Caput XIII

Contritione perfecta cum voto Sacramenti suscipiendi, remitti peccata ante Sacerdotis absolutionem.

Octava quaestio est: (Utrum Contritio ante absolutionem sacerdotalem peccata remittat: siquidem Catholici Doctores communi consensu docere. solebant, Contritionem si perfecta sit, et votum Sacramenti Baptismi, aut Absolutionis adjunctum habeat, omnino reconciliare hominem Deo, et peccata remittere, etiam antequam Sacramentum reipsa perciperetur.

Cadorum, nostro tempore Marti nus Keinnitius in 2. parte Exam. pag. 960. aperte reprehendit cos, qui Contritioni remissionem peccatorum tribuunt ante absolutionem. Fuit etiam Doctor quidam ante paucos annos, qui in libro, quem de charitate conscripsit, adversus communem sententiam docuit; Catechumenis et pcenitentibus, quamvis, perfecte conversis, et charitate flagrantibus, non remitti peccata sive reatum mortis aeternae, nisi cum vel baptizantur, vel reconciliantur ministerio Sacerdotum, nisi forte in mortis articulo.

Et quidem cum Kemnitio, facili negotio controversia finiri potest. Nam cum ipse, et omnes Lutherani contendant, sola fide hominem justificari, et Absolutionem ea tantum de causa requirant, ut per eam annuntietur verbum Dei, ex quo fides a poenitente concipiatur: si quis ante Absolutionem, vel ex lectione Scripturae, vel ex memoria Baptismi, vel aliunde fidem concipiat, quomodo negare possunt eum justificari etiam ante Sacerdotalem Absolutionem? Nonne Lutherus ipse in lib. de captiv. Babyl. cap. ^le Baptismo, scripsit, hominem justificari, modo credat, etiamsi Baptismum non in nomine Domini, et proinde non verum et 1- gitimum accipiat? et in assertione articuli 12. nonne scripsit, undecumque verbum audiatur, fidem concipi posse, et inde hominem justificari, etiamsi non per modum Absolutionis, sed per jocum, vel adillud oppugnandum, verbum Dei pronuntietur? Denique nisiKemnitius probet, quod nunquam faciet, fidem concipi non posse, nisi per Absolutionem, nunquam obtinebit, non posse homines ante justificari, Deoque reconciliari, quam Sacerdotum ministerio absolvantur. Porro Catholici non cuicumque Pcenitentife, sed illi soli remissionem peccatorum tribuunt ante Absolutionem, quae perfecta est, quaeque ex fide, spe, et charitate procedit.

Jam vero scriptori illi Catholico, qui veram perfectamque Contritionem, cum reatu lethalis peccati usque ad Sacramenti perceptionem, manere contendit, opponimus primum Concilii oecumenici auctoritatem. Nam Concilium Tridentinum, sess. 6. cap. 4. declarat post Evangelium promulgatum neminem justificari sine Baptismo, aut ejus voto: quo loco admittit Concilium, posse hominem per veram Poenitentiam cum voto

Baptismi, Deo reconciliari, antequam Baptismum reipsa percipiat. Et sess. 14. cap. 4. disertis verbis docet, Contritionem charitate perfectam, reconciliare hominem Deo, pritfsquam Sacramentum Poenitentia} actu suscipiatur. Et sess. 13. cap. 17, idem Concilium declarat ad p ree paratio nem Eucharistiae, Confessionem Sacramentalem necessariam esse iis, qui conscientiam habent peccati lethalis. Et simul excipit eos, qui forte Missam celebrare tenentur, neque habent sacerdotem, cui peccata sua confiteantur; iis enim Contritionem cum proposito Confessionis ad Eucharistiam non indigne percipiendam sufficere judicavit. Itaque Concilium illud credidit, per veram contritionem, etiam ante sacerdotis Absolutionem, et extra mortis articulum, peccata remitti; neque enim suspicari fas est, in ullo casu Concilium Catholicum permissurum fuisse, ut cum conscientia reatus peccati mortalis, ad Sacramentum Eucharistia} accederetur.

Secundo, opponimus testimonia Scripturarum, et sanctorum Patrum explicationes. Scriptura' enim passim docet, eos, qui toto corde ad Dominum convertuntur, sine mora veniam peccatorum accipere.

Lib. II Rcg. cap. 12. cum audisset David a Nathan Propheta peccatum suum, pernitentia ductus ait: Peccavi Domino, et continuo subjecit Nathan: Dominus quoque transtulit peccatum tuum; de quare loqui videtur idem David, cum ait inPsalm. 31: Dixi, Confitebor adversum me injustitiam meam: et tu remisisti impietatem peccati mei. S. Ambrosius in Apologia David, cap. 7: «Si dixit, inquit, Pronuntiabo, et veniam meruit antequam pronuntiaret, quanto magis ubi de se pronuntiavit dicens: Iniquitatem meam ego cognosco remissum est ei omne peccatum? ergo remissionem meruit iniquitatis, et texit charitate, atque operuit peccata sua. » S. Augustinus concione 2. in Psalm. 31: « Non pronuntiat, inquit, sed promittit se pronuntiaturum, et ille jam dimittit. » S. Gregorius in commentario ejusdem Psalm. 31 ^(Attende, inquit, quanta sit indulgentia} vitalis, velocitas, quanta misericordia} Dei commendatio, ut confitentis desiderium comitetur venia, antequam ad cruciatum perveniat Poenitentia: ante remissio ad cor perveniat, quam confessio in vocem erumpat. »

Isaieexxx. secundum versionem LXX. Interpretum: Si reversus ingemueris, tunc salvus eris; ex quo loco ita colligit quod volumus, S. Leo epist. 91. ad Theodorum Forojulii Episcopum: « Misericordiae Dei nec mensuras possumus ponere, nec tempora definire, apud quem nullas patitur veniae moras vera conversio, dicente Spiritu Dei per Prophetam: Cum conversus ingemueris, tunc salvus eris. » IIa}c ille, qui certe satis aperte docet, veram conversionem nullas pati veniae moras, proinde continuo remitti contritis peccata, etiam antequam Absolutio Sacerdotalis accedat.

Similia legimus apudEzechielem, cap. 18: Si impius averterit se ab injustitia sua, iniquitatum ejus non recordabor amplius; et cap. 33: Impietas impii non nocebit ei, in quacumque die conversus fuerit ab impietate sua. At profecto multum nocet impietas, quamdiu reum facit aeterna} damnationis, ncc potest Deus dici oblitus iniquitatum, quamdiu poenas aeternas iniquitati debita non relaxat.

IIuc etiam pertinet parabola filii prodigi, Lucae 15; videmus enim in ea parabola, patrem occurrisse filio revertenti, et antequam ille confessionem suam absolvisset, dedisse osculum pacis. Quam parabolam ad pcenitentium consolationem adducens. Ambrosius lib. ii. de Poenitentia, cap. m: « Tam cito, inquit, veniam meretur, ut venienti, et adhuc longe posito occurrat Pater, et osculum tribuat, quod insigne est sacra} pacis. »

Tertio, opponimus ea omnia loca Scriptura} et Patrum, quai charitatem cum peccato sive reatu mortis a}terna}, simul habitare non posse testantur. Si enim charitas sine remissione peccatorum esse nequit, et Contritio nascitur ex charitate, eamque comitem individuam habet, necessario efficitur, ut etiam Contritio sine remissione peccatorum esse nequeat.

Proverb. viti: Ego diligentes me diligo. Proverb. x. et I Petr. iv: Universa delicta operit charitas. I Joan ni: Nos scimus quia translati sumus de morte ad vitam, quoniam diligimus fratres: qui non diligit, manet in morte. Luca} vn: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum.

S. Joannes Chrysostomushomil. 7. in posteriorem ad Timotheum: « Sicut, inquit, ignis ubi sylvam occupaverit, omnia purgare

consuevit, ita et charitatis fervor quocumque inciderit, omnia perimit, atque perrumpit: ubi charitas est, omnia sublata sunt mala. » S. Gregorius homil. 33. inEvangelia: «Quid, inquit, esse dilectionem credimus nisi ignem? et quid culpam, nisi rubiginem? unde nunc dicitur: Dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum: ac si aperte diceretur: Incendit plene peccati rubiginem, quia ardet valide per ignem amoris. » Si Augustinus lib. xv. de Trinit. cap. 18. de charitate loquens: « Nullum est, inquit, isto dono Dei excellentius: solum est, quod dividit inter filios regni eeterni, et filios damnationis eeterna?. » Heec ille, qui reatum mortis eeternee cum charitate esse non posse, apertissime confitetur. Quomodo enim charitas divideret inter filios regni eeterni, et filios damnationis eeternse? si possent qui charitate flagrant esse rei damnationis eeternee? Idem Augustinus tract. 5. in epist. Joannis:« Dilectio, inquit, sola discernit inter filios Dej, et filios Diaboli. » Et infra: « Si solam habes, sufficit tibi; » at quomodo sola sufficit, si hominem non liberat a reatu mortis eeternee? Et infra: « Si quis in corde suo invenerit charitatem, is securus sit, quia transiit a morte ad vitam, jam in dextera est. » At num in dextera esse dici potest, qui adhuc reus est gehennee, et filius iree, ac perditionis? Yide similia loca, lib. de unitate Ecclesiee, c. xix. et hom. 50 de verbis Domini.

Quarto, opponimus rationem ex effectis, et proprietate charitatis ductam. Charitas et consequenter Contritio, efficit filios Dei, ut S. Augustinus demonstrat libro de gratia Christi, cap. xxi. ex illis verbis Scripturee: Videte qualem charitatem dedit nobis Pater, ut filii Dei nominemur et simus I Joan. lii. At qui filii Dei sunt, hoc ipso heeredes regni sunt, juxta illud Apostoli Gal. 4: Itaque jam non est servus, sed filius: quod si filius, et haeres per Deum; non igitur potest qui charitatem habet, reus esse mortis eeternee, quse exheereclationem a regno coelorum includit.

Rursus, qui charitatem habet, implet legem et recte vivit, ut idem Augustinus ostendit in libro de fide et operibus, cap. xiv, ex illis Apostoli verbis Roman xm: Plenitudo legis est dilectio. At nemo recte vivere, neque legem implere potest, nisi regeneratus, et justificatus et filius Dei effectus. Libro primo contra duas espistolas Pelagianorum, cap. 2. inquit

Augustinus: «Cum non vivant bene homines nisi effecti filii Dei, quid est, quod iste libero arbitrio tribuit bene vivendi potestatem? Et praefatione in expositionem Psalm. 31. « Nihil, inquit, boni fecisti, et datur tibi remissio peccatorum; » et concione secunda in eumdem Psalmum, explicans illud: « Pro hac orabit ad te omnis Sanctus, » scribit neminem esse sanctum, nisi post remissionem peccatorum. Etin Psalm. 110: «Justitiam, inquit, non operatur, nisi justificatus », et libro de de spiritu et littera, cap. 26: « Factores legis justificatio preecedit.» Sequitur igitur, ut qui charitatem habent, liberi sint a peccato, quandoquidem sancti sunt, et legem implent, quod nemo potest nisi a peccato justificatus.

Praeterea charitas facit amicos Dei, vel potius ipsa est amicitia hominis cum Deo. Proverb. vm: Diligentes me diligo. Joan. xv: Vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis; quid autem ipse preeeipiat, ex plicat in eodem loco dicens: Hoc est praeceptum meum, ut diligatis invicem. S. Ambros. in epist. 7. ad Simplician.: «Libertas, inquit, liberum facit hominibus, charitas amicum Deo. » At qui amicus Dei est, quomodo potest reus esse apud Deum mortis eeternee? potest ne aliquis amicum putare, a quo sciat sibi sempiternum exitium preeparatum.

Quinto, opponimus Ecclesiee totius consensum. Nam in Ecclesia saepe conceduntur a Pontificibus Indulgentiee habentibus contritionem peccatorum suorum cum proposito Confessionis sacramentalis suo tempore faciendae: et eeedem Indulgentiee a fidelibus toto orbe Christiano libenter et cum gratiarum actione suspiciuntur. At certum est, Indulgentias hoc requirere ut qui eas sumit, jam sit in statu gratiee, et liber a reatu mortis eeternee, et solum pro temporalibus poenis satisfacere teneatur; Indulgentiee enim a temporalibus poenis homines liberant, si tamen prius ab aeternarum reatu liberati fuerint: Quare universa Ecclesia credit, per contritionem cum voto Confessionis, a reatu peccati mortalis hominem liberari, atque in gratiam cum Deo redire.

Postremo, opponimus id, quod etiam Adversarius admittit; in articulo mortis, si non adsit, qui reconciliet pcenitentem, vel baptizet Catechumenum, posse eos per veram contritionem cum desiderio Sacramenti percipiendi, non solum justificari, sed etiam continuo ad seternam gloriam pervenire. Id enim docet Ambrosius in oratione de obitu Valentiniani Junioris. Augustinus lib. iv de Baptismo contra Donatistas, cap. 22. Bernardus in epist 77. ad Iiugonem, et Innocentius III. cap. ad Apostolicam, de presbytero non baptizato. At certe non est articulus mori is, qui homines illos justificat, sed vera conversio, et cordis contritio cum desiderio Sacramenti suspiciendi. Articulus enim mortis solum excusat a praevaricatione praecepti, ac facit ut non sit reus Sacramenti non percepti, qui non ideo Sacramentum non habuit quia noluit, sed quia non potuit. Ergo ubicumque eadem causa reperietur, id est, vera Contritio cum proposito Sacramenti suscipiendi, idem etiam continuo sequetur effectus.