Cantate Domino canticum novum; laus ejus in ecclesia sanctorum.

2. Laetetur Israel in eo, qui fecit eum, et filii Sion exultent in rege suo.

3. Laudent nomen ejus in choro; in tympano et psalteriopsallant ei.

4. Quia beneplacitum est Domino in populo suo, et exaltabit mansuetos in salutem.

5. Exultabunt sancti in gloria; laetabuntur in cubilibus suis.

6. Exaltationes Dei in gutture eorum, et gladii ancipites in manibus eorum.

Cantate Domino canticum novum: laus ejus in congregatione sanctorum [h. miser icordiwn.

Laetetur Israel in factore suo: filii Sion exsultent in rege suo.

Laudent nomen ejus in choro: in tympano, et cithara cantent [h. psallant ] ei.

Quia complacet sibi Dominus in populo suo: exaltabit [h. glorificabit ] mansuetos in Jesu [h. salutem ].

Exsultabunt sancti [h. misericordes ] in gloria: laudabunt in cubilibus suis.

Exaltationes Dei in gutture eorum, et gladii ancipites in manibus eorum.

7. Ad faciendam vindictam in nationibus, increpationes in populis:

8. Ad alligandos reges eorum in compedibus, et nobiles eorum in manicis ferreis:

9. Ut faciant in eis judicium conscriptum: gloria haec est omnibus sanctis ejus. Alleluia.

Ad faciendam vindictam in gentibus: increpationes in populis [h. plebibus].

Ut alligent reges eorum catenis, et inclytos eorum compedibus ferreis.

Ut faciant in eis judicium conscriptum: decor est omnium sanctorum [h. omnibus misericordibus] ejus. Alleluia.

Argumentum. — Strophae duae: vers. 1-4, laudate Jovam, Regem nostrum; 5-9, cultores suos ab hostibus vindicaturum. Certas notas auctoris aut temporis quaeres frustra, nisi ad Judaeos de exsilio reductos referas carmen.

Canite Jovse canticum novum, laudes ejus in ccetu piorum.

2. Gaudeat Israel de creatore suo, filii Sionis laetentur de rege suo.

3. Laudent nomen ejus chorea, tympano et harpa canant ei.

4. Nam delectatur Jova populo suo, ornat afflictos salute.

5. Exsultent pii de gloria (iis a Jova data), laetas voces tollant in cubilibus suis.

6. Elationes (celebrationes) Dei sint, in gulture eorum, et gladius utrinque acutus (Starogc;) in manu eorum:

7. Ut repetant ultionem a populis, poenas a nationibus;

8. Ut vinciant reges illorum catenis,

et nobiles illorum compedibus ferreis;

9. Ut exsequantur in illis legem scriptam: honor hic est omnibus piis (cultoribus) ejus.

Laudate Jovam.

Vers. 2. Creatore, hebr. VttfJL' singul. — Vers. 5. Cubilibus, gall. sophas, quibus sedentes miscent sermones. — Vers. 6. Cf. Nehem. iv, 11, nisi de processione militari agatur. — Vers. 9. Scriptam, puta Deut. vu, de hostibus (Cananoeis) internecione delendis. Honor hic, etc., i. e. boc honori est omnibus, etc.; vel; hic bonos manet omnes, etc.

Psalmum hunc exponunt Graeci de victoriis Machabaeorum, alii de victoriis ipsius Davidis. Sed nescio ubi legatur vel tempore Davidis, vel tempore Machabaeorum fuisse ab Hebraeis alligatos reges nationum in compedibus. Alii mystice exponunbomma de victoria spirituali Ecclesiae adversus infideles. Quas expositiones ut non rejicio, ita exis-

Vers.?.

timo ad litteram Psalmum esse exponendum de obligatione, qua tenetur populus Dei laudare Dominum semper praeter caeteras gentes, ob gloriam sempiternam sibi promissam, et ad quam finito praesenti exilio sine dubitatione perveniet.

4. Cantate Domino canticum novum, laus ejus in Ecclesia sanctorum.

Primus hic versiculus alloquitur eos, quibus dictum est in fine Psalmi superioris: « Hymnus omnibus sanctis ejus, populo appropinquanti sibi. » Sunt enim hi tres ultimi Psalmi inter se connexi, et unus continuatur cum alio, et ea causa est fortasse cur in officio Ecclesiastico in fine laudum matutinarum quasi unus Psalmus tres isti Psalmi concinantur. Ait igitur: 0 vos sancti, qui populus estis Deo propinquans, « cantate Domino canticum novum, » id est, caeterae creaturae cantant canticum ratione creationis, quod est canticum vetus; vos autem cantate canticum ratione renovationis, justificationis, glorificationis, quod est « canticum novum, » super nova materia, a novis hominibus decantandum. « Laus ejus in Ecclesia Sanctorum; » haec est ratio verborum superiorum, quasi dicat Propheta: Vos sancti, « cantate Domino canticum novum, » quia decet ut laus Dei potissimum audiatur in congregatione Sanctorum.

2. Latetur Israel in eo, qui fecit eum; et filii Sion exultent in rege suo.

Canticum novum magnam habet laetitiam, quoniam annuntiat beneficia perfectae felicitatis, et quia ex ardentissimo amore procedit. Igitur Israel populus Dei electus, qui cantat « canticum novum, » laetetur cantando « in eo, qui fecit eum, » in ipso conditore suo, qui non solum creavit naturam, sed etiam donavit gratiam; et sic fecit non solum ut esset, sed ut esset Israel. « Et filii Sion exultent in rege suo; » est repetitio per alia verba, nam filii Sion ipse est Israel. Recte in Bibliis recognitis sublatum est filice, et repositum filii, quoniam in hebraeo et graeco habetur filii Sion, et sic legunt S. Augustinus, S. Hieronymus, S. Chrysostomus, Euthymius et alii; neque deerant textus latini, qui haberent filii, ut videri possit typographorum vitio irrepsisse vox filice, pro filii.

3. Laudent nomen ejus in choro, in tympano

Neque solum cantent canticum novum cum laetitia et exultatione, sed etiam instrumenta musica ad voces suas adjungant, id est, non solum ore, sed etiam opere, non lingua tantum, sed etiam manu, hoc est, vita et moribus cantent. Per chorum intelligunt aliqui instrumentum musicum, ut • etiam per tympanum et psalterium: quod clarius colligi videtur ex Psalmo sequenti; dicunt autem chorum, cum accix>itur pro instrumento, tiliam

significare. Sed possumus etiam per chorum intelligere multitudinem cantorum simul canentium, ut sonat vox graeca et latina, et ut Patres intellexerunt. Ait igitur: Laudent eum «in choro » vocibus consonis simul concinentes, « in tympano et psalterio » manibus psallentes, laetitiae sonitum edant.

4. Quia beneplacitum est Domino in populo Vers.*. suo, et exaltabit mansuetos in salutem.

Haec est ratio cantici novi, quia complacuit sibi Dominus in populo suo, id est, amavit eum ab aeterno ex mera benignitate sua. Hoc beneplacitum Dei, graece eo&oi-ta, est fundamentum et prima radix omnium bonorum nostrorum: nam ideo praedestinavit, ideo vocavit, ideo justificavit, ideo glorificavit, « quia complacuit sibi in populo suo; » de hoc dicit Dominus Luc. xu: « Nolite timere, pusillus grex, quia complacuit Patri vestro dare vobis regnum; » hoc beneplacitum passim in suis epistolis B. Paulus praedicat. Merito ergo materia est cantici novi. « Et exaltabit mansuetos in salutem. » Non complacuit solum sibi Deus in mente sua, sed hoc beneplacitum reipsa implebit, quia « exaltabit mansuetos in salutem, » id est, populum suum humilem, et mitem, ut vera membra ejus qui dixit: « Mitis sum et humilis corde, » exaltabit usque ad summam excellentiam, quae est aeterna salus. Quidam latini codices habent exaltavit, sed emendata lectio habet exaltabit; nam et in graeco et in hebraeo habetur in futuro exaltabit; utrumque est verum: nam exaltavit in spe, et exaltabit in re.

5. ExULTABUNT SANCTI IN GLORIA, LATABUNTUR Vers. 8. IN CUBILIBUS SUIS.

Hic jam describit futuram gloriam electorum, ob quam toto corde cantare debebant canticum novum: « Exultabunt, inquit, Sancti in gloria » illa ccelesti, ad quam non perveniunt nisi vere sancti; et simul « laetabuntur in cubilibus suis, » in loco illo summae quietis. « Amodo enim dicit spiritus, ut requiescant a laboribus suis, » Apo c. xiv. Itaque, « Sancti in gloria » requiescent a laboribus, sed non requiescent ab actione laudationis. Erunt « in cubilibus, » ut quiescant, non ut dormiant.

6. Exaltationes Dei in gutture eorum, et vers. «.

In illa superna felicitate adeo non sunt otiosi sancti, ut et ore cantent, et manibus gladios vibrent. In textibus hebraicis et graecis habetur exaltationes Dei, ut etiam legitur in Bibliis recognitis. Tamen S. Augustinus et quidam alii le-

gunt, exultationes Det. Facile fuit unius litterae mutatione inducere hanc varietatem: sed in sensu nulla dissensio estj nam sancti cum magno gaudio laudant et exaltant magnitudinem Dei, proinde simul exaltant et exultant. Per gladios autem intelligimus potestatem judiciariam, qua sancti omnes in die novissimo ferient persecutores suos, juxta illud Deut. xxxu: « Si acuero ut fulgur gladium meum, etsi arripuerint judicium manus meae. »

7. Ad faciendam vindictam in nationibus,

Ad hoc utuntur Sancti gladiis bis acutis, ut in die judicii vindictam sumant de hostibus suis, et eos increpent, atque eis exprobrent iniquitates suas. « Stabunt enim tunc justi in magna constantia adversus eos, qui se angustiaverunt, » Sap. v. Ex hoc loco intelligi potest, paulo duriorem esse eorum expositionem, qui haec referunt ad conversionem iniquorum, qui dicuntur occidi gladio verbi Dei: nam qui convertunt iniquos, eosque feliciter occidunt gladio verbi, occidentes in eis peccatum, et resuscitantes justitiam, non sumunt de eis vindictam, sed beneficio maximo illos afficiunt.

8. Ad alligandos reges eorum in compedibus,

Diximus, per gladios intelligi judiciariam potestatem; ideo non debet absurdum videri, si dicantur sancti habere gladios in manibus, « ad faciendam vindictam, et ad alligandos reges in compedibus: » potestas enim judiciaria utrum-

que facere potest, et ferire condemnando, et alligare in compedibus, sententiam per ministros suos exsequendo; tunc igitur sancti alligabunt reges gentium « in compedibus, et nobiles eorum, » id est, principes terrae, « in manicis ferreis, » quando cum Christo in extremo die judicii sententiam ferent adversus Antiochos, Herodes, Nerones, Diocletianos et caeteros principes infideles, ac dicent: « Ligatis manibus et pedibus, projiciantur in tenebras exteriores, » Matth. xxn.

9. Ut FACIANT IN EIS JUDICIUM CONSCRIPTUM, Vers- GLORIA HJ:C EST OMNIBUS SANCTIS EJUS.

Hic aperte declarat Propheta quorsum dixerit:

« Ad faciendam vindictam, et alligandos reges eorum in compedibus. » « Ut faciant, » inquit, sancti, qui in terris injuste judicari sunt, justum « judicium » jam olim « conscriptum, » decretum et firmatum, et quasi in columna, inquit Chrysostomus, incisum, ut mutari non possit. Gloria ha3C sedendi eum Christo in nubibus, et judicandi mundum et principes ejus, erit omnibus sanctis ejus. Quamvis enim Beda, in serm.

De S. Benedicto, dicat, in judicio duos ordines futuros electorum, unum judicantium cum Christo, alterum misericorditer judicandorum, tamen illi qui misericorditer judicari fuerint, postea etiam judicabunt cum Christo persecutores suos, ut constat ex B. Paulo I Corinth. vi: « Nescitis quia sancti de hoc mundo judicabunt; si ergo in vobis, » id est, a vobis, «judicabitur mundus, indigni estis, qui de minimis judicetis. » Vere igitur « gloria haec est omnibus sanctis ejus. »