Sectio 2, art. 14: Utrum esse oonum Deo conveniat,

SU qu* Inter philosophos Plato dixerat quod Suprema realitas est Ipsum Bonum subsistens. Aristoteles dicit etiam quod Deus, Actus purus, per modum finis seu supremi Boni, omnia ad seipsum. allicit seu trahit. Plures historici tenent quod Deus, secundum Aristotelem, est solum finis omnium, non vero causa efiiciens. Certo Aristoteles non pervenit ad notionem Hberae creationis ex nihilo, sed non negarvii Deum esse aliquo modo causam efficientem mutationis rerum, et ipsarum rerum. Sanctus Thomas ostendit in nostra quaestione qnod Deus non manifestaretur ut summe bonus ac finis ultimus omnium, si non esset suprema causa effi- j§6 X>E BONlTATE BEI ciens ; sed hoc admisso, applicanda sunt principia : omne agens agit p '.:pte:r finem et ordo agentiura debet correspondere ordini fmium, supremnm agens ultimo fini.

Besponsio articuli est : cum Deus sit prirm causa effectiva omnium, manifeskim est quod sibi compeiii ratio boni ei afpetibilis.

i° Hoc esi revelamm in innumeris iocis Sacrae Scripturae, et ut ita dkam est plus quam de fide, nam negata .bonitate divina nihil rernaneret de fide christiana, haec negatio esset aiiquo sensu plus quam haeresis, nam haereticus aliquid negat et aiiquid retinet, et negata bonitate Dei nihil retinere pcsset de mysteriis christianismi.

Inter loca Sacrae Scripturae citatur I. Thren. III, 25: « Bonus est Donimus sperantibus in eum, animae quaerenti illum ». — Item MaMh., XIX, 17 : Christus dicit : « Quid me interrogas de bono? Unus est bonus, Deus ».

Damnatus est manichaeisrms negans unicum esse principium summum Bonum et fontem omnis bonitatis. Cf. Denzinger 234 sqq., 367, 707, 710. Contra hnnc errcrem definitur in C. Florentino (Denz. 706) : « Deum esse omnium visibiiium et invisibilium creatorem, qui quando voluit, bonitaie sua universas tam spirituales quam corporales condidit creaturas : bonas quidem, quia a summo bono factae sunt, sed mutabiles, quia de nihilo factae sunt ; nuilamque mali esse naturam asserit (Ecciesia) , quia omnis uatura, in quantum natura est, bona est. » Item Ccnc, Vatican. (Denz. 1783) : « Deus bonitate sua... ad manifestandam perfectionem suam per bona qu&e creaturis impertitur... de nihilo condidit creaturas. »

2° Raiione probatur responsio, sic :

Causa effectiva est appetibiiis et bona respectu suorum effectuum, ita pater respectu filiorum. Atqui Deus est prima causa effeetiva omnium {ex 23, 3a, 4a, 5a via). Erge Deus est bonus respectu omnium creaturarum.

Major sic probatur : propria perfectio effectus est ipsa similitudo agentis, nam omne. agens agit sibi simile. Atqui unumquoque appetit suam perfectionem. Ergo unumquodque appetit similitudinem sui efficientis. Si vero similitudo efiicientis sit appetibilis, a fortiori ipsa causa effectiva appetibilis est.

Objiciuni quidam : haec argumentatio est vaide complexa ad amrmandam hanc simplicissimam veritatem : Deus est bonus.

Respondetur : hoc argumentum satis complexum modc simpliciori

~-« *-« exprimitur a sensu christiano, dum dicit : Deus, ut est fons omnium bonorum, est maxime Bonus, ut jam dictum est in 4a via.

Sed praesens argumentum melius ostendit hanc magnam legem progressus omnium creaturarum, scil. ; perfectio cujuslibet rei est ut fiat sirnilis suae causae ; sic perfectio pueri est ut fiat vir, sicut pater qui eum generavit ; item perfectio discipuli est ut fiat magister ; unde naturalis est amor filialis erga patrern, sicut naturalis est amor paternus erga filium, sed amor paternus est fortior, quia estyamor causae. Cf. in nostro art. resp. ad 2m.

Unde ex hoc quod Deus est prima causa effectiva omnium, mani-

DEUS EST IPSUM BONUM PRR ESSENTIAM

<*tnm est quod est bonus. Ita homines et praesertim apostoli debent ^S^^oS^ suam, iaborando efiective, ut verae causae ad manifestare oonuaiu bonitatem verae causae intermediae,

«alutem animarum. Debent nabere Domcaieu- vC1 ^me cum suprema salutis Causa unitae. Sic apostoh suntsal tenae et f2? Sii Smodo vitam interiorem accipiant, non ab mfenonbus, lumen mundi, aummoao v aWolus sic est vera causa intermedia ab ioso Deo, qui est fons vitae. bx apos.,cms sic es>t v«**«*

fltfs erit c-to desiderabilis et desideratus, et omnes tot : quam htus est ut Slm est de sanctis. Eorum inBuxus effectivusfmt evxdens ^fest '/o eorum bonitatis. Ita est a fortiori pro ipso Deo Hic est SnTit^nSliujusce articuH, qui primo aspectu videtur vataeata*»ctus et metaphysicus et tamen non est sine reiatione cum mtima viU SStulb-^tofc Imo hic est supra « sentimentahsmum » verus bonitatemTrebus », non lupponit amabilitatem in creaturam sea eam ponit seu creat, conservat et auget. Bomtas mc appropnatur Spmtm Sancto aui per modum amoris procedit ut amor personahs.

M z-. Modus, species, et ordo, quibus descriptive defmxtur bonum.

^irnt in Deo sicut in causa ordinis» .

Td Id quod omnes creaturae dihgunt conscienter vel xnconscienter est quaedam participata similitudo bonitatis divinae, xta dum galhna congregat puhos suos sub alas dihgit bonum seu conservationem suae speciei Cf . Platon. Phedrus (de pulchritudine) et Symfoston (convivmm amore, circa finem).