Epistola VII. Ad Monachos Beccenses

Ut Guillehmum qui apwt Peveium prio: fuit in abbatem eligant; et ut hanc ciam suscipiat, ei paci

pit; Bald»ico autem. ne priosatum. dimittat, ipse inlubet.

Dulcissimis et djleetissimis suis, domno priori Barpmico, et alis monachis Beccensibus, fràter ANusrLMUs, qui hactenus eis sub abbatis nomine ser-

p vivit ", a Deo semper custodiri et protegi.

Deo, de me quod vult, ut de creatura sua, velim, nolim, disponente, et reverendo domino nosiro principe Northmannorum Roberto concedente; et archiepiscopo nostro Guillelmo praecipiente, et vobis a Deo coactus, faventibus, a vestra cura sum absolutus, et majori involutus. Si Deus vobis dederit eam gratiam przedicti domini nostii principis, ut de Ecclesia nostra vobis velit dare abbatem, et nostrum inde dignetur audire consilium, illi et vobis dico quia (2) de nullo mihi melius videtur quam de domno Guillelmo, qui prior fuit apud Pexeium. Et si jussio gloriosi domini nostri prineipis in hoc fuerit, quod utinam ita flat, ego quoque tibi, frater Guillelme, in nomine Domini per sanctam obedientiam

VARLE LECTIONES

*3 Regulam professi ms. 1 Regulam obedientiam professi

$? [pse qui vos redemit sanguine suo, eorum

meritis et intercessionibus sic vester mss. et eorum meritis et intercessionibus, ipse qui vos redemit, sit

vester ** False suspicionis sss. false de me suspicionis J *7 Hactenus sub Abbatis nomine serviunt mss. hactenus eis sub Abbatis nomine servivit

dem 1n$$. collata

$» Suspieandum mss. suspicando ** Cum eis-

JOANNIS PICARDI NOTJF ^

Guillelmo, etc. Hinc certo certius est. Anselmum intus et in cute hunc. nosse Willelmum , eum speciale non tantum de eo in sui locum legendo det consilium, sed ei votum faciat; quae: quidem certissimo sunt argumento probitatis et sanctimoniae Guillelmi. Agedum, videamus illum pusionem, sensimque adolescentem, videamus tironem, cum hic videamus futurum non dico veteranum militem sed ducem. Anonymus Beccens. in prologo Mistoriz ejusdem pollicetur se ejus successorisque Vitam posteris relicturum : unde est quod certius ei credamus narrationem hoc verborum stamine ordienti.

« Venerabilis abbas Beeci Guillelmus, nobili Northmannorum prosapia originem trahens, in veter castro super Rullam, quod dicitur Monsfortis, claris parentibus est exortus, Pater ejus Turstinus, mater Albeieta dicebatur, Rogerii de Bellomonte , Patris Roberti eomitis ex sorore neptis. Qui puer dum adhue in eunis jaceret, gravi molestia tactus pene visum amisit. Territa mater pro filio lugens cucurrit ad quamdam ecclesiam S. Germani in eodem castio sitam, et obtulit illum super altare ejusdem ecclesie, vovens Deo, et beatissimae Dei genitrici Marize, sanctoque Germano, quod si puer illam incommoditatem oculorum, eorum auxilio evaderet, illum servitio Dei nutriret, litterisque imbuendum traderet, simulque rogavit Deum , ut si aliter puerum sanare nollet, 1n se; 1d est 1n. matiem. infiimitatem

De nullo mihi melius videtur quam de domino (C; illam converteret, Quid plura? Annuit petitioni et

voto bonae; matis gratia Salvatoris nostri, pietasque ejus sanctissimze Genitricis , nec non et beaussimi confessoris Germani , et infans integra restitutus est sospitati; matrem vero infirmitas corripuit, nec multo post exstinxit. Crevit puer, et cum ad congruam pervenissel 2eiaiem, Lraditus est litterarum studiis ymbuendus. Coopit 11aque. bonae indolis esse, amoie Dei fervere, cum honestis incedere, ab inhonesus animum revocare, Jam mundi luxum spernebat, jam sermone, actu et habitu talem se exhibebat ut jam tune quasi monachus ab omnibus haberetur, quantum ad vit$ morumque spectabat informationem. Si quando a cognatus et amicis ad Scholas aliquid pecunisz sibi mitteretur, quasi. rem malam vitabat suscipere; sieut condiscipuli ejus soli. erant referre , ita avaritiam perhorrebat. Cumque vicesimum quintum ageret zeatis annum, desiderans vocem Domini implere, dicentis : Qui

D ?on 1enuntiat omnibus que possidet, non potest meus

esse discipulus : et si quis. vult post me venue, obnegel semetipsum , et tollat ciucem« suam, et sequatur me, renuntians mundo, Becci factus est monachus sub sanctissimo abbate Anselmo. Ingressus monasterium intentissime religioni monasticae operam dabat : lectioni et silentio assiduus vitam suam honeste custodire admodum studebat. Ita Deo placere cupiens, hominibus charus, in castris Domini Sabaoth, ejus sgna sequens, pe quindecim annos

pizcipio, ut hane curam in spe auiilii Dei, tuam A tue. dilectionis in Deo, ut nec putem me indigere

postponens requiem, pro fratrum tuorum utilitate humiliter suscipias. Istas litteras congruo tempore, et domino nostro, et congregationi, et quibus oportebit, voló preesentari. Tibi quoque, Baldrice piior, per sanctam obedientiam praeeipio, ut. quicunque sit abbas, prioratum non deseras, nisi ejus et meo consensu, dum vivo. Valete. LPISTOLA IX *$,

ANSELMI AD ROGERUM ADDATLM,

Commendatio Beccensium.

.Domino ,Patri reverendo, abbati Rocrn0, -fratei ANsELNUs, in hac vita prospere vivere-in sanetitate;in futura feliciter in :eternitate. 7

Sic. nobis inyicem conscii sumus ego et yos mu-

^ €

precibus, ut ipsa semper in nobis, quandiu vive'is, wvat; nec vos indigere persuasionibus, quia, Deo annuente, quandiu vivam, in me non deficiet. De teclesia Beeci (quia nihil in hoc mundo purius dilexi, nec diligo), «1 vestra Sanetitas supplicationibus indigeret, utique. coide et litteris, quia veibis pissens nequeo, quantum possem supplicarem, quatenus illi vestra consolatio, et vestrum cousiliuni et auxilium. non deesset, et ut.filios ejus, velut primogenitus et major frater eorum, paterna sollieiudine et, materna dulcedine. foveretis. Sed quoniam vestra. prudenlia, et vestrze chaiitatis since1ias boc vobis persuadeie sine-mea exhortationo suffierunt, et ego propter eo1dis. a',undantiam -om-

' . VARLE LECTIONES. 9t Cum duobus pyefatis mss. collata, — * Quia mhil mss. qua niil

strenui militis officio functus, huic militis: B. An- D el vestitntum pertinentes, ubicunque monachi es-

selmo duce nmnhiavit tam. stienue ut omnes. eum dihigereut , et nullus de co conqueireretur , fama honitatis ejus eieumguaque bonum Christi odorem de eo ferebat. Igitur. D. Anselmo jn Angliam. translato, et aichiepiscopo faclo, cujus fastigium virgae predictus Willelmus antea eum veneratus fuisset, )ostea suscipere meruit. » Huc usque Chiomc. Ds eanse de Willelmi incunabulis, pueritia et monachismo ; msequentia etenim, quoniam hinc in quartum Anselm: fuere 1raducta, elogium. 1eticeo, interim mirabundus qui biographus iste przteiierit quod Willelmus fuerit prior Brixiensis, ut Anselmus peculiariter designavit, Sed ut conjungam disjuncia, tandem umversorum caleuli in Willelmi electionem conglobati sunt, Post haee , ait Chronic. « Vocatus venit, ef ín ordine suo sedit. Tunc prior dixit ei quod ad regimen Beccensis Ecclesie illum eligerent ;* et ut abbatis-offierum, et curam animarum susciperet

sent, àd quorum usus emebantur, sive in claustro, sive exua claustrum in negotiis monasterii quiete forent ah omni consuetudine, quae telonei vel transitus vel alio nomine nuncupatur. Hoc fecit pro amore Dei et Willelmi abbatis Beeci cognati sui. Multa quoque ala beneficia Beccensi cenobio contulit

um vixi, causa ejusdem) abbatis. Itaque novus electus accepto a duce Roberto, ut dictum est, abbaus dono, et a Willelmo Rothbomagensi aichiepiscopo animarum cura, cum gratia principis redut a euiià cum suis. Vemit aulem Deccum sero post completorium die ante festivitatem Dedicationis : qui lestivitas est x Kalend. Novemb , et eo anno Dominica die evenit. Surgens ad matuünas venit novus electus in chorum, et stetit. in loco juxta sedem abbatis, et totum officium festivitas, nocturnum et diurnum decenter ut abbas complevit. Acta sunt haec anno Dominicae Incarnationis 1095. In ipsa

ev parte Der, et sanct. Marie, atque. ommum san- C die Willelmus electus, sedit primum ut abbas m

€forum, nec non ex paite reverendissimi Patris Ánselmi, precepit. At ille, in teram prostiatus, preeor, Domim, aut de hoe quod jubetis omnino alisohítum dim»tte me, aut quomodo jd adimpleie possim, docete. Prro: ad bxc, ut. dimittamimi, aut, non est opus laborare, sed suscipite hane curam in nomine Domiui, et nos vobis ex anino obedientes erimus. Statim ipsa die abbas Rogerius (a) et piior, ei quidam alu fiatres cum eis assumpto eleclo suo ad eunam propeiaiunt , et Roberto Nortbmanno1um duci presentarunt. Quem alacriter, et cum magno honore suscipiens, dedit ei abbatiam more antecessorum suorum. Aderant enim ptuncipes , Robertus "comes Mellenti , et Robertus Anscbiulli consobrim: ejusdem Willelun. electi Beeci, qui de ejus promotione valde sunt gratulati, Tunc comes Mellenti recepit Roberto filio Ansclntilliut novum electum Becci ad monasterium conduceret, mandans

capitulo, ab illo die disponens omnia intus et extra convenienter monasleri negolia, gaudentibus cunctis quod talem Deus Anselmo successorem, et sibi dederat pastorem. Tamen ante benedichionem nec in seden, abbatis intravit. nec virgam pastoralem oriavit. Sed et de benedictione. acceleranda, nulam, ul videbatur, curam habebat; quae benedictio dilala est usque ad Augustum mensem anni. insequenus, Verum Anselmus non oblitus quod incceperat, rogavit Willelmum Rothomagensem aichiepiscop. de benediclione abbatis Becci, et hoc ipsum per htteras prior Baldrico, et conventui notificavit. Intrante Augusto mense Baldiicus prior, et alii quidam fiatres cum eo periexerunt. Iothomagum, cum archiepiscopo locutui: de benedictione abbatis. Qui diem benedictioms constituit in. proxima festivitatis saneti: Laurentii, Reversus prior. dixit conventur quae» ab archiepiscopo acceperat. Die festivi-

omnibus ministris suis ne quis ipsi abbati yel homi- D tatis sancti Laurentu, cum archiepiscopus ad altare

nibus ejus in aliquo molestus esse praesumeiret. Dedit tune comes Mellenu Roberto, ut les quae? ad victum fratrum emebantur, quiete essent ab omni. consuetudie; qua usque ad illud tempus de rebus ad cibum monachorum perunentibus ubicunque emerentur, etiam in coquina Beccr a ministris Diiodum castri exigebantur. Procedente tempore dedit idem comes Mellent per totam terram suam, ubicunque suum erat, hoc exigere, vel dimittere, ne omnino Dominicze 168 monachorum Becci, ad victum

(a) Is ex monacho Beccens. factus fuerat abbas eaenobit,

staret imfalalus, atque electus Becei esset, vestibus saeiis indutus, et 1nstaret hora. uL ad benedicendum prasentaretur , audivit a. 1efeientübus quod aichieiscopus non Jenedicerel eum, misi. professionem 4€e1et; sed jespondit se nullo modo facturum. Tunc prior Becei. Baldiicus cum aliquautis monachis perrexit ad comitem. Northmannie Robertum, intimans ei quod archiepiscopus exigeret ab abbate Becci professionem, quam antecessores ejus non fecerant, Hlico duy misit Guillelmum de Britolio, et

LIE. Hl, EPIST. X

amo ta. eve. non valeam. hane brevem commnonitio- À dilectio eorum "* a quibus sine magna tristitia se-

uem sufficere ex nostra parte existimo. Mementote Dominici verbi ad principem apostolorum, velut ad watrum suorum primogenitum : Et tu aliquando zonversus, confi ma fraties tuos (Luc. xXx11). Salutate Gominos et fiatres nostros filios vestios ; et eis prezibus nostris et "vestra commonitmne persuadete, quatenus 368 sie non deficiat, sicut non deficit iile propter quem illam inceperant "?. De conscientia (ea ad Brchiepiscopatum incunctanter credite, et secure aliis asserite quia nulla cupiditas (coram Deo toquor) qu: in corde servi Dei contemptoris mundi esse non debeat, me trahat aut alliget, sed timor, et charitas, et obedientia * Dei et Eccleske ejus. Litterüs istas, aut exemplum earum, Becci videri facite. Y Aléle. ttr

^ 7-77

^ . -— EPISTOLA X '*. [- wb r£? * AMNSELMI Ab GISLEBERTUM DCBORACENSEM EPISCOPUM.,

Se non lionoiis aut alicujus 16i tenen cupiditate 7" 7 "suscepisse onus arcliepiscopi.

Suo üileclissinó Patri, reverendo domno Eboraccnsi episcopo GistEPrRTO, frater AwsrrtMus, quod fidelis servus et filius.

"In prihicipio ní&:xe epistole apud reverendam mihi Paterritatem"yesftam me excusare desidero, quia quod -iafdé illi?Seribo, postquam sots gravis mihi archrepistopátís süper m$ cecidit, non hoc fecit negligentia ^vél oblivio, sed magna valde perturbati cordis mei dubitalio. Sic enim intra me luctabantur

-——

een

• e*

parari non poleram, ut cum ordinationi Dei 1esisleie pertinaciter non auderem, et grave pondus, et scissuuam anims med ab illoum anmnabus quos sicut me diligebam, e quibus solis vivere velebam, nimis hoiierem ; quoniam in neutia paite "* Deum volebam offendere, omnino «di:.bium mihi. esset quid magis deberem eligere, aul ad quid potius auxilium amicorum expetere. In qua re hoc unum et tutissimum, ut mil: visum est, elegi consilium, ut, sicut scriptum est : Jacta cogitatum tuum in Domino (Psal. uiv, 23), omnino me comutterem divino moderamini, et consilio. Ita tamen ut. facerem quidquid pos sem sme peccato, ni quód volebant de me faceie qui me eligebant, non (ieiet, et nibil facerem. quod. sine peccato dimittere"possem, ut! fieret. Quod quc affectu, qua simplicitate facere volur, vel in quam partem eor meum magis pependit, coram Deo ipse novit, ad cujus regulam intentionem meam in hac re pro meo intellectu et posstbilitate volui diligere. Veniarh ad hoc quoi mox ron parum contristat, si verum est, Novit enim prudentia. vestra, mi Pater charissime, quoniam quanto sincerius aliquis diligit el a dilecto diligitur, tanto molestius illi est si di lectionis ejus dilectio aliquo modo minuitur. Quod autem vestra Celsitudo parvitatem meam dilexerit* sincere, dubitare non possum, quia hoe certissimis argumentis beneficiorum, que mihi et Ecclesiae Beccensi, cui haetenus sub nomine abbatis preefui,

tímor-Dei el limor oneris, quod subire cogebar, et ( in dietis et factis. et in multa benignitate et dulci

VARLE LECTIONES.

7? Quem inceperam mss. quem illam inceperunt "* Timor, aut charitas, aul obedientia qs. 1 timor et charitas eLobedientia "* Collata cum uno Exempla ex pimdictis duobus 1. eodem Codice ms. Dilectio earum m. dilectio eorum * In mentis parte ms. in neutra paite

Guillelmum filinm Ricardi de Dardivilla cum. Ernulpho cancellario suo, mandans et prscipiens Willelmo a:chiepiscopo ut abbatem Becci sme mora benediceret, nihilque'ab eo exigeret, nisi quze constaret.à. Beccensibus abbatibus antecessoribus ejus factum esse. Audiens 'Loc archiepiscopus iratus est valde; perfecit tamen quod inceptum erat; et abbatem benedisit sine professione, quia preceptum principis illum cogebat. Postea abbas locutus est cum archiepiscopo, atque'in tantim gratiam illum prasul accepit ut nullum in Normannia. abbatem

JOANNIS PICARDI NOTE.

bonis moribus ojnatus, magnorum virorum propinquus, legi et primoribus regni acceptus, ita se modeste, humihter e! mansuete habebat ut aliquando nescius et pene 1diota videretur quibusdam; verum, s! propius accedeies, et velut perscrutancdo ejüs sensum de rebus dubus inlenrogares, altam prudenbam, profundum consihum, et maxima honestaus documentum inennes, Erat quoque Deo devotus, iajoribus submussus, subd;üs benignus, maansuetis bonus, severus indisciplinatis 5; supra mensuram suam mihi] usurpabet, divinis. rebus

Chariorem vel famuliariorem haberet. Postera die D) omnem 1everentam | exhibebat , Deum. timebat ,

rediit ad monasterium; archiepiscopus vero pigcepit Guillelmo Cormeliensi abbati ut simul cum eo peigeret, et 1m sedem abhatis vice soi imtioduceiet. Verit autem cum majori, qua potuit, humihtate, nudis pedibus, et susceptus est a fratribus eum magno honore et gaudio 1n. Ecclesiam ductus. Tune abbas Cormehensis, ut sibi jussum eiat, eum in sedem mist, et incipiens. Te Deum laudamus, osculatus est omnem coaventam. » Huc usque Cod. Beccens. de Giullelmi electione, quem, ut posteii norint, diguissumum Aunselii successorem, dignunque patellam invenisse operculum, citia pu lectoris, ut spero, fastidium. (Nam de probis lhiabitus sermo etian pullulaatem suífocat nauseolam, tautum abest, ul excite, ) Subpingam brev,ora quedam et erassi0ra wniutun: ejus lineamenta ex Beccens. eadem tabula: « Iste, inquit, v1. bonus de quo lo quimur, abbas scilicet Guillelmus magne sapientie,

ieecatum quas: virus mortale odio habens fugiebat.

S quis benedicuonem ab eo posceret, verbo magis quam manu benedicebat, dicens non esse suum manu benedicere, sed episcoporum. Nullus abbas, qui majorem sollicitudinem gereret conventus sui, talem illum fuisse sciunt qui lili familiarius adlzeserunt. Quippe lta compositus homo ut nec turpiloquium ore proferret , scurnlitaus omne genus aborreret, immunditiam menus et corporis, ut virgo ab utejo mats, rnoraret, cibo potuque temperatus, honeste verecundus, indole rehgiosa decorus, bono ingenio sane intelhgebalt, blando sermone placebat, doetrina et exemplo utilis eiat, » etc. Prope mibi. cecideiat. locus Gemmet, Jib. viii sus historie, cap. 6, ubi Guillelmum nostrum aguominat Bellomontanum e genere materno, ut videte est in exordio hujus nariatonis,

pietate impendistis, probare possum. Quod quon'am À multo pura et giaviora nmascitura, si diulius

nullis obsequus auj lieueficiis me prius metuisse nuL postea 1eüibuisse considero, valde me reprenensibilem ego ipse jud'co, si paternam vestiam sanctitatem fideliter non diligo. Quanto ergo 10s digo sincerius; tanto si vestra dilectio €rga me siüquatenus obnubilatur m hi est amarius. Hoc idcirco dico, reverende mi Pater-"* ei Domine, quoniam audivi quod paterna vestra Sanctitas suspicoiur me aliquatenus cupiditate archiepiscopatus, ad quem dolens, tiisus et timens, mulüis laerymis testantibus, trahor illaqueaii , unde valde timeo rmnentis vestre benignitatem erga humiltatem meam, quamvis nequaquam hoc merear, decolorari. Deu.n enim invoco testem, in enjus conspectu menüri non debeo, et quem mendacii: testem invecare nefas esse scio, quia, secundum quod meam coram illo comprehendo conscientiam, mallem, si hoc servata charitate et obedientia quas Deo debeo, et Ecclesie Dei propter Deum possem monachiea paupeilate seiviendo et ohediendo abbati regulaiiter subesse, quam uni, vel mulus, vel omuibus hominibus dominando in terrena eclsitudine et opulentia terrena1um rerum: preesse. Certe, mn reverende Pater, coram Deo similter loquor, non mentem meam trahit aut alligat ad archiepiscopatum terrenae alicujus 16], quam servus Dei contemptor "mundi conlemnere debeat, cupiditas, sed timoris Dei cogit, quam adhue non video quomodo rumpere possim sine peccato, necessitas. ()uod autem domino nostro comiti Northmannorum Roberto, el Patti. nostro reverendo airchiepiscopo Guillelmo, et fratribus nostris Beceensibus mandavi, me nullo modo posse amplius sine peccato resistere, et quia voluntati Dei nullatenus possem obsistere, et idcirco consilio virorum spiritualium. et plus timentium Deum quam homrnes ageret idem archiepiscopus, ut mihi praciperet sicut monacho, qui non nisi per obedientiam vivere vult "5, quid mihi potius faciendum essel; et quod scripsi praedictis fratribus rem. aJ hoc perduci inevitabiliter, ut aut illis et aliis prodessem, si ordination: Dei aequiesceient; aut nec illis, nec aliis prodessem, sed in tristitia viverem deinceps, si pertinaciter agerent, et idcirco illis consului, sieut mili commissis ad consulendum, ut nihil nisi consilio spiritualium de concessione mei, quie ab illis exigebatur, facerent; quidam non intelligentes qmd me cogeret, putaverunt cum haec legerent, me cupiditate aichieprseopatus esse devictum. Sed ceile non ila fuit, nec est. sed videbam e« ipsa sola dilatione, quia non delerminabatur quid futuium esset de me, jam praesentia multa et giavia mala corporibus et animabus multorum noeentia nasci, et

differrentur, quze nunc non est opus dicere. Inter que mala erat destructio Beccensis "7 Eeclesiz , el ut intelligebam , irreparabilis , sicut erai inevitabilis. (Quam si viderem in tanta tristitia deinceps viverem, ut nec mili nec ulli essem. Sciebam etiam quia. propter concessionem vel contradi€eironem eorumdem fratrum nostiorum, nece majus nec minus quod jncepium eral fieret; et idcirco volebam ut li sme culpa et sine omni occasione imminentis periculi essent, quidquid fieret. Quod vero siguificavi voluntate fieri, quod fiebat, cui non possem obsistere, non ila intellexi, quasi certus essem quia Deo placeret, sed quia sive mmisericordi, sive iata, voluntate tamen Dei (cui resisti non potest)

D fieret, Solemus enim ic ere, eliam cum certi sumus

quia iratus aliquid facit Deus, nullum posse volunLati ejus resistere. Demque quidquid aliquis intelligat in litteris meis de arcluepiscopatu, ezo certus sum quia in simplicitate cordis mei, in quantum eam coram Deo servare potui, locutus sum. Precor igitur dilectam mihi Paternitatem vestiam, ut potius. senuan in dolore et timore meo miserations vestros consolationem, quam ad augmentum mes tristi vestram jndignationem. Quod ** non solum a vestra pietate, sed et ab omnibus ??, qui me propter Deum haetenus dilexerunt, deshlero impetrare, ne aliquid pravum 9? de me injuste suspicanles eamdem dileeuionem malint abjicere-quam servare, Sed quidquid illi faciant, oro Deum, et. spero in Deo quia ego semper eos diligam. Vestram aulem rogo Paternilatem, sieut de ejus consilio dilectione, ut. quoties opus fuerit, apud alios fiducialiter me defendatis a przdietz 9* cupiditatis suspicione. Ecclesiam Beccensem, quam plusquam vitam corporis inei dilexi, et diligo et quam tristis tristem. de mei amissione, quantum ad corporalem presentiam, non dubito, vestra pietatis consilio et auxilio, veluti animam meam, tote cordis affectu, laeryais fluentibus, commendo. Quatenus illam non solum per vos. sed et per quoscunque potestis, illos ad ejusdem Eeclesiv miserationem G9 pia vestra miseratione *?? convertendo, sustenteus. Omnipotens Deus diu vestram Paternitatem in hae vita sub suae grati? continua pro-

p tectione eustodiat, et ad vitam selernam perducat.

Sigillum hac epistola non habet, quia abbas jam non sum, et archiepiscopus nondum sum, nec ne deleetat pingi quod non sum.