Articulus 11
De processione illa solennissima qua Deus incarnatus suam præstantissimam Genitricem migrantem a corpore, deduxit cum universitate cœlestis militiæ usque in summum cœlum.
QUÆ est ista quæ ascendit de deserto, deliciis affluens, innixa super dilectum suum?1 Sicut in sermone de beatissimæ Mariæ Assumptione ait Hieronymus, ad gloriosissimæ Virginis exsequias sancti angeli famulabantur, et universæ cœlorum curiæ congratulabantur. Nec mirum, quoniam honor Matris est honor illius qui ex ea nasci dignatus est, quem omnis cœlorum ordo veneratur et adorat super se elevatum cum Patre. Consequenter Hieronymus probat istud per locum a majori, adjiciens: Legimus frequenter ad funera Sanctorum quorumdam sanctos angelos advenisse, et ad eorum exsequias præstitisse obsequia, sicque animas Sanctorum cum hymnis et canticis ac laudibus detulisse ad cœlos, ubi et utriusque sexus chori commemorantur auditi, ac laudes cecinisse in terra; et quod perspicacius est, eosdem Sanctos nonnunquam multo lumine resplenduisse; insuper, et adhuc viventes in carne, ibidem miri odoris sensisse fragrantiam. Quod si interdum ad recreandam et corroborandam spem adstantium, Salvator noster ob merita electorum suorum amplius comprobanda ac declaranda, tanta et talia dignatus est exhibere circa morientes: quanto magis ejus Genitrici in die obitus sui credendum est cœlorum militiam cum suis agminibus festive obviam advenisse, eamque ingenti lumine circumfulsisse, et usque ad thronum sibi olim ante mundi constitutionem paratum, cum laudibus et canticis spiritualibus perduxisse? Nulli dubium est, totam illam cœlestem Jerusalem ineffabili tunc lætitia exsultasse, atque inæstimabili caritate tunc jucundatam. Nec immerito. Creditur enim quod ipse Salvator omnium, per se, totus festivus occurrit, eamque cum gaudio secum in throno gloriæ collocavit. Alias, qualiter implevit quod in lege præcepit, Honora patrem tuum et matrem tuam? Hæc Hieronymus.234
Unde Bernardus: Quis, ait, cogitare sufficiat quam gloriose ea die mundi Regina processerit, et quanto devotionis affectu tota in ejus occursum cœlestium legionum multitudo prodierit, quibus canticis ad thronum gloriæ sit deducta, quam placido vultu, quam serena facie, quam divinis amplexibus a Filio sit suscepta, ac super omnem creaturam exaltata cum eo honore quo tantam Matrem a tanto decuit Filio exaltari ac honorari?
Hinc iterum dicit Bernardus: O quam gloriosa apparet in ascensu suo virgo Maria, cujus ascendentis dignitatem et gloriam admiratur partus ac Filius ejus! Hinc Christo occurrente suæ beatissimæ Genitrici, tota Trinitas obviam illi procedit in Filio. Quod si angelorum Dominus obviam illi procedit totus gratulabundus atque congratulans, quis puta angelorum retro tardavit, quin Reginæ suæ et Matri Regis æterni cum festinatione et gaudio obviam currens non exsilierit? Talis processio a principio nunquam facta fuit, nisi tunc dum Christus cœlum ascendit. Obviam procedunt virgineæ Matri Dei Cherubim ac Seraphim, cum Thronis et Dominationibus ceterisque choris angelicis, et assumptam ac elevatam super se Reginam splendidis honorant obsequiis. Quumque serenissima virgo Maria in cœlum deducitur, præ nimia exsultatione cœlestes curiæ Deo cum jubilo resonantibus organis gloriam concinunt. Angeli et Archangeli, Principatus et Potestates, pro susceptione tantæ matris ac virginis, choros ante illam divinis concentibus agunt. Inter quos Gabriel archangelus felicissimæ Mariæ familiarissimus, utpote ipsius paranymphus, illi post Christum nimirum occurrit, et quasi cantor ceteros ad cantandum provocans, suavissimum illud gloriosæ Mariæ canticum inchoans, ait:5 Ave, Maria, gratia plena, Dominus tecum, etc. Qui cantus dum ab aliis repetitur modulatis vocibus et organo variante, in jubilatione Virgo Mater deducitur.
Hinc rursus ait Bernardus: Felicia prorsus oscula labiis Christi lactentis a virginea Matre impressa, cui Mater piissima virginali applaudebat in gremio. Verum numquid non feliciora censebimus oscula illa quæ ab ore sedentis in throno et in dextera Patris, hodierna die Maria gloriosa suscepit, quum ascenderet thronum gloriæ, epithalamium canens; ac dicens, Osculetur me osculo oris sui?67 Denique, Christi generationem et Mariæ assumptionem quis enarrabit?8 Quantum enim gratiæ præ ceteris adepta est in terris, tantum et in cœlis obtinet gloriæ singularis. Quod si oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt quæ præparavit Deus diligentibus se :9 quid præparavit gignenti se, et (quod omnibus certum est) præ omnibus se amanti ?
His consonat quod scribit Hieronymus : Maria quanto virtute Altissimi ad sublimiora extollitur, tanto clarior resultat in gloria. Plena siquidem Deo, plena gratia, plena virtutibus, non potest non plene possidere gloriam claritatis æternæ, quam utique accepit plenissime. Hanc itaque viderunt filiæ Sion, beatissimamque prædicaverunt, et reginæ laudaverunt eamdem :10 imo tantam viderunt ipsam, quantam nullus explicare potest mortalium.
De hac celeberrima processione loquitur Ubertinus : O quis sufficiet exprimere cœlestis curiæ solennitatem, quando surrexit Jesus rex festivus et lætus decoreque regio laureatus, et totam commovit civitatem supernam, ut omnes cœli cives occurrerent Matri virgini ascendenti? Tunc implebatur quod in libris Regum narratur : Adduxit David arcam Dei cum gaudio, et erant cum eo septem chori psallentium.11 Sic etenim deduxit Christus Matrem suam carissimam cum jubilo summo, et erant cum eo cœlestium spirituum, Patriarcharum, Prophetarum, Apostolorum tunc defunctorum, martyrum, confessorum ac virginum turbæ. O imperialis solennitas! o inexpressibilis jubilus, qui nec plene exprimi valet neque taceri! Nam, salva reverentia ascensionis Christi, assumptio ista Virginis benedictæ, atque processio ejus assumptionis, aliquid excellentius habuit quoad triumphalem occursum præ Christi ascensione : cui ascendenti soli occurrere poterant angeli ; porro Matri ascendenti Filius ejus cum tota curia tam angelorum quam animarum beatarum occurrens, solenniter evexit eam ad beatissimæ consistorium sessionis.
Hinc denuo devotissimus protestatur Bernardus : Sublimis ista dies et splendidior sole refulgens, in qua Virgo regalis ad thronum Dei Patris evehitur, atque in summæ Trinitatis throno reposita, naturam etiam angelicam sollicitat ad videndum. Tota conglomeratur angelorum frequentia, ut videant Reginam sedentem a dextris Domini virtutum in vestitu deaurato, in corpore immaculato, circumdatam varietate, virtutum multiplicitate distinctam. Hæc est illa dies quæ cœlorum officinas sublimiori gaudio cumulavit, annua mundo, continua angelis, homines angelis sanctis continuans, angelosque hominibus felici confœderatione conjungens. Hanc solennissimam processionem, o optima Domina, meruisti ac recepisti pro illa processione dolorosissima atque mœstissima, qua cum dilectissimo Filio tuo ad ejus crucifixionis locum pœnalissime processisti.
Footnotes
Chapter 111 of 118