Caput XVI. Sequuntur Historiae, quas rex ementitas dicit cum responsione

Constabat eum (Henricum 1Y.) naturali morbo extinctum fuisse.

Confutatio.

« Non constabat quandoquidem historici nonnulli aliter scribunt, eum in vinculis mortuum fuisse vel fame, vel pudore, situque carceris, lege Fasciculum temporum ad annum 1 094. Lazia dum Epitome univers. hist cap. 198. Paulum Langium in Chronico

Responsio.

Dixi in loco notato, constare Henricum IY. non fuisse occisum gladio, aut veneno, sed naturali morbo extinctum, ubi opponitur naturalis morbus, gladio, et veneno, sive is morbus naturalis contractus sit ex crapula, sive ex inedia, sive ex nimia deambulatione, sive ex nimia detentione in carcere, sive ex luxu, et deliciis, sive ex pcedore situque carceris. Quare cum nullus historicus referat, Henricum IV. fuisse occisum gladio, aut veneno, constat veritas historiae, quam adduxi. Sed praeterea constat etiam Henricum IV. non in vinculis, nec pcedore carceris, aut fame, sed naturali morbo defunctum Leodii anno 1106. cum adhuc milites haberet, et bellum filio occulte movere vellet, vide historicos ad annum 1106. Godefridum Yiterbiensem, Additionem ad Lambertum Schaphnaburgensem, Dodechinutn in additione ad Marianum Scotum, Sigebertum in Chronico, Syffridum presbyterum in Epitome, Abbatem Urspergensem, Othonem Frisingensem, et alios. Porro Fasciculus temporum, Pautui Langius, et pauci, qui dicunt illum obiisse in carcere, vel decepti sunt ex ea quod Henricum in carcere fuisse noverant, elapsum autem ignorabant, aut non recordabantur: vel certe dicunt obiisse in carcere, quia civitas Leodiensis, quse fere sola illi erat ex toto Imperio, pro carcere computabatur.

A quo (vinculo excomunicationis) ut absolvi mereretur, ad istam humilitatem se ipse (henricus 1Y.) sponte dejecit.

Confutatio.

<t Henricus IV. non sponte, nec metu excommunicationis Papae, quam invalidam censuit, sed metu amissionis regni, et vitae, sese in tantum humiliasse testantur historici. Lamb. Schnphnab. ad annum 1077. Abbas Ursperg. ad annum 1075. Platina in Gregurio VII. Auctor vitae Henrici IV. Bruno in historia Belli Saxonici, Cuspinianus in Hernico IV. Sigonius de regibus Italiae lib. ix. Laziardus in Epitome hist. univers. cap. 193. »

Responsio.

Henricum IY. sponte se ad illam humilitatem dejecisse dixi, quoniam non vi adductus, sed propria voluntate accessit; ut omnes citati historici, etalii permulti testantur. Accessisse autem ad Papam, ut a vinculo excommunicationis solveretur, ut etiam absolutus fuit; iidem historici testes sunt. Quod autem ab excommunicatione absolvi desideravit, ne regnum amitteret, verissimum est, jam enim principes Germanice decreverant, eum regno privare, si annum integrum in excommunicatione perseveraret. Sed ista non pugnant inter se, neque efficiunt, ut conficta sit historia, quam retuli, iidem enim historici utrumque dicunt, et Henricum sponte ex Germania in Italiam ad Papam venisse, et summa humilitate absolutionem ab excommunicatione petivisse, et accepisse: et eam fuisse potissimam causam, cur absolutionem tanto labore, et humilitate quaesierit, ne regno spoliaretur.

Ilsec historia (Alexandri III. Friderici Barbarossee cervicem pede conculcantis) est dubiae fidei.

Confli latio.

« At non est dubiae fidei apud historicos; cum nullus neget, multi affirment, ut Nauclerus, Jacobus Bergomensis, Petrus Justinianus, Papirias Missonus, Alphonsus Giacconus, Hieronymus Bardus. »

Responsio.

Confictae historiae reus non est, qui historiam aliquam dubiae fidei esse dicit: sed qui falsam historiam narrat; nisi vocabulis abuti velimus. Sed praeterea historici quos rex citat, recentiores sunt: antiqui enim nihil tale scripserunt. Porro Bomualdus archiepiscopus, Salernitanus, qui interfuit, et omnia accuratissime descripsit, Fridericum narrat toto corpore procubuisse ad pedes Alexandri Pontificis, mox autem a Pontifice cum lachrvmis benignissime sublevatum, quod idem narrat Rogerius ejusdem

aetatis auctor in annalibus Anglicis. At, inquit rex, multi rem illam scribunt, nemo negat. Respondeo, argumentum hoc concludere quando veteres affirmant, et nullus ejus temporis, aut posterioris negat: sed quando soli recentiores affirmant non est mirum, si veteres nou negent quod divinare non potuerunt a recentioribus, confingendum fuisse.

Quid aliud Fridericus timuit, nisi excommunicationem?

Confutatio.

« At Fridericum timuisse solam excommunicationem nullus antiquus historicus scribit: sed imperii, et dominii amissionem potissimum timuisse testantur plurimi, Martinus Polonus ad annum 1166. Platina in Alexandro III. Laziardus in Epitome hist. universalis cap. 212. Nauclerus generatione 40. Jacobus Wimphelingius in Epitome rerum Germaniae cap. 32. »

Quid Fredericus timuerit, docet ipse in oratione, quam habuit Venetiis coram Pontifice, et maxima Procerum multitudine, quam ex Romualdo Salernitano Archiepiscopo refert Cardinalis Baronius tom. 12. annalium pag. 714. ubi aperte professus est, agnoscere se errorem suum, et schisma cujus auctor fuerat, et nihil magis timere, et odisse, quam ab Ecclesia separationem. Idem etiam constat ex facto, nam permissus non est Yenetias ingredi, nisi antea ab excommunicatione absolutus esset. Sed cum eum Pontifex per Episcopos Ostiensem, Portuensem, et Pramestinum absolvi j ussisset; tum demum dux Venetorum illi obviam profectus est: eumque in urbem Venetiarum magno cum honore, et publica laetitia introduxit. Neque vero historici allegati contrarium testantur, cum enim dicant, eum timuisse, ne ab imperio caderet, hoc ipso censentur dicere, timuisse excommunicationem, per quam, nisi mature absolveretur, imperium amittere potuisset.

Adde Cuspianum (in haere de Turcse fratre veneno sublato) aliorum historicorum testimoniis destitui.

Confutatio.

t Eadem historia a plerisque aliis celeberrimis historicis memorise prodita est. Yide Franciscum Guicciardinum lib. n. hist. Ital. Paulum Jovium lib. n. hist. sui temporis, Sabellicum Ennead. 10. lib. ix. Continuatorem Palmerii ad annum 1494. »

Responsio.

Historici citati narrant quidem fratrem Turcse periisse Neapoli, vel Cajetse, nam et de loco variant, sed periisse veneno Sabellicus in dubium revocat. Venenum autem datum auctore, vel non ignorante Pontifice, ut aliqui loquuntur, nullus affirmat. Suspicionem fuisse dicit Palmerii continuator; Guicciardinus, creditum fuisse; Jovius, famam fuisse; Sabellicus, fuisse, qui crederent: litteris mandarunt. Ista vero non sunt historicorum testimonia, quorum est res gestas vere narrare, sed opiniones, vel suspiciones hominum, qui non raro suspicando, vel opinando falluntur. Certe Onuphrius Panuinius in annotationibus ad Platinam, Turcse fratrem naturali morbo periisse scribit.