Caput XII. Legem Dei non esse impossibilem, probatur ex Patribus

Accedat traditio Ecclesiastica. Habemus in primis Concilium II. Arausicanum Canon, ult. ubi sic legimus: « Hoc etiam secundum fidem Catholicam credimus, quod acccepta per Baptismum gratia, omnes baptizati, Christo auxiliante et cooperante, quse ad ' salutem pertinent, possint et debeant, si fideliter laborare voluerint, adimplere ».

Origenes homil. 9. in Josue prope finem, mulieribus comparandos censet eos, qui dicunt, se Dei mandata servare non posse.

S. Basilius orat, in illud: (c Attende tibi », non procul ab initio: « Impium, inquit, est dicere, impossibilia esse spiritus praecepta ».

S. Joannes Ghrysostomus homil. 8. de poenitent. circ. med. « Nequaquam, inquit, Dominum accuses, haud mandat impossibilia. Multi et ipsa superant praecepta ». Similia habet homil. 19. in epist. ad Hebr. homil. 39. in Matth. et homil. 2. in epist. ad Philip.

S. Cyrillus lib. m. contra Julianum circa medium, ipsum etiam praeceptum: Non concupisces, quod omnium difficillimum judicatur, dicit, impleri posse per gratiam.

Ex Latinis S. Hilarius in Psal. 118. tractans illud: Latum mandatum tuum nimis; <( latum, inquit, mandatum Dei est, et in omnia spei nostrae genera diffunditur, ut non difficile sit, si voluntas adsit, praecepto Domini obtemperare ».

S. Hieronymus lib. 3. adversus Pelagianos prope initium: « Deus, inquit, possibilia mandavit, hoc nulli dubium est ». Idem in comment. ad cap. S. Matt. prope finem: « Multi praecepta Dei sua imbecillitate metientes, putant esse impossibilia, quae praecepta sunt ». Et: « Sciendum est ergo, Christum non impossibilia praecipere, sed perfecta, quae fecit David, etc. ».

S. Augustinus lib. de natura et gratia, cap. 43: « Non igitur, inquit, Deus impossibilia jubet, sed jubendo admonet, et facere quod possis, et petere quod non possis». Ubi docet, mandata omnia esse possibilia, sed alia immediate, alia mediate, id est, mediante oratione.

Hoc testimonium Concilium Tridentinum citavit, vel potius suum fecit sess. 6. cap. 11. Ideo respondet Kemnitius, Augustinum fuisse vexatum a Pelagianis ista quaestione, essent ne Dei praecepta possibilia, et ad cavendam invidiam abstinuisse a voce impossibilitatis, interdum etiam concessisse esse possibilia, sed sine praejudicio veritatis. Nara in libro de perfectione justitiae resp. 16. dicit Augustinus, non esse quaestionem, an possit homo vitare omnia peccata, sed quando, et per qu6m. Potest enim vitare, sed in alia vita, non in ista et per gratiam, non per naturam, quod est idem, ac si dixisset, legem esse possibilem, sed in coelo, non in terris, post mortem non in vita. Item in lib. 3. contra duas epist. Pelagianorum, cap. 7. dicit, gratiam Dei dedisse homini studium praecepta servandi, et eamdem gratiam ignoscere, si

quid minus fit. Quibus verbis videtur S. Augustinus dicere voluisse, mandata non esse impossibilia, non quod impleri possint, sed quia quod non impletur, indulgetur.

At Kemnitius confundit more suo duas quaestiones, utrum praecepta servari possint, et an possit homo vivere absque peccato. Istae enim quaestiones adeo diversae sunt, ut ad priorem semper Augustinus responderit affirmando, ad posteriorem responderit semper negando. Peccata enim venialia non sunt contra, sed praeter mandata, et etiamsi essent contra mandata, non tamen necesse est, ut in quolibet opere peccatum veniale admisceatur. Itaque sanctus Augustinus constanter docet, non posse hominem in hac vita cavere omnia peccata venialia, lib. de natura et gratia, cap. 34. de spiritu et littera, cap. ult. lib. i. ad Bonifacium contra duas epist. Pelagianorum, cap. 14. in epist. 89. et 95. et in toto libro de perfectione justitia;.

Atque hoc modo intelligitur, quod objicit Kemnitius ex libro de perfectione justitiae, non enim Augustinus dicit, mandata servari posse in coelo, non in terra, sed in coelo non in terra habituros nos eam perfectionem, ut vivamus omnino absque peccato, etiam veniali. Immo in altero loco nobis objecto, id est, in lib. 3. ad Bonifacium, cap. 7. cum Pelagiani colligerent ex sententia Augustini id, quod nunc Kemnitius colligit, legem videlicet in coelo impleri posse, non in terra, respondit Augustinus, valde illos errare, praecepta enim ad hanc vitam, non ad aliam pertinere: « Hic, inquit, praecipitur nobis, ut diligamus, ibi autem diligere non obedientia, sed foelicitas ei*it ».

Quod autem ibidem subjungit, gratiam Dei praebere studium ad implenda mandata, et indulgentiam, si quid minus impletur, non arguit praecepta esse impossibilia, sed hominem non esse impeccabilem. Sensus enim eorum verborum est, ex gratia Dei hominem habere, ut velit, et studeat implere mandata. Quod si forte aliquando labatur et non impleat, ex gratia item indulgentiam esse sperandam.

Jam vero quod S. Augustinus ad priorem quaestionem semper respondeat affirmando, haec loca testantur. Lib. de natura et gratia cap. 69: « Eo ipso quo firmissime creditur Deum justum et bonum impossibilia non potuisse praecipere, hinc admonemur et in facilibus quid agamus, et in difficilibus quid petamus. Omnia quippe facilia fiunt charitati, cui uni Christi sarcina levis est». Lib. n. de peccat, merit. et remiss. cap. 3: « Non praeciperet Deus aliquid, quod esset humanae impossibile voluntati ». Et in eodem lib. cap, 6: « Dubitare non possum nec Deum aliquid impossibile homini praecepisse, nec Deo ad opitulandum et adjuvandum, quo fiat quod jubet, impossibile aliquid esse ». Lib. de gratia et libero arbitrio cap. 16:

« Magnum aliquid Pelagiani se scire putant, quando dicunt, non juberet Deus, quod sciret, non posse ab homine fieri, quis hoc nescit »? In Psal. lvi: « Non imperaret hoc Deus, ut faceremus, si impossibile judicaret ».