5. Planctus super exstincto fervore devotionis in diversis personis utriusque sexus moderni temporis, quos Christus per suam passionem revocat ad verum amorem

Quomodo sedet sola civitas plena populo; facta est.

quasi vidua domina gentium etc.¹. Dum quadam vice discipulus sapientiae mente lugubri periculosum iam statum huius mundi revolveret, et quantum amor divinus suis temporibus defecisset, simulque amor privatus in plerisque locis sub forma religiosa furtive succrevisset: accidit, ut inter lacrimosas preces ad Dei sapientiam effusas, spirituali quodam. ac dulci sopore opprimeretur. Et ecce subito similitudo quaedam affuit, quae eum de praedictis plenius in-.

formavit. Nam in visione apparuit peregrinus qui-

A a ARES alos ped E: PO opa AS x

TIMAS dam pauper et exul, foris stans, baculum in manu gestans, miseria et egestate plenus. Iuxta quem videbantur quasi cuiusdam antiquissimae civitatis ruinae, cuius muri et aedificia quondam pulcherrima, turribusque ac fossatis, portis ac seris ceterisque armaturis firmata fuerant. His autem, qui de intus erant, negligenter agentibus, pars quaedam civitatis hostium incursione dirupta est, quaedam autem ex negligentia inhabitantium corruit; ea vero pars, quae remanserat, ruinam minabatur, hinc inde adhuc.

rupturis quibusdam in altum prominentibus. 1n hac civitate apparuerunt quaedam animalia veluti monstra marina in effigie humana, a quibus peregrinus ille auxilium petens indignanter repellebatur, eique auxiliari cupientes a nonnullis prohibebantur.

Propter quod turbatus et commotus ab eis expulsus.

recessit, et caelum ac terram contra eos in testimonium invocavit. Haec inquiens discipulus vidi, et significationem eius mihi peto ostendi a te, o aeterna sapientia, quae Cuncta nosti mysteria et omnia scis occulta.

SAPIENTIA: Res miranda et compassione /dignissima. Ecce ego sum peregrinus ille huius . civitatis destructae, quondam princeps inclitus, et sponsus praeclarus. Civitas autem haec, quam vidisti ruinosam, ipsa est mater religio christiana, quondam fervida et devota: in qua tot fideles ab initio nascentis Ecclesiae unanimiter et concorditer cum devotione praecipua, sanctam et Deo placentem vitam religione | plenam duxerunt: Qui spretis omnibus mundanis, in solo conditoris amore flagrabant: Qui sanctis meditationibus et bonis operibus semper intenti, seipsos et proximos aedificabant, neminem circumvenientes, neminem laedentes, sed in simplicitate et sinceri- tate vitam beatam ducebant. Carnem suam cum

Te t p ro NAT cae eeu n ere a uer BE area

(ud es ama 2 ru ra d An

< aiaa n > - EH is rts vitiis et concupiscentiis crucifigebant², exercitia magna et consuetudines devotione plenas habentes, diversorum monasteriorum et solitudinum ac religionum viri, viri utique virtutum, fortissimi ac strenuissimi bellatores contra spirituales nequitias inimici. Semetipsos quoque pro defensione veritatis et iustitiae in mortem usque tradentes. Tales, inquam, cives illustres ac filios praeclarissimos praedicta civitas sancta mater fervida religio parere et nutrire, et ad provectum usque perducere solebat.

Sed proh dolor multis iam in locis, his temporibus, ac regionibus praedictae civitati non modicum incipit excidium imminere. Civibus nempe quibusdam ac eorum rectoribus negligenter se habentibus, tota structura spiritualis aedificii infirmata est et concussionibus vastata, ut hoc modicum, quod adhuc stare putatur, continuis defectionibus perire videatur. Iam enim plerique eiusdem sanctae religionis filii ac professores in tantam proterviam contra suos superiores prorumpere ausi sunt, ut paene nullus correctioni locus pateat, sed si delicto adhibeatur correctio, peior scissura fiat. Armati enim subtilitatibus philosophicis, ac allegationibus iuris superfluis in medium adductis, manus corrigentis nequaquam admittunt, sed saltum ultra terminos, quos posuerunt patres eorum, facientes, contentionibus periculosis seipsos et alios involvunt.

O certum indicium exterminii huius aedificii spiritualis, o verissimum praesagium futurae in proximo calamitatis! Quam diu putas aedificium hoc spirituale poterit stare, submoto lapide angulari, et columna subversa totam structuram spiritualem conservante, cum videlicet prompta et humilis oboedientia proiecta fuerit, et unusquisque hoc, quod sibi placet vel libet, fecerit, nec quisquam dicere audeat: Quare sic facis?³. Heu, heu ubi est oboe- dientia Pauli simplicis et quorundam discipulorum probatissimorum, qui antiquis Patribus impossibilia imperantibus devotissime obtemperaverunt? Sileat nunc de hoc loqui lingua, sed devota gemant corda universa. Neque enim de hoc loqui proderit. Proderit tacuisse. Nam bene tacuisse in hac materia est philosophatum esse. ;

De paupertate autem voluntaria, quae T et fomentum est totius religionis, quam quidam Sanctorum Patrum in sponsam elegerant, quidam eam do- ‘minam suam appellabant, quidam etiam pro testamento suis carissimis ipsam legabant, quid dicam? Neque enim iam a plerisque ut sponsa amatur, sed velut Agar, ancilla Sarae, foras eicitur, dum proles ipsius contra omnes, ef manus omnium contra eam⁴ esse videantur. Mille namque artes lucrandi quaeruntur, et artes salutis operativae in artes lucrativas transierunt, ita, ut argutissima ovicula sit, quae vel modicum de lana contra frigoris asperitatem sibi ob venatorum calliditatem ac tonsorum cupiditatem reservare possit. Et quod sub forma pecuniae reservari indecens iudicatur, dum in alium usum pietatem quidem praeferentem, re autem vera cupiditati deservientem commutatur, de eo quodammodo quasi idolum fabricatur. Nempe peculium ad hoc in aliam speciem, scilicet librorum vel paramentorum ecclesiasticorum transferunt, ut, dum iam habita defecerint, quasi Deus non sit in Israél, Deum

Accaron, quem in marsupio repositum habent, con- sulere possint⁵. De castitate autem, quae virtutum decor est, prosequi non expedit nisi tantillum, quod proh dolor

3 agni novelli, dum saevas iam lupas fugiunt et ad pastorum protectionem confugiunt, in muscipulam deteriorem cadunt; et, dum dentes lupinos declinare cupiunt, insidiosis masticationibus arietum letaliter vulnerantur, aut penitus occumbunt. Speciem enim quidem pietatis habentes, virtutem autem abnegantes⁶, dum notam inhonestatis ex proditione solum timent incurrere, student clanculo latrocinia animarum exercere, violasque caelestis sponsi violare vel contrectatione inhonesta maculare. Hi exemplo quorundam sacerdotum mosaicae legis mittunt fuscinulam in ollam⁷, et de his, quae Deo offerre deberent, rapinam exercent, Et quia totunr sacrificium consumere non audent, saltem libamina sacrificiorum qualiter sapiant, prout possunt, degustant.

Porro de caritate, quae connexio est totius spiritualis structurae, quid dicam? Exinanita est, exinanita usque ad fundamentum in ea. Omnes enim, quae sua sunt, quaerunt, non quae aliorum⁸, magisque nunc locum habet periculosa detractio quam sincera dilectio. Et fraternum odium frater- nam caritatem supplantavit, immo, ut verius dicam, prostravit caritatem, ut merito exclamare libeat cum gemitu et dolore, ac dicere: Unusquisque se a proximo suo custodiat, et in omni fratre suo non habeat fiduciam, quia omnis frater supplantans supplantabit, et omnis amicus fraudulenter incedet. Et vir fratrem suum deridebit⁹, et inimici hominis dome- Stici eius¹⁰. Sagitta vulnerans, ait propheta, lingua eorum, dolum locuta est. In ore suo pacem cum amico loquitur, et occulte ponet insidias¹¹. Et, quia se aT rS SEV y d [EL UMS TM WEST S Wc UNS ^. UA dU ES Y zm SOME T :

invicem mordent, provocant, invident, lacerant, ti- mendum, ne tandem ab invicem consumantur¹². .

Neque autem ista et similia adeo occulta sunt, ut non sciantur, vel ut per haec tamquam abscondita in lucem non producantur, sed heu ir omnem terram exivit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum¹³.

Sanctas autem consuetudines et pietatis exercitia, .

iuxta antiquorum semitas Patrum, si quis iam servare voluerit, derisioni patebit; et inter ceteros notam singularitatis incurrens, utpote dissimiliter aliis vivens, non modicas iniurias sustinebit. Quae somnia vigente adhuc piae memoriae sancta ac fervida religione in statu erant bono atque perfecto. Fuerunt pro certo tunc aurea tempora, dies utique salutis; quia a superfluis sibi cavebant, nec adulationibus inserviebant pro aliena donatione, nec contentionibus seu brigis intendere permittebantur, sed operibus virtutum sanctisque studiis ac meditationibus tempus suum occupabant; et erat illis cor unum et anima una in Domino, in communi viventes, et non singuli sibi ipsis conquirentes¹⁴; et ideo erant viri in omni virtute perfecti. De prae- dictis autem spiritualibus exercitiis non remansit | nisi modicum ibi, modicum ibi¹⁵. Quaedam namque antiquae consuetudines velut huius spiritualis aedificii partes qualescunque adhuc stare et sursum prominere cernuntur, in quibus tamen non tam modernorum devotum perpenditur exercitium, quam antiquorum laudabile studium commendatur.

Quod autem vidisti ibidem multitudinem copiosam quorundam animalium, quae velut monstra marina in effigie humana apparebant, ipsa sunt corda n!

sa ud:

V saecularia sub habitu religioso latitantia, quae ho- nestatem habitus exterius praeferunt, interius autem

3 gratia et devotione vacui sunt; et dum sic deformes interius exteriusque exsistunt, monstruosis utique animalibus dissimiles non sunt. Qui velut asina Balaam¹⁶ voce quidem humana resonantes, verba abstractiva et documenta spiritualia proferunt, sed concretive et carnaliter vivunt, quia quod verbis et habitu praedicant, moribus impugnant. Ex his sunt, qui penetrant domos curiose agentes, ac mulierculas captivas ducentes, semper discentes, et nunquam ad scientiam veritatis pervenientes¹⁷:. Qui per vanitates et insanias falsas¹⁸ a corde suo et aliorum me excludunt.

Sed quod vidisti quosdam ibi in habitu et forma decenti, qui mihi manus praebuere, signat numerum electorum, qui iuste et pie inter alios conversantes, eorum exemplo non depravantur, sed in medio nationis pravae et perversae, velut luminaria lucentia in hoc mundo caliginoso¹⁹, verbo vitae proximos quosque illuminant et inflammant. Qui, licet in magno adhuc numero inveniantur in omni statu et religione ac aetate utriusque sexus, comparatione tamen ceterorum pauci sunt. Quia revera plures sunt, qui per latam et spatiosam viam, quae ducit ad mortem, ingrediuntur, quam qui per arctam viam et s angustam portam intrare contendunt. Et hi inter alios sicut agni inter lupos se habentes, sicut lilium inter spinas²⁰, odorem virtutum ex tolerantia reddunt adversitatum. Hi sunt, quos reservavit sibi Dominus: Qui non curvaverunt genua sua coram Baal²¹: Qui non fecerunt curam carnis in deside-

4 — Horologium Sapientiae.

riis. (1: Qui habent thau scriptum in frontibus. suis²², videlicet mortificationem Iesu Christi ubique circumferentes in corpore suo²³; aliorum transgressio- nes, quas emendare nequeunt, gemunt ac lugent. Hi propter innumera adversa, quae emergunt, possunt dicere cum Apostolo: Foris pugnae²⁴, intus timores. Et post omnia alia pericula, habuisse se pericula in falsis fratribus²⁵ concludere possunt.

Tales non immerito martyribus comparantur, quia exceptis aliis afflictionibus multiplicibus, quot transgressiones contra Deum vel iustitiam fieri viderint, quasi tot gladiis intimi doloris transverberantur. Sed non ad insipientiam sibi²⁶. Ad ipsos namque est vox, quae dicit: Dicite iusto, quoniam bene, quoniam fructum adinventionum suarum comedet. Vae impio in malum, quia retributio operum ipsius fiet ei (T). Ipsi esurient, et vos comedetis; ipsi sitient, et vos bibetis. Et quanto ex omni parte difficilior eorum est congressus, utpote commilitonibus a dextris et a sinistris eos non adiuvantibus, sed proh dolor adversam partem faventibus, tanto multis praedecessoribus, qui innumeros coadiutores sui propositi habuerunt, maiorem in futuro mercedem secundum suum laborem recipient,

Unde quod in praedicta similitudine vidisti quosdam, qui nonnullos ad me accedere volentes prohibebant, signat eos, qui ceteros bonum propositum habentes suis malis depravant consiliis vel exemplis, et ad instar Pharisaeorum ad vitam non intrant, nec introéuntes sinunt intrare. Qui etiam Dei sapientiam ore impiissimo blasphemabant, et ceteros in ipsum.

ra af ife i AP ù AS

An ar aei o m À pecie rM

ET. rs r i pome ^ / credentes modis omnibus avertere cupiebant, se- ductorem eum appellantes. Sic plerique non urgente conscientia, sed stimulante invidia, alios in gratiis se praecedentes de bono opere lapidant²⁷, dum eorum depravare bona opera coram multis non cessant. Et ubi factum in se propter bonitatis evidentiam pervertere non possunt, saltem intentionem²⁸ invidi detractores calumniari conantur, ut sic quidem eos, quos positive aequare non poterant, saltem privative praecedant. Invidia namque diaboli intravit in orbem terrarum. Ipsum sequuntur, qui sunt ex parte eius²⁹.

Baculus, quem me portare in habitu peregrini vidisti, mortem, quam in cruce pertuli signat: quem in signum amoris fidelibus praefero, ut amorem- terrenum deserant, et se in toto corde sio ad me convertant.

Clamor, quem audisti, severitas est iustitiae meae super hos, qui nec timore nec amore compuncti peccata deserunt, sed in eis pertinaciter usque ad mortem persistunt.

DISCIPULUS: Dum haec attento corde audio, et ita esse veraciter cognosco, magis flere libet quam aliquid dicere. Quis enim non lugeat, quis non ploret et ingemiscat, videns virgulta nata, et frutecta in tam sancto loco suborta³⁰, videns primitivae civitatis splendidas delicias et spirituales divitias, gratiae copiam, unctionis et devotionis, et omnium charismatum divinorum abundantiam, nunc autem inopiam tantam? Modicum gratiae, malitiae plu- d LAE CENAS A VOY ; dor bad! A Iq K^ p S iia "t à vi T WANT rimum. Quis non suspiret et prae dolore exclamet: - Heu quomodo sedet sola civitas plena populo; et . illud: Quomodo obscuratum est aurum, mutatus est color optimus?³¹. Durus valde est aut irreligiosus, qui haec damna diligenter perpendit, et non ex toto corde gemit. Et ecce materia huius tristitiae et fletus augetur, dum iam totus mundus in maligno positus conspicitur³², et hostis antiquus appropinquante eius termino, tantum praevalere apud multos evidenter cognoscitur.

SAPIENTIA: Nihil tibi ad praesens de his, qui foris sunt³³, qui in plateis aras aedificant, et carnes suillas immolant³⁴, qui in omni colle sublimi et sub omni ligno frondoso se impudice prosternunt³⁵. De huius mundi apertis cultoribus loquor, qui ma- | nifesta peccata, adulteria, furta et similia committere non verentur. Sed excidium civitatis sanctae, defectum videlicet fervoris primitivae religionis te cupio ad . cor ponere, et pie deflere, atque pro eius restaura- : tione ac bono statu orationes ad Deum effundere lacrimosas. Siquidem ipsa est civitas supra montem posita; lucerna super candelabrum locata, et sal spirituale, per quod condiendi sunt homines terreni. Spectaculum mundo et angelis et hominibus³⁶. Eius | quippe verbo et exemplo ceteri consueverunt robo- < rari, illuminari ac sapientia condiri. |

Cum autem civitas haec malum exemplum dabit, cum lumen exstinctum fuerit, et sal infatuabitur: Heu, heu quomodo tunc stabit in mundo? Cum hi, | qui mundo hoc abrenuntiaverunt, toto nisu mundana ~ sequuntur: Cum hi, qui spirituales dicuntur, car- `

Sd (on EAA TANNY CRA aae a d * P ! > B -- 99 — nalia desideria sectati fuerint, et se implicabunt negotiis saecularibus³⁷: O sacrosancta mater Ecclesia, quanta erit tunc tribulatio tua? Quis est, qui surgat et teneat iudicem iratum? Nam et in praesenti quoque tempore multi, qui ipsum placare debuerant, non minime ipsum offendunt. Sabbatum eorum odivit anima mea³⁸ Amor namque ipsorum spiritualis transiit in carnalem, et carnalis incaute palliatur : sub specie spirituali, sicut zizania sub tritico; et admixtione eius viluit, sicut balsamum sophisticatum vilibus liquoribus. Sacrificium Deo offerunt fermentatum. Nam ambitio usquequaque in cordibus eorum praevaluit, et regnat supra modum, dum gloriam in praelationibus quaerunt tam sollicite temporalem. Et dum quidam eorum haec iuxta votum habere non possunt, animo moti sectas introducere non metuunt, et veluti praevaricatores Iudaici populi gymnasium³⁹ in lerosolymis facere quaerunt, et se ac alios ad instituta gentium transferre conten- dunt, terminos transgredientes, quos posuerunt pa- tres eorum.

Referam, quod silentio transire cogitaveram, ut simul cum materia tristitiae, crescat et materia piae compassionis et devotae orationis. Erat in civitate praedicta vicus quidam praecipuus, unus de principalioribus, ceteris contribulibus sapientiam atque doctrinam praeclarissime administrans. Multi autem de senioribus populi illius morientes, de medio sub- lati sunt. Fuit praeterea ibi quidam homo Dei, qui pro salute loci Deum assidue precabatur.

Aspiciebat in visu noctis: Et ecce quasi de parte loci eiusdem occidentali aries unus de grege surrexit, habens duo cornua, et in capite suo coronam ferream; et data est ei potestas, ut regnaret in prae-

⁴⁰2Tim.2,4.⁴¹1s.1,14..⁴²2Petr.2,1; 1 Mach. 1, 15.

dicto loco⁴³. Quem sequebantur quasi septuaginta vulpeculae vel amplius, adhaerentes arieti, quae et ipsae singulas coronas accipiebant. Quibus multitudo diversorum. animalium utriusque sexus iuncta erat, quaedam quidem ex timore, quaedam ex cupiditate; nonnulla etiam simplici quodam animo multitudinem sequebantur. Igitur aries volens sibi suisque imperium loci usurpare, circuibat in manu valida, desaeviens in omnes, qui sibi resistebant. Potentes deiciebat, magnates humiliabat, quosdam exilio damnabat. Et factus est timor eorum magnus super omnes incolas et convicaneos loci eiusdem. Volentes enim sive per fas sive per nefas praeesse, nulli obsistenti parcebant omnino, nec sexui aut aetati, cuiuscunque exsisterent meriti vel vitae. Unde et plerique metu victi eis iuncti sunt, nolentes exterminari de terra. Nonnulli tamen de populo Dei relicti sunt, qui magis Deum quam homines timentes in tribulationibus maximis viriliter et constanter perstiterunt, parati pro patriis ac Dei legibus mori fortiter, quam praevaricatorum parere voluntati, per quorum lascivias et transgressiones locus idem statim in nihilum redigi poterat.

Licet autem et inter hos quoque essent, qui ad viam veritatis non recte ambularent⁴⁴, neque semitas iustitiae et aequitatis, ut oportet, observarent, malis tamen gravioribus, quae per adversam partem subintroire coeperant, obviare cupientes, se eisdem pro posse opponebant. Quibus in adiutorium fuit dux filiorum Dei, loci eiusdem supremus gubernator, vir utique per omnia laudabilis et magnanimus, ius- d dr ee dr mas, ml

AES Tamea aa tmr "N

Say ESA o5 p e y I ms Á a RUE Mr TT, n

; titiaeque zelator⁴⁵. Diversi quoque, qui fugiebant mala, additi sunt ad eos, et facti sunt eis in firmamen- fum⁴⁶. Igitur aries nisus est cornibus suis impetere ducem gentis suae, eumque modis, quibus poterat, deicere nitebatur (3). At vero dux invictissime stabat.

Quo viso aries cum quibusdam de suis ad principem totius multitudinis se transtulit⁴⁷, ac ipsum contra ducem populi sui interpellabat, dolosisque suggestionibus aures eius innocentes nec fraudis conscias impulsans, principatum sumpsit in populo suo.

Quod audiens Ecclesia fidelium altius ingemuit, et nonnulli lacrimantes vociferabantur in caelum, minimam quidem curam pro se habentes, maximam autem pro sanctis Dei legibus Patrumque traditionibus, quas violari aperte non sine scandalo multorum videbant, supplicantes. auribus divinis, ut, si fieri posset, cor principis multitudinis sanius informaret. Cumque durissimo famulatu multi innocenter premerentur, clamaverunt ad Dominum, ef clamor eorum pervenit ad Deum, et audivit gemitum eorum (5), descenditque liberare eos. Adhuc namque inventa sunt bona opera in Israël⁴⁸. Quodam igitur tempore in insula quadam convenerunt impii adversus filios oboedientiae, in manu forti et multitudine praevalida, in virtute sua confidentes.

Quod videntes ex adverso hi, qui erant de parte Domini, vehementer extimuerunt, et desperabant se posse evadere. Erat enim congregatio magna et fortis, et hi docti et parati ad proelium. Paucissimi vero ex

^ navit Nicolaum V, Petrum de Corvara.

1 ; : iie Ce Das adverso relicti erant simplices, nec armorum consuetudinem habentes.

Unus autem de his, qui partem Domini adiuvabant, ceteros timore perterritos ad constantiam constanter animabat, et ad orationum suffragia confugere hortabatur. Et ipse quidem ad locum orationis se conferens, prostratus ad terram haec et his similia in oratione dicebat: Dominator Domine rex caelorum et terrae, in voluntate tua cuncta sunt posita, et non est, qui possit resistere voluntati tuae. Tu scis, quia isti veniunt ad nos in sua audacia et multitudine confidentes, volentes regnare non ex te (1), et patrias ac Dei leges violare, et nos miseros de terra dispergere cupiunt. Eia, Domine Deus, aperi oculos tuos et vide tribulationem nostram et sanctae congregationis tuae, et converte luctum nostrum in gaudium! Disperge illos in virtute tua, et depone eos (2), ut cognoscant te adhuc curam populi tui gerere. Ostende nunc, quia victoria non est ex multitudine, sed ex tua voluntate (3), et miserere nobis, ut hanc magnam tribulationem, quam pro peccatis nostris patimur, te adiuvante vincamus, et quemadmodum patres nostri, sic et nos tibi in pace et tranquillitate serviamus.

His itaque gestis, Deus, qui nunquam deseruit sperantes in se⁴⁹, vocem servorum suorum ad se clamantium exaudivit, et virtutem adversariorum eliminavit. Nam in crastino, eodem loco in conspectu multitudinis congregatae, aries in terram corruit, et unum de cornibus suis confractum est, omnibus

Deum laudantibus. Et exinde coepit potestas eius | deficere ac decrescere de die in diem. Nam multi intelligentes. fraudem ipsius, poenitentia ducti coeperunt ab eo recedere; et pars filiorum oboedientiae crescere coepit ac proficere, adiuvante Domino populum suum, inimicos autem pacis persequente. Per omnia benedictus Deus! Amen!

DISCIPULUS: Res stupenda pariter et miranda, quod imperscrutabilis abyssus iudiciorum Dei electos suos sic tribulari permittit, nec tamen usquequaque deserit, sed tam paterne liberat et protegit. Sed vellem evidentius nosse mysterium similitudinis huius.

SAPIENTIA: Intelligentibus satis dictum est. Tu amplius quaerere noli! Fructum tamen non modicum ex his colligere debes.

Primo, ut discas in nulla unquam adversitate desperare, sed omnem spem in Deum ponere, et orationis refugia quaerere in tribulationibus cunctis; nec viam iustitiae propter rabiem cuiuscunque persecutionis saevientis deserere, et super omnia cautelam et circumspectionem debitam negotiis pertractandis adhibere. Praelatus enim vel rector fratrum tu cum sis, licet in minimo gradu, discas ex his non statim adhibere fidem his, qui ceteros deferre consueverunt, nec proximorum suggestionibus quibuslibet in patrocinium conductis semper velle acquiescere. Nec faciliter accusationem adversus approbatos recipias, quia ex his disciplina omnis prosternitur, et pestilentibus audacia resistendi confertur, ac vigor destruitur religionis. Sed causam, quam nescis, diligentissime inquiras, vel per teipsum vel per viros iustos et prudentes ac Deum timentes, et sic. tandem veritate comperta cum debito libramine sententiam proferas iustam; et sic procul dubio non- nunquam invenies actores causae in causa obnoxios esse. Nempe interdum gravamina indebita superiorum praetendunt, qui censuram monasticae disciplinae w'r WYE, (E27 XUNG ZI ^. aa ^ b 1 Psi ` 17 t" effugere cupiunt; et se pugiles iustitiae ac defensores veritatis inaniter mentiuntur, qui se a correctionibus praelatorum suorum eximere volunt, ac ceteris inaniter praeesse concupiscunt. Sic, sic decet te causam, quam ignoras, inquirere, inventam plene decernere, et impiis hoc, quod contra iustos cogitaverunt, reddere in caput ipsorum, ut sic gladius eorum intret in corda ipsorum, et arcus eorum conjringatur (1). Sic in insidiis suis capiuntur impii (2). Sic lapidantur duo senes pleni iniqua cogitatione, qui Susannam in Domino confidentem lapidare cupiebant (3). Sic perit Aman, hostis et adversarius Iudaeorum impiissimus, qui per iniquas regi factas suggestiones populum Dei perire laborabat⁵⁰. Sic et Saul superbissimus gladio proprio occubuit, qui iniuste persequi proximum non formidavit.

DISCIPULUS: O omnium piissima moderatrix causarum, aeterna sapientia, qui electis tuis et bona et mala in bogum convertis, hoc solummodo mihi humilimo famulo tuo in hac materia faciendum aestimo, recurrere scilicet ad orationis praesidia corde devoto. Igitur, o Pater misericordiarum et Deus totius consolationis, peto humiliter, ut miserearis populo tuo et hereditati tuae, et da pacem cordium et tranquillitatem temporum in diebus nostris; sed et his, qui oderunt pacem, miserere propter nomen tuum benedictum! Infunde eis, quaeso, spiritum bonum, ut ab erroribus suis resipiscant, et ad unita- tem et pacem redeant, ut tibi omnes in gremio sanctae - matris Ecclesiae catholicae unanimiter serviamus, et ad civitatem gloriosam caelestis patriae pervenire valeamus. Amen.

iis uar RE TC RA M:

eI Ea ote eth is

Footnotes

1. Thren. 1, 1. ↩

2. Gal. 5, 24. ↩

3. 2 Reg. 16, 10. ↩

4. Gen. 16, 12. ↩

5. 4 Reg. 1, 3. ↩

6. 2 Tim. 3, 5. ↩

7. 1 Reg. 2, 13-14, ' ↩

8. Phil. 2, 4. ↩

9. Ier. 9, 4-5. ↩

10. Mich. 7, 6, ↩

11. Ier. 9, 8. ↩

12. Gal. 5, 15. ↩

13. Psal. 18, 5. ↩

14. Act. 4, 32. ↩

15. Is. 28, 10. ↩

16. Num. 22, 28-30. ↩

17. 2 Tim. 3, 6-7. ↩

18. Psa! 39, 5. ↩

19. Phil. 2, 15. ↩

20. Cant. 2, 2. ↩

21. Rom. 11, 4. ↩

22. Ezech. 9, 4. ↩

23. 2 Cor. 4, 10. ↩

24. 2 Cor. 7, 5. ↩

25. 2 Cor. 1i, 26. ↩

26. Psal. 21, 2. ↩

27. Ioan. 10, 33. ↩

28. Cassiodor., Hist. Eccles, 1, 14: Non abstinentes etiam apud omnes nostrae pietati calumniari. ↩

29. Sap. 2, 24-25. ↩

30. 1 Mach. 4, 38. ↩

31. Thren. 4, 1. ↩

32. 1 Ioan. 5, 19. (5). Ter, 2,20; Kk (3)»1/G07, 9, 12 ↩

33. Ludovicus de Bavaria contra Ioannem XXII papam nomi- ↩

34. 1 Mach. 1, 50; 2, 10, 2. ↩

35. Exod. 2, 23-24. ↩

36. 1 Cor. 4, 9. ↩

37. Visione describitur Ludovici de Bavaria in Papam loannem XXII bellum, quo Patres Dominicani, cum a Papa starent, multum vexabanttur. ↩

38. Gal. 2, 14. ↩

39. 1 Mach. 3, 19. ↩

40. Ioannes Papa XXII. ↩

41. 1 Mach. 2, 43. ↩

42. Dan. 13. ↩

43. Os. 8, 4. ↩

44. Psal. 58, 12. ↩

45. Psal. 36, 15. ↩

46. Prov. 11, 6. ↩

47. Fredericus de Austria. ↩

48. 2 Paralip. 19, 3. ↩

49. Iudith 13, 17. ↩

50. Esth. 7, 10. ↩