Articulus 15
De dilectione ac veneratione quas universa triumphans Ecclesia impendit Reginæ cæli.
TU gloria Jerusalem, tu lætitia Israel, tu honorificentia populi tui :1 quia fecisti viriliter, et subvenisti ruinæ populi tui.2 Ostensum est paulo ante, quemadmodum accidentale præmium et secundarium gaudium omnium Beatorum in visione humanitatis Christi consistent. Deinde vero in contemplatione Deiferæ Genitricis, summæ et gloriosæ Mariæ, universi cives cœlestes potissime gloriantur ac delectantur, et ipsam potissime ac suavissime amant, reverentissime venerantur, ac devotissime laudant, et summe magnificent, admirantur, extollunt : quoniam ipsa post Christi humanitatem est maximæ bonitatis, summæ perfectionis, altissimæ dignitatis, splendidissimæ formositatis, dulcissimæ pietatis, sublimissimæ potentiæ, eminentissimæ sapientiæ, plenissimæ munificentiæ, sed et saluberrimæ fructuositatis. Nam et per ipsam reparatum est genus humanum, ac instauratum cœleste palatium : quoniam ipsa sacratissima Virgo concepit et peperit, lactavit et enutrivit omnium Salvatorem. Tantamque prærogativam et excellentiam meruit saltem de congruo.
Porro animæ beatæ tanto specialius, ferventius ac honorificentius eam diligunt, venerantur, colunt, collaudant, quanto plus in specie ei propinquant, et quo majora pluraque bona per eam sortitæ sunt, atque quo gratiosius per eam adjutæ sunt ad evadendum laqueos et tormenta damnationis æternæ, et item ad obtinendum charismata gratiarum in via, ac munera gloriæ in patria; et quæ in his magis misericorditer ab ea adjutæ sunt, eam æternaliter quantum ad hoc amplius amant, laudant, glorificant, atque præcordialius regratiantur eidem.
O quanta est beatitudo, caritas et concordia civium supernorum, quanta ordinatio, bonitas confirmatioque eorum, quanta subjectio et obedientia sub Creatore omnipotente, ubi nullus cœlestium illorum angelicorum spirituum, immaterialium substantiarum, nobilissimarum creaturarum, deiformium mentium, simplicissimorum incorporalium animorum, invidet mulieri ipsis tam eminenter prælatæ, tam incomparabiliter super se exaltatæ, nec ei subjici dedignatur! Non spernunt in ea sexus humilitatem, carnis conditionem aut inferioritatem naturæ : imo præcordialiter favent ei omnem excellentiam ejus, et universæ exaltationi ac gloriæ ejus intime congratulantur, ac ipsam Reginam summam atque humillimam magnifice venerantur humiliterque collaudant universi et singuli illi.
Præterea, quid mirum si eam ita extollunt, et illi se libenter subjiciunt, quam a Deo creatore suo cernunt sic præelectam ac prædilectam; in qua et ex qua vident Deum hominem factum; cui et ipsum universitatis Conditorem, Regem cœlorum, Deum deorum, vident fuisse obedientem ac subditum, imo adhuc et in æternum exhibentem et impendentem honorem præcipuum, ut propriæ Genitrici; per quam insuper intuentur omnium civium supernorum felicitatem et gloriam tam ineffabiliter esse auctam?
In ipsa ergo post Christum vehementissime jucundantur, quia post Christi humanitatem, sacratissima virgo Maria est præclarissimum splendidissimumque simulacrum contemplandi Altissimum: in quo plane simulacro, adorandæ Trinitatis bonitatem, pietatem, caritatem, omnipotentiam, sapientiam, liberalitatem, misericordiam, æquitatem limpidissime ac jucundissime contemplantur; et Deum laudant in ipsa, ac ipsam in Deo, qui se tam caritative ac liberalissime communicavit ac dedit virgini tantæ, atque per eam omnia tam sapienter et clementer refecit, sicut per primam feminam omnia fuerant deformata. Imo per hanc multo plus profuit quam illa nocuerat: nempe per hanc confert quidquid gratiæ dare decrevit, ut patuit supra.3 Unde convenienter dixit Hieronymus: Hæc est Virgo quæ sola universam hæreticam perimit pravitatem, sola post Deum in omni nos roborat veritate, suisque meritis nos Deo commendat, ac precibus jugiter auxiliatur. Etenim, teste Bernardo, ipsa est nostra fidelissima mediatrix et advocata, ostendens Filio judici pectus et ubera, et indesinenter interpellans pro miseris, pro periclitantibus in mari hoc procelloso, pro pereuntibus in hoc mundo immundo.
O quam indicibiliter omnes Beati jucundantur in ea, in tam speciosissima domina, in tam fecundissima, mundissima, saluberrima ac divinissima matre, in tam sanctissima atque humillima imperatrice, in tam benignissima adjutrice! per quam tot beneficia sunt adepti; de cujus plenitudine suscipiunt universi; quæ tam pulcherrimum ornamentum est curiæ supernorum patriæ Beatorum, tam venustissimus ac pulcherrimus flos paradisi cœlestis, tam amorosissima universorum amatrix; per quam Deus et Conditor noster factus est salvator et frater noster; in qua quod declivius est per naturam, copiosius venustatum et honoratum est per gratiam singularem et per incomparabilem gloriam. Unde optime dixit electus Bernardus, quod in terra non fuit dignior locus utero virginali, et cellula ejus virginea ubi Deum recepit, incarnavit, tulit et aluit; nec post thronum Christi in cœlo est altior locus quam ubi Christus suam Matrem locavit. Innotescit quoque ex introductis, quam veraciter idem disseruit Sanctus: Summa gloria, o Maria, est post Dominum te videre, tibi adhærere, et in tuæ protectionis munimine demorari.
Hæc est beatissima illa, in qua, ut Sanctus ille fatetur, exstruxit sibi domum Sapientia cœlestis et æternalis, quæ adeo Virginis mentem replevit, ut de plenitudine mentis fecundaretur caro ipsius, et Virgo singulari gratia eamdem Sapientiam carne tectam pareret, quam prius pura concepit.4 Postremo, hæc est mulier illa dignissima, cujus pulchritudo et species est in ornamentum domus suæ, domus supernæ, domus totius triumphantis Ecclesiæ, sicut sol oriens in mundo in altissimis Dei est in ornamentum totius mundi sensibilis.5 Unde divinus Dionysius verissime docuit et conscripsit, quod etiam summi ordines angelorum, Throni, Cherubim ac Seraphim, purgantur, illuminantur ac perficiuntur ab ea, multo præclarius sine dubio, quam inferiores ordines a quocumque choro superiori:6 secundum quod ipsa unica et incomparabilis Virgo in omni sapientia, scientia et divinorum notitia secretorum incomparabiliter superat universos cives cœlestes; ideoque de exuberantissima plenitudine sua inferioribus communicat et diffundit.
Footnotes
Chapter 115 of 118