Caput XIII. An sit verisimile Parisiensium doctrinam post Adrianum VI à Lorantensibus condemnatam ? Lovaniensium erga Adrianum reverentia singularis
An sit verisimile Parisiensium doctrinam post Adrianum VI à Lorantensibus condemnatam ? Lovaniensium erga Adrianum reverentia singularis.
Etiamsi post Adrianum facultas Lovaniensis ejusque doctores, à priscis institutis deflexissent, non propterea Parisienses vituperandi aut etiam condemnandi, sed potius laudandi essent, qui in antiqua sententia perstitissent ; atque ambæ Facultates pacem colerent, et à censura mutua temperarent. Sane Parisienses et Lovanienses sese mutuo suspexerunt, atque suspiciunt ; et ea quæ jam inde ab initio intercessit animorum mira conjunctio, nullo unquam facto dictoque violata est .
Prima facultas Lovaniensis, anno 1519, certa doctrinæ Lutheranæ capita censura notavit : secuta Parisiensis, anno 1521, concordibus animis atque sententiis. Rursus prima facultas Parisiensis in eumdem Lutherum et alios hæreticos, Francisco rego jubente, anno 1542, articulos edidit : secuta Lovaniensis, anno 1544, jubente Carolo V, visos Lovaniensibus Parisienses articulos, atque eodem spiritu in eumdem scopum collimatum fuisse, et temporis ratio, et accurata utrorumque lectio facile comprobabit : adeoque nihil fuit quod Lovanienses in Parisiensium articulis improbarent, ut simul fuerint editi et excusi in Joannis Driedonis operibus,1 accurante editionem Ruardo Tappero, academiæ Lovaniensis cancellario ac sacræ theologiæ professore, quippe cum conjunctos oporteret articulos utriusque Facultatis, ut concordia in Lutherum de catholica fide testimonia.
Utramque Facultatem, in tradenda de Romani Pontificis potestate doctrina minime dissensisse multa persuadent ; imprimis summa facultatis Lovaniensis reverentia in Adrianum VI, quem in Parisiensium fuisse sententia, Bellarmino etiam teste, jam diximus. Primum enim quo tempore illa edita est Lovaniensis facultatis in Lutherum censura, totum id Adriani, tum cardinalis [504] Dertusani, judicio factum. Id Jacobus Latomus major, cum pro ea censura scriberet , in præfatione luculenter exposuit ; et censuræ praefixa ejusdem cardinalis epistola testatur, de qua quidem Latomus ita est præfatus : « Sufficere debuit judicium reverendissimi cardinalis Dertusensis, cujus probitas et sapientia, non modo præclaris libris editis , sed et maximis rebus Orbi nota est2 ; » ut propterea diceret non videri necessarium articulorum reddere rationem. Ex quo intelligitur quam probarent Adriani libros. Atque is annis post duobus ad Petri cathedram est evectus : ac facile intelligi potest, quanto honore prosecuti sint Pontificem, qui non modo cardinalem, verum etiam privatum tantopere suspexissent.
Edidit postea Joannes Driedo sacræ theologiæ professor apud Lovanienses, anno 1533, librum de Ecclesiasticis Scripturis et Dogmatibus ; neque ita multo post librum de Captivitate et Redemptione generis humani : in cujus præfatione Adrianum VI miro affectu celebrat : « Observandissimus, inquit, meus in studiis theologicis præceptor, qui me in filium eruditionis susceperat, et præsidens mihi pileum magisterii in theologia imposuit, anno nativitatis Domini 1512, die 17 mensis Augusti ; qui et usque in tempus ferme illud Lovanii resederat, totius nostræ Academiæ lumen et decus, postea illius nominis Pontifex VI.3 » Ex quibus intelligimus quanto amori et honori fuerit Lovaniensibus, quem nunc Nicolaus Dubois aperte contemnit.4 Sed jam Lovanienses, qui circa Adriani tempora scripserint, theologos audiamus, quandoquidem eorum nobis tanto ambitu objicitur auctoritas.
Footnotes
Chapter 14 of 49