Caput XX. Solvuntur objectiones ex Scripturis, contra veritatem justitiae actualis

Superest tandem, ut objectiones haereticorum, quibus illi probare nituntur, omnia opera nostra esse peccata, breviter diluamus.

Primum igitur objicit Calvinus illud Psal. xxxi. Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata. David enim cum haec diceret, non ad' unum temporis momentum, quo homo per Baptismum justificatur, sed ad totam vitam justorum respiciebat. Proinde sequitur, ut tota vita justorum remissione indigeat, quod non fieret, nisi perpetuo, et in omnibus operibus peccaremus.

Respondeo: Quam vera sunt verba Davidis, tam falsa est glossa Calvini. Nam si tota vita justorum, et omnia ipsorum opera peccatis sordescerent, unde diceret idem David in Psalm. i. Beatus vir, qui non abiit in consilio impiorum, et in via peccatorum non stetit, et m cathedra pestilentiae non sedit, sed in

lege Domini voluntas ejus. Et in Psalm. ev. Psallam, et intelligam in via immaculata, quando venies ad me. Perambulabam in innocentia cordis mei, in medio domus mete. Non proponebam ante oculos meos rem injustam. Non adhaesit mihi cor pravum, ambulans in via immaculata, hic mihi ministrabat. Et similia, quae passim repetit? Certe htec non bene cohaerent cum eo, quod dicit -Calvinus, totam vitam justorum, ex testimonio Davidis, nihil esse nisi peccatum. Loquitur igitur David in Psalm. xxxi. de initio justilicationis, sive de prima justificatione, per quam remittuntur peccata, et infunditur charitas, ut per eam corde dilatato per viam mandatorum currere valeamus.

Secundo objiciunt adversarii omnes, illud Ps. cxi.ii. Non intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens.

Respondeo: Triplex hujus loci explicatio a Patribus indicatur. Prima est S. Augustini in commentario hujus loci, ubi dicit, hominem coram Deo justificari non posse, quoniam ex se justitiam nullam habet, sed si quam habet, ex Deo habet. « Qui cum illo, inquit, Augustinus, volunt intrare in judicium, nisi qui ignorantes Dei justitiam, suam volunt constituere »? Sententia igitur Davidis haic est. Non intres in judicium cum servo tuo, id est, noli me judicare ex his, qute ex me habeo. Sic enim non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens. Et ideo paulo ante dixerat. In veritate tua exaudi me in tua justitia: id est, in justitia, quam ut haberem, tu dedisti.

Altera expositio est ejusdem Augustini in libro de perfectione justitiae. Hieronymi in epistol. ad Gtesiphontem, et Gregorii in commentario hujus Psalmi, qui est postremus ex poenitentialibus, qui referunt hunc locum ad peccata venialia, sine quibus in hac vita esse non possumus. Non autem sequitur, ut omnia nostra opera sint peccata, etiamsi absque peccato vivere non possimus. Miscentur enim operibus bonis opera quasdam mala, quse tametsi levia, et quotidiana sint, tamen in judicio Dei non injuste puniuntur. Igitur sententia Psalmi hoc secundo modo accepti, haec erit, Non intres in judicium cum servo tuo, id est, non cupio tecum contendere, confiteor me peccatorem,

et veniam oro. Nam non ego solus, Sed etiam omnis homo aliquando- peccat, nec est ullus ita justus, qui non aliquando labatur, et erret.

Tertia expositio est Hilarii, Hieronymi, Arnobii, Euthymii, et aliorum in hunc Psalmum, et S.Bernardi serra. 5. de verbis Isaiae, qui dicunt, sententiam Davidis esse, non posse hominem justificari, si comparetur ad Deum, non quod non sit in homine justo vera justitia, si absolute consideretur, sed quia tanta est puritas, et sublimitas justitiae Dei, ut omnis hominum, et Angelorum justitia, cum ea comparata, injustitia esse videatur. Sicut etiam stellae clarissimae sunt in se; tamen coram Sole continuo tenebrescunt. Atque hoc est, quod in Job legimus, cap. iv. A umquid homo Dei comparatione justificabitur? Et cap. ix. Vere scio, quod ita sit, et quod non justificabitur homo compositus Deo. Quem locum tractans Augustinus libro ad Orosium, contra Priscillianistas, et Origenistas, cap. 10. «In comparatione justitiae Dei, si nec sancti in coelis Angeli justi esse dicantur, non mihi videtur importuna sententia; non quia ut hoc essent, a justitia lapsi sunt, sed quia facti sunt, et Deus non sunt, tantumque spiritalis luminis habere non possunt, quantum habet ille, a quo facti sunt. Ibi enim summa justitia, ubi sum-. ma sapientia: et hoc Deus est, de quo dictum est, soli sapienti Deo. Et infra: Cujus participatione justi sunt, ejus comparatione nec justi sunt ».

Tertio, objiciunt illud Ecclesiastie vil. Non est homo justus, qui faciat bonum, et non peccet.

Respondeo: Non significat Sapiens ut Lutherus existimare videtur, hominem justum peccare, dum bonum facit: sed neminem esse tam justum, qui semper bonum faciat: omnes enim aliquando peccant, juxta illud Proverbiorum xxiv. Septies in die cadit justus, et resurgit. Ubi non dicitur justus ad singulos passus cadere, sed aliquoties cadere, nec dicitur semper cadere, sed aliquando cadere, aliquando resurgere: nisi etiam resurgere apud Lutheranos sit cadere. Vide S. Hieronymum, heee loca explicantem, tum in commentario Ecclesiastee, tum in lib. J. adversus Pelagianos et in epist. ad Ctesiphontem.

Respondeo: Hic plane triumphare sibi vi-bdertfcitf'htarbtion Hunc enim locum Semper in ore habent': euift -tdrrien iid rem nihil-per' tiriSatj!pf§pter:tF§s rationes. Primo j 1 quoniam siner dubio mm toqmtur Isaias de justis hami'riibifSV"Sed de'- insignibus peccatoribus, obqdbrum scelera tradenda; erat civrtagpet tettus peptrtus- iti’ ^irtana- regis Babylonim; Quod enim loquatur Isaias1 in persona ejusmd<li hominum- - sceleratarum, patet primo, quoniam i^aultt- -ante dix&rgb v Ecce t u imiusetyet’'peccaeiiniisf i(k-e>?ik, ■ ut Gyrillos -exponit, qu^PHfdratU^esV: deseruisth' nhS-,; deserti- autesa-resistere-UfbndpotuimusvAtjustfcnonde-- seniutej1 a Beof qrrjppe qui non deserit/ nisi prius deseratur. Non igitur deijustis, sed de. irirpiisdoquituri- Quod- si ^-'-exponas: E cee tu-. irettus les^4t ipe&cMimtis,:i d mst, 4 dorijtu. jta tus e4p qaia-peeeavimiis, in idemreoklo-t sentem-. tiasuBeus euimmon irascitur justis, sedtegita eoenm pegeata^ et uoh amputat^ ut adversa-. rii ‘volunti-Ioqiiitub igitur Isaias impiis, quibus Dhud irascitur j Pun-dq justis, qttarum peetfataudfesimulsfrjs Bobl sin p boa t}naa iaqsl Secuud<^npatet ex -verbis sequentibus. Nm?. es&qti&%iMc& noirten ihm$Wffij est quT -qaa*: striy&t, eiieneat Ki justi Deum invocaut,:- et-ipse-fsaks, qui justus nirafc,-.- in huc ipso capitb.^um iavofcat, eCJ%flippus iin-Apalogia CnniesSionis- Augustanae valde gloriatur, quod propter Lutheri doctrinam. didicerit:, popblusmxdroere opera fi dei,-- et, maxime in preeibos-De qira frequenten ‘in vodando. lio v» quitur igitur Isaias in persona impiQrupv.;. ' noni tupecsdqacs uay ■ vel-ali oanifri pactorum,; idEdrtippnpBrav justorum; 5-eiipturk -ubiqudj laudat,;et dicit, -esse Bea placita, et accepta in iadaiiemo sua vitatisy « utpsupra probatum-; eirtpet m-rhpc- ipso.capite dicit Isaias a-Oxxmr idste^ lacitmti^.ei facienti.justitiam i\ immfr tuis vedBttfcvbmiuy f^;(2)rNoiEigitor: loquitur dei operibus j pstorum, cum -dicit,. justitiumess©;quasi: pannum; menstruat©^:; nisi- quis i ka desipiat, ut. existimet,, Deo place re smsdesm et:pannum menstruat©. ad illo,. qui, fapts:est; totius. puritatis, acceptari in. odorem suqvi.- talisdii ni mu-S,ov.xie-ilood oncluommco ni iN-eque movere nos debet., quod jsaias lo-.-, qui videatur ita generatim, ut omnps;h.omih: nes comprehendat. Est enim iste Scripturae — 1-2,HV.foatf ilj —.2,21.hi di;Vi,71.dol (U; - pl) lsai. LXIV. 6. — lsai. LXIV, 5. - Gen.

mos; ut loquatur ' de multis j quasi de hinni-' bus: Oifttfis caro inquit (Moses, Gett. yt:)em^ rnpemt viant' stiain (3)yEt4antau -ibidem;>vo~ _ cat-Noe virum justam, atque perfectum-. Et Apostolus Paulus Bad^Ajorin tli r-i>. vocat om*, nes Gorinthios sanctrflcatos in Christo Jesu, et tales; Ut nihil eis desit in ulla gratia, -etpraedicit forey ut confirmentur a Beo usque; in -finem; sine crimine. Et; tamen cap, >itiv om-1 nes' vocat carnales/- et dicit1: Tamquam pd>^ vulis in Christo lac- wbis pptum dedi, non **ih cam, nondum, enirk pdtenatis,. sdd. n(5c nimd - quidem potestis^ adk&eiMimmi:nni@sj$t&(4i)i.i'-- (Aeterum laudat omnes propter quosdam, qui apud eos;landabiles:-;eranfc, u^tuperat lOittnespropter quosdam, qui apud; eosdem vituperatione, digni. orant...Vidje Auguistitmddib^de unitate Eedosijepcap. xuv ubi hunc marem' Scriptuxm sacrai diligentar observat. Atque haec est prima ratio cur testimonium: lsai»i ad;.;rem.;aon;|aOiatUni miqhT: oabaoqaafl

Altera ratio est, nquobiam; etianasi- loque-;; retur IsaiOsi dei OmniMs,jid; resti,-, destotodUoii populo,;-tam_en; non laquOhatjir;:dfei.oxnuibii»ja pro o mn i,te mp o re, sed; s oln ni: pa-oleo: tempoi-.. rOrigumtradendi ecartt.prnptai?: summBlipsotp r ut»;; saeierpi: in captiyitatgm: iRab}iloni*km« i 1 dmiiroipatet $$ sequentibus- vej-bis.l i Ciaitai. sanpUjfHi. faciet. <$&»;.facta-,

esty:jfi^^s((k$i'4^ol0a.-^f,:'4an^s.$a9of^atianhnid%tr^.i,ctrqlorifC: nostrae^ ubj laudaver^nt- faipMfMftO&tl&ts i facta est jn^e^mtionem ignis* et&miv fesid&abUtfamtmversa sunt m;;7taic»';(aji:-5Jen autem sequitur, si quodam tempore totus populus fuit; i»alus, ut omni alio tempore fuerit malus, ct omnia opera ipsorum, semper fpgrint mala.

Terttaratip estj;; quoniam non solum non 'loquftux Isaigs; de justis, sed de impiis, et de impus pro. certo, quodam tempore, sed etiam npn taquitur de omnibus operibus illorum impigrum,, quasi omnia; essent peccata, sed tairtum de.Qpejnbus in.is, quae ipsi justitias es§e. putabant,.u^sttcrificia, neomenias etc. pptergntjenim. illi. ipsi wnpii multa opera face^q, r, qu^tcO^.lHbtf meritoria apud

Degm,: neque peccata^pcd bona moraliter, ut.qlibi; docuimus • ^f idep non dicit Isaias, omnia opera; q^e.j vetus pannum menstruataeii s?4,; otq^s j^fqti^ §^§§i;quasi pannum mensfruafaej^-pcat.enim jqstitrt18 opera quaedajft -q4; tf^tituta, in quibus illi prfficipue justitiam constituebant, quaj