V. v,— 1. In finem pro ea, quee hcereditatem consequitur, Psalmus David.

2. Verba mea auribus percipe. Domine, intellige clamorem meum.

3. Intende voci orationis meae, rex meus, et Deus meus.

Verba mea audi. Domine, intellige murmur meum.

Adverte ad vocem clamoris mei, rex meus, et Deus meus, quia te deprecor.

4. Quoniam ad te orabo: Domine, mane exaudies vocem meam.

5. Mane astabo tibi: et videbo quoniam non Deus volens iniquitatem tu es.

6. Neque habitabit juxta te malignus: neque permanebunt injusti ante oculos tuos.

7. Odisti omnes qui operantur iniquitatem: perdes omnes qui loquuntur mendacium.

Virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus.

8. Ego autem in multitudine misericordiae tuae.

Introibo in domum tuam, adorabo ad templum sanctum tuum in timore tuo.

9. Domine, deduc me in justitia tua: propter inimicos meos dirige in conspectu tuo viam meam.

10. Quoniam non est in ore eorum veritas: cor eorum vanum est.

11. Sepulcrum patens est guttur eorum, linguis suis dolose agebant: judica illos, Deus.

Decidant a cogitationibus suis, secundum multitudinem impietatum eorum expelle eos, quoniam irritaverunt te. Domine.

12. Et laetentur omnes, qui sperant in tc; in aeternum exultabunt, et habitabis in eis.

Et gloriabuntur in te omnes, qui diligunt nomen tuum, 13. quoniam tu benedices justo.

Domine, ut scuto bonae voluntatis tuae coronasti nos.

Domine, mane audies vocem meam, mane praeparabor ad te, et contemplabor.

Quoniam non Deus volens iniquitatem tu es, ne,* habitabit juxta te malignus.

Non stabunt iniqui in conspectu oculorum tuorum, odisti omnes operantes iniquitatem.

Perdes loquentes mendacium, virum sanguinum et dolosum abominabitur Dominus.

Ego autem in multitudine misericordiae tuae introibo in domum tuam, adorabo ad templum sanctum tuum in timore tuo.

Domine, deduc me in justitia tua propter insidiatores meos, dirige ante faciem meam viam tuam.

Non est enim in ore eorum rectum: interiora eorum insidiae: sepulcrum patens guttur eorum, linguam suam laevificant.

Condemna eos, Deus, decidant a consiliis suis, juxta multitudinem scelerum eorum expelle eos: quoniam provocaverunt te.

Et laetentur omnes, qui sperant in te, in perpetuum laudabunt: proteges eos, et laetabuntur in te qui diligunt nomen tuum.

Quoniam tu benedices justo. Domine, ut scuto placabilitatis coronabis eum.

Argumentum. — Canticum matutinum, Absalonicse seditionis tempore, ut plerique putant, compositum. Censet Hengstenberg supervacaneum esse, aeque ac difficile, investigari ad quem praecise temporis articulum referendus sit hic Psalmus, siquidem in eo David, non tam suo, quam justorum in genere nomine loquitur. Strophae tres, vers. 2-3: Opem tuam, o Jova, invoco; vers. 4-8: Eam spero, neque enim ferre potes, quales sunt qui me vexant, homines impios, ego vero te pie colo; vers. 9-13: Defende me a pessimis istis hominibus, eosque de statu suo deturba.

1. Praecentori, ad tibias, carmen Davidis.

2. Attende ad sermones meos, Jova, percipe meum gemitum.

3. Aurem praebe voci clamoris mei, mi rex et mi Deus, nam ad te precor.

4. Jova, mane audis vocem meam; mane adparo me ad te, et speculor.

5. Neque enim Deus qui improbitate delectetur, tu es, nec apud te habitat malignus.

6. Non subsistunt vesani ante oculos tuos; odisti omnes maleficos.

virum sanguinis et fraudis abominatur Jova.

8. Ast ego per magnam tuam bonitatem domum tuam ingredior, ad templum tuum sanctum adoro in timore tuo.

9. Jova, duc me in justitia tua propter insidiatores meos, complana ante me viam tuam.

10. Nam in ore ejus (eorum) nihil est veri, intimum eorum pravitas, sepulcrum apertum guttur eorum, laevem faciunt suam linguam.

11. Jube eos poenas luere, Deus: consiliis suis excidant, ob multitudinem delictorum suorum detrude eos, quoniam rebellarunt in te.

12. Et laetentur omnes qui tibi confidunt,

in perpetuum jubilent, et tu protegas eos, et exsultent in te omnes qui amant nomen tuum!

13. Nam tu pium fortunas, Jova;

gratia, tanquam clypeo, circumdas eum.

Vers. 1. Ad tibias, a HSn 'perfodit: ita post Chaldaeum recentioram plerique. Hitzig censet tS» mSili indicari carmen epioddam, cujus ad numeros Psalmus hic cani debebat. Hengstenberg cum veteribus vertit super hcereditatibus, ut hoc Psalmo tum justorum tum improborum sors describatur. Vers. 2. Gemitum, internum sensum; alii cestum, vel meditationem. — Vers. 4. Adparo me, excubias ago, et circumspicio, auxilium tuum exspectans. Alii, adparo, dispono precem meam. — Vers. 5. Estlitotes, qualis Odyss. XV, 83. — Vers. 6. Vesani; Hengstenberg, superbi, gJoriantes. — Vers. 8. Ingredior, vel ingrediar, gratias tibi, eversis tuo auxilio hostibus, redditurus. Ad templum, gall. d ton saint temple, non in templo; intelligitur locus in quo tum erat arca, ita vocatus I Sam. i, 9; m, 3, quo nonnisi Levitac et sacerdotes intrabant. In timore tuo, pio et reverenti animo; alii, propter tui reverentiam, ut parallelismus cum per magnam bonitatem tuam melius servetur. — Vers. 9. In justitia tua; Maurer, in justitia quam tu a me exigis, ne si faciam aliquid legi divinae contrarium, insidiatores me perdendi occasionem nanciscantur: ita quoque Vatablus. Melius Hengstenberg, injustitia tua, qua scii. Deus innocentes adversus vim violentorum injustam defendit: quae explicatio congruit cum tu nam in vers. seq. Tuam, qua tu me incedere jubes. — Vers. 10. Guttur eorum profert verba pestilentia et mortifera, ut sepulcrum apertum; alii: Ut facile caditur in sepulcrum apertum, ita, nisi caveant, homines blanditiis eorum seducuntur: ita Ewaldus. — Vers. 11. Detrude eos in exitium. — Vers. 12. Laetentur, etc., alii laetabuntur, etc., eodem sensu. In te, de te tuoque auxilio. Nomen tuum, i. e. te.

In finem pro ea, quae hcereditatem consequitur. Psalmus David.

Hic titulus varie exponitur, propterea quod in Hebraeo quaedam vox est, mVrta nechilot, quam Ralibini, et qui Rabbinos sequuntur, significare volunt instrumentum musicum. Sed a Catholicis omnino rejiciendi sunt, cumS. Hieronymus hebraicae linguae peritissimus verterit, pro hareditatibus; et Septuaginta adhuc peritiores, et quibus lingua Hebraea patria erat, verterint,.pro ca quee hcereditatem consequitur. Et verba ipsa Hebraica has interpretationes omnino recipiunt, siquidem 7113 nachal hcereditare significat; JTnn3 nacha/ot, harediiates; rnn: nochclet, eam quee hcereditat. Credibile igitur est textum Hebraicum diuturnitate temporis una, vel altera littera immutatum peperisse has varietates: sed in re dubia Septuaginta Interpretibus fides habenda est magis, quam recentibus Rabbinis, praesertim cum S. Hieronymi versio magis faveat Septuaginta, quam Rabbinis. Igitur hic Psalmus compositus est in persona Ecclesiae, quae haereditatem salutis aeternae quotidie in suis membris consequitur, et in line mundi tota e«t co- cousequetur. Quia vero Ecclesia pro meliore sua parte, similis est columbae, quae perpetuo gemit, et innocentiam lumbae, custodit, ideo in hoc Psalmo columbae officium exercens, partim orat, partim peccatum detestatur. Quod ipsum facere debent omnes, qui pertinent ad columbam; sic enim unimur Deo, in quo consistit haereditas, si oratione trahimus Deum ad nos, et puritate vitae propinquamus ad Deum.

Vers. t. 4. Verba mea auribus percipe, Domine, in-

et Deus meus.

Tribus modis fieri potest ut aliquis non audiatur ab aliquo: vel quia ille non percipit sonum verborum, vel quia non percipit significationem eorumdem verborum, vel quia non attendit intentus aliis rebus. Deus quidem omnia percipit, et intelligit, et semper attendit: sed dicitur aliquando non percipere, vel non intelligere, vel non attendere, quia sic orantem contemnit, ac si non perciperet, vel non intelligeret, vel non attenderet. Ideo sanctus Propheta, oraturus Deum, initio postulat ut Deus percipiat, intelligat et attendat. Porro Deus orantem contemnit, ac si non perciperet sonum verborum, quando is, qui orat, ita distrahitur, ut nec ipse verba sua percipiat; vel ita frigide orat, ut oratio sursum ascendere non possit. Tunc vero Deus ita se habet, ac si non intelligeret quid petatur, quando is qui orat nescit quid petat. petens ea quae sibi non sunt utilia, etiamsi attente et ferventer oret, atque adeo clamet. Tunc denique Deus similis est non attendenti, quando orans non est dignus, qui audiatur, vel quod sine debita humilitate, fiducia, aliisque debilis circumstantiis oret, vel quod sit peccator, et de poenitentia nondum cogitare inceperit. Propheta igitur miro artificio a Spiritu Sancto edoctus, orat Deum pro dono bene orandi, videlicet ut detur ei sic orare, ut opus est, ad hoc ut Deus non repellat orationem, sed percipiat sonum, intelligat clamorem, et intendat orationi. Addit autem, rex meus, ut facilius impetret: solet enim bonus rex audire populum suum; adjungit vero, et Deus meus, ut ostendat se non solum esse populum Dei quasi regis, sed etiam creaturam ejus, ct in omnibus ab eo pendere, et sine eo nihil.

Vtrs. 3. 3. Quoniam ad te orabo, Domine, mane exau¬

Reddit rationem cur petierit audiri a Domino: quoniam, inquit, ad te orabo, id est, quia studium meum praecipuum futurum est oratio, ideo tam sollicitus sum de auditione. Et quia studium orandi non solum est mihi praecipuum, sed etiam primum, ideo summo mane antequam aliud ullum opus aggrediar, tu. Domine, audies vocem meam: nulli enim loquar antequam tibi. « Tu labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam, » ut dicitur Psalm. l.

Deus volens iniquitatem tu es.

Non solum, inquit, mane orabo, sed etiam adstabo tibi, id est, conabor me praesentem tibi exhibere; et contemplabor (id enim sonat vox Hebraea) in illo silentio matutino, antequam irruat turba negotiorum hujus vitae. Materia vero praecipua contemplationis meae erit considerare, nihil te magis odisse, quam peccatum; innocentiam, et justitiam tibi summopere gratam esse, cum tu sis lux, et justitia, et ideo si tibi placere volo, innocentiam et justitiam mihi sectandam esse, et iniquitatem odio habendam.

5. Neque habitabit juxta te malignus, ne- vers. s.

Non solum Deus non vult iniquitatem, sed neque vult homines iniquos: ideo « non habitabit, inquit, juxta te malignus, » id est, non propinquabit tibi jure amicitiae; « neque permanebunt injusti ante oculos tuos, » id est, noa diu respicies oculo clementiae injustos. Nunc enim Deus respicit etiam injustos oculo clementiae, id est eis concedit multa temporalia bona, sed boe non diu durabit. Brevi enim projiciet illos a facie sua in aeternum interitum.

6. Odisti omnes qui operantur iniquitatem: vers.6.

7. Virum sanguinum, et dolosum abominabi- Vers.7. tur Dominus.

Non solum Deus non vult iniquitatem; nec solum non vult amicitiam cum iniquis, sed illos odit, et perdere vult, ac re ipsa perdet; et quoniam peccata committuntur opere, verbo et cogitatione, sive desiderio, ideo singula Psalmus enumerat, primo operantes iniquitatem, secundo loquentes mendacium, quod de pernicioso intelligitur; tertio virum sanguinum, id est crudelem, sanguinis appetentem; et dolosum, id est, qui dolos meditatur, et struit.

8. Ego AUTEM IN MULTITUDINE MISERICORDIAE Vers. 8. TUA; INTROIBO IN DOMUM TUAM, ADORABO AD TEMPLUM SANCTUM TUUM IN TIMORE TUO.

Dixerat Propheta, matutino tempore se contemplaturum quantopere Deus peccatum et peccatores aversetur. Exponit nunc fructum contemplationis, ac dicit: « Ego autem in multitudine misericordiae tuae, » id est confisus in multa misericordia tua, non in viribus meis, ut evitem omnia peccata, « introibo in domum tuam, »

quae est domus orationis; « et adorabo ad templum sanctum tuum, » id est, prosternar coram tabernaculo tuo; « in timore tuo,» timens ac tremens implorabo auxilium tuum.

Vere. 9. 9. Domine, deduc me in justitia tua, propter

Haec est oratio, qua orat in domo Dei, videlicet, ut Deus eum deducat in justitia sua, id est ut eum ducat per semitas justitiae faciendo illum implere omnia mandata divina, et sic vitare omnia peccata, et quod idem est, dirigat in conspectu suo viam ejus, id est faciat eum ambulare per viam rectam, Deum semper prae oculis habendo. Id vero potissimum orat propter inimicos, sive (ut habetur in Hebraeo) propter insidiatores suos; necessarium enim est divinum auxilium dirigens et protegens, praeveniens et subsequens propter multitudinem hostium, qui nobis insidiantur, et ad peccata pertrahere conantur, sive ii daemones sint, sive homines terrentes, vel allicientes. Vocat enim inimicos, omnes, qui impediunt viam salutis, etiamsi aliqui amicissimi videantur; nam « inimici hominis domestici ejus, » ut est apud Matth. cap. x. Parum autem refert, quod in Hebraeo habetur: Dirige in conspectu meo viam tuam, quomodo etiam haberi in editione Septuaginta Interpretum testatur S. Hieronymus, in epist. ad Suniam et Fretellam, et in nostro Graeco et Latino: Dirige in conspectu tuo viam meam. Nam sensus in idem recidit, sive dicas secundum Hebraeos codices: Dirige in conspectu meo viam tuam, id est, fac ut inveniam et videam viam tuam rectam; sive secundum Graecos et Latinos: Dirige in conspectu tuo viam meam, id est, fac ut ambulem coram te per viam rectam. Semper enim petitur gratia incedendi per viam mandatorum Dei.

Vers. io. 10. Quoniam non est in ore eorum veritas:

Vers. u. h. Sepulcrum patens est guttur eorum,

Reddit rationem, cur velit auxilium contra inimicos insidiantes, quia videlicet illi nihil intendunt, nisi decipere, et difficile est insidias eorum vitare. « Non est, inquit, in ore eorum veritas,» quia si terrent, decipiunt, persuadentes fugam exigui mali, ut inducant in maximum malum; si alliciunt, decipiunt, persuadentes prosecutionem exigui boni, ut adducant in jacturam summi boni. «Cor eorum vanum est» intus, et extra perversi sunt: non sapiunt, nec appetunt nisi vana, ideo non possunt loqui nisi vana. Idem autem repetit in versu sequenti, sed ordine mutato; nam quod dixerat: « Cor eorum vanum est, » repetit, dicens: « Sepulcrum patens est guttur eorum; » et quod dixerat: » Non est in ore eorum veritas, » repetit dicens; « Linguis suis do¬

lose agebant. » Itaque cum dicitur guttur sepulcrum patens, significatur, guttur, seu os, et linguam, quae sunt instrumenta loquendi, esse quasi os sepulcri; interiora vero sepulcri esse animam sive cor, ubi sunt desideria, et cogitationes horridae, et foetentes, quasi cadavera putrefacta, unde exhala* foetor verborum mortiferorum. Et ideo addit: « Linguis suis dolose agebant, » hoc est, non solum falsa dicunt inimici mei, quia non est in ore eorum veritas, sed etiam dolosa, quia sub specie boni persuadent mala. In Hebraeo est, linguis suis blandiuntur, quod in idem recidit.

12. Judica illos, Deus, decidant a cogitatio- vers. 12. nibus suis; secundum multitudinem impietatum EORUM EXPELLE EOS, QUONIAM IRRITAVERUNT

te. Domine.

Prophetia est potius quam imprecatio; significat enim Psalmus fore, ut inimici justorum, non solum non admittantur ad haereditatem, de qua in titulo Psalmi, sed condemnentur ad aeternas poenas, et nihil obtineant eorum, quae moliuntur.

« Judica illos, » id est judicabis, vel, ut significantius habent Hebraea, condemnabis illos. « Decidant a cogitationibus suis, » id est frustrabuntur spe sua, qua sperabant se subvertere posse electos.

« Secundum multitudinem impietatum eorum expelle eos, » id est, pro meritis suis expellentur ab haereditate in tenebras aeternas. « Quoniam irritaverunt te. Domine, » id est, quoniam dum hominibus se nocere existimaverunt, non homines offenderunt, sed Deum, juxta illud: « Non te abjecerunt, sed me, » I Rcg. vm; et: « Non es mentitus hominibus, sed Deo, » Ad. v.

13. Et LAETABUNTUR OMNES QUI SPERANT IN TE: Vers. 13. IN aETERNUM EXULTABUNT, ET HABITABIS IN EIS.

14. Et GLORIABUNTUR IN TE OMNES, QUI DILI- Vers.U. GUNT NOMEN TUUM: QUONIAM TU BENEDICES JUSTO.

15. Domine, ut scuto bonae voluntatis tuae Vere. 15.

Hic praedicit felicissimam haereditatem electorum, quibus titulus Psalmi eam promiserat. Ac primo invitat justos ad laetitiam, ob spem bonam futurorum. « Laetentur omnes, qui sperant in te, » id est, etsi nunc in labore certaminis justi reperiuntur, tamen betentur in spe, qui non sperant in vanitatibus, sed in Deo vero, et in tempore suo in aeternum exultabunt laudantes Deum, qui habitabit in eis, id est, super eos ad modum tentorii, ut in Hebraeo legimus; proinde ipsi in Deo erunt, et est Deus in eis, et erit Deus omnia in omnibus.

Haec autem exsultatio, et laus, quasi exterior, nascetur ex interna immensa laetitia et gloria.

Nam « gloriabuntur in te, » o Deus, « omnes qui diligunt nomen tuum, » id est omnes vere justi, charitag Charitas enim est, quae justos et amicos, et filios justos et Dei facit. Gloriabuntur autem, «quoniam tu benedices justo, » id est, unicuique justo benedices, et