quam fuerit magno acquisita, quam legibus convineta **, quam denique*? muneribus dotata, reluctando succlamasset, illi , abreptis ornamentorum suorum vestibus, nudam, venalem et confusione plenam eamdem reliquerunt Exclamat itaque multuplex filiorum caterva, quos in lavacro seeunde nativilatis ipsa mihi genuerat, ct intra gremium sancte dilect:onis tenerius tutiiei at, maternae cupiens verecundue mederi, ejusque nudilatem oppanso velamine tueri, Ecce qui matrem afflixerant, gravioribus in filios molestiis deszeviunt, dum hune ab uberibus raptum miseranda czede discerpunt, illum ferrugiendo stridore premunt, alter exca laubula inhabitat ; alus longa evsilia. deplorat, Quodque ad scelus praecipuum fuerat, dum se adulteri homines scelerata calliditate mnocentes prodere vellent, 1n. tantum apud teirenas potestates odium matrem cum prole adduxerunt, ut quicunque eos interficeret, obsequium se przestare Deo aib traretur. Ultimum vero et quasi palmare totius mah flaguium exsütit, cujus radix si 1a lucem solis hujus perlata fuisset, non solum hane exhoireret Chiistianus, yerum etiam omnis exsecraretür paganus, Jud.eus, àtque haereticus. Ego autem ultra non ferens tantam sponsae mea calamitatem: ex. tota ** hominem:plenitudine te, Anselme, elegi, atque ad zelandum pio S64 me amicum sponsi exhibui, doctrinam contuli, virlutem Jargitus sum. Piae:emonstravi oraculis, com-

C probavi miraeulhs; verum tu mihi praetulisti Nor-

manne comitem, Deo vermem, viventi mortalem, latitudini Anglorum angustz sohtudinis nidum, Eicessit ne animo Petrum apostolum Antiochie intronisatum, nee tamen ullorum singultibus, ne Romanos experiretur (1) furores, propeditum ? Cur te fugit

" ?

'" Diejudicii ms. die extremi judicii !5'Gogitábas mis. cogitabis 3? SS. Bonif. Honor. Agaihonis ms.

SS. Bonifaen, Honoarii, Vitaliani , Agatlionis

' Tenende ms. Luends ** Cura ms. jura "is, conjuncta ** Quamque denique ms. quam denique ? E& toto ms. ex tota

*: Convincta

JOANNIS PICARDI Ecclesim S. Victosis. Paiisiensis Auguatintuni canonici NOTJE.

(D ]tomancs ezxpeinetur. D. Anselm. epist. 7, infra, aperte dicit D, Petram. Romam migrasse. ld tamen adlinc neseitur a nostris et Germanis et Anlis Gnosucis. Dolendum profecto bomines , sibi

rzo oculatiores, in hac camciores talpa, nondum vidisse apud Jren. lib. yi, cap? fet 5. Terbl. lib. De bapt , De preseription. ;:Ignat. ad Mariam, Cassiod., Euseb. Cxsai.. hb, a1, dist. Eecles., Ruffino interprete, cap. 14, 15 et 25; Epiph. haeres. 27; Ambios. lib. 111 De Sac, cap. 1. Hieron. in Catal.; Optat. Milevit, lib. 1, August..De haeres. ad Quodwultdeum har. 4, Cont. mi Peul. lib. 11, cap. 51, el alios quamplures, quos lubens sileo, ne manifestior fiat eorum caecitas,

Quis igitur non faciat risum plusquam Democriticum de ílla ridicula. thesi agitata a. Germanis, usque Lutheranis anno 1520, An Petius Romo fueri? ul notatum estin. Schol. margin. ad abbatem Usperg. ubi de Petro. Et ejus quidem posiuonis negantem partem propugnat unpudenter et (de moe) falso Joannes Baleus Anglus Sudolvogiu&, peregri-

nusque apud Germanos (ut gloriatur, hancque ob causam Germanis theologastris a me conjunctus) pro Christ (sic Antiehristum specioso Cliiistt menütue

D nomine) professione. '

Porro »ps:ssuna sunt ejus verba, centuria prima Seiipt. Britanp. pag. 16, edit. Basil. 1557 : « Petrus cum ex Christi Domini jussu ac precepto ciicumcisionis apostolus fuerit, Gal. n, zequum profecto non erat ut, relicto Judeorum grege, 25 annis (ut somniant papislze) apud gentes incireumcisas Romae sederet, aut illis gentilium regum more imperaret. In Judaea ergo ac finitimis regionibus, Chrisu mandalo ohstriclus permansit, prodicans jin. maritimis urbibus Evangelium regni Dei, quod et 1psa testan-tur miracula qua per illum Deus operabatur. Nam Lydde paralyücum JEneam samiati resutuit; Tabitham: Joppe a mortuis excitavit. In Cesarea Cornelium Centurionem baptizavit, atque alia pluia fecit. Que omnia declarant illum nec sedisse, nec mortem obiisse Romze, Unde Bapt, Mantuanus in. vi Fast, libro,

Pauli caput Miletinoram atque Ephesiórum fletibus A ptione rudem, derelinque1e tentaverit. Idem beatis-

irroraum ; nec tamen a sulcando zquore, quod eum ad exteras transmitteret nationes, prohibitum ? Rogo, hominum sapientissime, si talibus te sententiis judex 1mpeteret, nonne, rationum pondere pressus, Parce, judex, clamares **? Jam veio, si illam, cui tu noviter altitulatus es, Ecclesiam non tanti apud Deum asneriti esse dixeris, grande ejus meritum licet agnoscas **, Laurentium namque aichiepiscopum multo verbere a prefato apostolo novimus flagellatum, propterea quod, paganorum metu conterritus, fugam 3nient, et eamdem Ecclesiam adhue in fidei perce-

simo confessori Christi Dunstano *7 idem apostolus cum coapostolis Paulo et Andraea splendens apparuit, eique tiadens gladium verbo Dei inscriptum, futurum illum, ut postea evenit, ejusdem Ecclesi» ponuficem prafiguravit. Quod, si tanta Christi et apostolorum dignado super eamdem Ecclesiam ab initio fuisse perhibetur, magno tibi providendum est opere, qvi sanctissimam scientiam habes, ne hujus diguationis participium refugias , cum neque sis privata gratia exhibitus, neque mercenarius, neque 5imonis discipulus, sed quem et divina vocavit electio, et aposto-

VARUE LECTIONES. ? Paria, judex, 1eclamares ns. parcejudex, clamares ]gnoscas ms. agnoscas — Confessori Dunstano

xs, Confessor). Chirisu Dunstario

Uibibus Assyiiis Cliisti post funeia, postquam

In coelum 1eduus, bis septem dicitur annos

Impendisse, gi avi vexans mala numina bello.

Mox maia mgiessus, longaque ambage viarum

un cumlatus , 1161 vett. Brthynica. versus

Liutoia , Cappadoces, Galatas, Pontunque pesagrans :

Quotquot eant illis Judea ab oiigine 1egms

Jdocuu Cliistum, veleiique retraxit ab. usu.

Hieronymus etiam atque Lyranus super illa Christi xeiba : [cce ego milto ad vos prophetas ac saptentes, €lc., asserunt Petrum fuisse a. Judzeis Hierosolymze ciacifixum, quod et illis verbis aptissime respondet.» Sic quidem Baleus : sed utrum sic se habeant haec, wleamus. Jmpiimis Evangehum, Petro creditum, non sic conclusit Christus intra Ecclesi: Judaicze »reles, ut ad genülium aures non pervenerit : ]mo Act. x, per vas quadrangulum , coelitus allatum refertumque 1impuris animantibus, jussus est Petrus *liam ipsis gentibus evangelizare. Hinc postea illis audientibus professus est Deum non. esse accepto;em personarum, sed cujuslibet. genus justum ei placere : ut qui dominetua. universis, Quamobrem sut Lucas ibidem, cap. x, sub finem. Obstupuerunt ex cucumcistone. fideles , qui veneiant cum Peno., quia et m nationes gíatia Sputtus sancti effusa. est.

Mantuanus vero, a Daleo citatus, ne veibulum quidem habet de Petri morte aut papatu, tantum abest ut neget, [prteiquam quod nullam uibium a

se recensuajum in Palesuna reperias, quod gia-

vissimo est argumento Petrum 1eliquisse Judaeam, ut 1ncireumceisas doceret gentes, contra Balei menrem et. judicium. Nam ut. divino. jussu aliquandiu Judaeos, sic et eodem postea ethnicos docuit. Quod autem Mantuanus senserit et. seiipserit. D. Petrum Romas necatum fuisse, liquet ex lib. 1 De agone D. Dionysii Areopagite, quem multo labore. ftomam venisse describens magistii sui. D.. Pauli. visendi ergo, ait :

Sed fuit. eventu clausus labo: ille sinist10, Nam licuit paucis, heu ! pyceceptore, diebus Et sancto semone fiu , quia. [ata repente Demeiseie novi duo mazima lumina mundi , Vidit ab. excelso Petrum suprema tzahentem (Heu, facinus visu hoi endum ! ) suspua ligno.

Rursusque im. x Fastorum de eodem Dionysio sic canit :

Po freta devenit Romam post funeia Petit, Post obitum Pauli, qua tempestate tenebat Naviculam Petyi Clemens Romanus, eic.

Sed Baleum suis conficiamus arnus ; nam vi Fasto?um citato (vide hominem 1pso mendacio mendacioien) ait Mantuanus de Peto loquens .

B Multa maiet teris disciimina passus ad urbem

Romuleam, mundi dominam 1e10mque potentem, Venu, ubt vteini jaceiet piimoidia regni.

Hieronymi locus indicatus, et a me integre religioseque exsci iptus, iterum traducet Baleum ipsis etiam Cretlensibus mendaciorem. Hieronym. lib. 1v Comment. in Matth. ad caput xvi, explanans evangeliste veiba :: Et ez illis occidetis, et. ciucifigetis, et flagellabiis, subjungit varia esse. dona discipulorum Christi. « Alios, :nquit, prophetas, qui ventura pi.edicant ; alios sapientes, qui noverunt quomodo debeant proferre sermonem ; alios Scribas in lege docussmos : ex quibus Japidatus est. Stephanus, Paulus occisus, crucifixus Petrus , flagellati in Actibus apostolorum discipuli, et persecuti eos sunt de civilale. in civitatem. expellentes de Judea ut ad gentium populum transmigrarent. » Sic. Hierony im. qui ne apicem quidem de Petro in Judaea crucifixo

C sciipsit; quin potus, si ejus veiba ad unguem ex-

ploremus, Petium a Judea expulsum, sicque ad ethiicos emigrasse habemus. Quod si quis Bale nomine perfractius inficietur, juie. effigam ei D. Paulum in Judaea peremptum fuisse : interea reclamantibus antiquissimis probatisque Historiographis.. Stephanum autem saxorum grandine obrutum narrat Act. apostol. lib. Verum nec mihi nec Daleo, sed ipsinet Hieronymo (qui litem videtur excitasse) judicium. defeiatur * 1n. Seriptoiibus. ecclesiasticis ai: « Simon Petrus et princeps apostolorum , post episcopatum Antiochensis Ecclesie, et 1 Clauda anno, ad expugnandum Simonem Magum Romam pergit, ibique xàv annis cathedram sacerdotalem tenuit, usque ad ultimum annum Neronis. Ruisuin ad Damasum papam. Mili cathedram Petri, et fidem apostolico ore laudatam, censui consulendam » kt post pauca : « Cum successore piseatoiis et discipulo erucis loquor. Ego nullum primum nisi

D Christum sequens, beatitudiui tuae, id est cathedize

Peui, communioae consocior super illam pe:ram eedificatam Ecclesiam scio. » In Comment, 1n Epist. ad Galat. in illud ipsum caput ex quo Baleus perpetuam 1n Judaea mansionem consutuit, D. Peto, observans D. Hieronym. pleraque desiderari in historia Actuum apostolorum addit illud postremum ^nquiens : Denique. primum episcopum Antiochene Ecclesie Peiyum fuisse accepimus , et Romam exinde tanslatum; quod. Lucas pemtus omisit. Expedit mibi ex. catalogo scriptor. ecclesiast. tesiimonium baud aspernandum, quo Hieronym. au: Cle mens, etc., quaitus post Petium Roma episcope, etc. Lyranum, quia eadem cum Hieronymo diat, przlereo, contentus detexisse impudentem Dalei mali tiam.

tore non egeas, pro affectu tamen monere te audebo, ut nibil inconsulte agas, nec alieno multum a nobis consilio, sive id consecratione tua sit, sive in rehus Ecclesi: dandis aut mutandis, ideo quod novimus sanctissimum predecessorem tuum multa primo adventus sui tempore ordinasse, quae omni tempore posumodum sibi displicuere. Sunt enim plures qui circa destructionem Ecclesie semper laboraverunt, qui nunc putant quam maxime se regnaturos, dicentes te cum Deo semper acturum, res Eccuesie non curaturum , quasi les Ecclesie curare non sit cum Deo agere. Sed, Deo ausiliante, cum te cognoverint, quemadmodum ego, puto illos secus dicluros ac sensuios. Jam nunc repeto omnibus medullis quod promisi salutando , orans Deum ita Ie rectis consiliis agi, ut Deum recta consilia dantem *aleas promereri, Domine sanctissime , sapientissime, el super omnes animo dulcissime.