Capitulum XX

1. Hic agil de sepuUwra Christi. Circa tria sunt notanda. Christus enim morluus fuit conditus unguento — involutus sudario — recondilus in sepulcro; quae tria tanguntur in littera ista, loannis decimo nono, ubi dicitur, quod « hgaverunt eum linteis cum aromatibus, sicut mos est ludaeis sepelire ». — Per haec tria instruit nos Christus, quod homo spiritualis, qui vult « complantari similitudini mortis eius », secundum quod tangitur ad Romanos

sexto, debet condiri unctione Spiritus sancti, debet involvi quasi in sudario habitu regulari; debet recondi quasi in sepulcro in monumento claustri., ut habeat, videlicet homo spirilualis, claustrum pro monumento, habitum pro sudario, Spiritus sancti mtiam pro unguento.

2. Et nota, quod ChnsXMS, Mi conditm duplici unguento, unguento scilicet nardi pistici, pretiosi a Maria, secundum quod habetur loannis duodecimo; de quo unguento dicitur Matthaei vigesimo sexto, quia «mittens unguentum hoc in corpus meum, ad sepeliendum me fecit »; el unguenlo myrrhae el aloes a Nicodemo; loannis decimo nono: « Venit Nicodemus, ferens mixturam myrrhae et aloes quasi libras mentis; quod est duplex unguentum, quo condiri debet homo spiritualis. Solent enim infirmi ungi ad sanitatera et sponsae ad decorem; et homo spiritualis debet ungi morti/icatione carnis ad sanitatera, devotione mentis ad decorera.

3. Nota iterum, quod Christus fuit involutus l"- duobus. Fuit enim involutus sindone; Marci decimo

(Vers. 2.). Tulerunt Dominum de monumento, et nescimus, ubi posuerunt euni.

1. Nota triplicera Christi posilionem. Fuit enim iu proescpio; Lucae secundo: « Invenietis infantem pannis involutura et positura in praesepio ». — Fuit positus in patibub crucis; Threnorum tertio: « Tetendit arcum suum et posuit me quasi signum ad sagittam». — Positus etiam fuit in monumento; loannis decimo nono: « Ibi ergo, quia iuxta erat monumentum, posuerunt lesura ».

2. Nota, quod Dominus in praesepio dat for-. mam innocentibus; in patibulo dat formam proficientibus; in monumento dat formam contemplantibus. — In praesepio positus informat innocentes ad duo: ad relinquendam mundanam possessionem et mundanam ambitionem. Primum notat Evangelista, cum dicit: « Invenietis infantem pannis involutum»; secundum, cura dicil: « Positura in praesepio ». Primum enim est paupertatis; secundum. quinto: « loseph autem mercatus sindonem, deponens lesum involvit in sindone »; et linteis; unde loannis decimo nono: « Ligaverunt eum linteis cum aromatibus ». — Per sindonem intellige munditiam Exijositio conversationis, per linteos aromatizantes exempla bonae operationis, quae sunt duo, quibus decorari et indui dejjet homo spiritualis, ut habeat vestis eius speciositatem, in conversatione, pretiosilatem in bona operatione.

3. Nota tertio, quod in loco, ubi reconditus oe loco duo. fuit Lesus, duo notat Evangelista, hort.um videlicet et monumentum. De horto dicitur hic: « Erat autem in loco, ubi crucifixus est, hortus». De monumento statim subiungitur: Et in horto monumentum. — Per hortimi intellige fertilitatem bonorum Expositio operum; per monumentum, quod dicitur quasi monens menlem, intellige studium Scripturarum; in quo instruimur, quod homo spiritualis debet sibi requirere habitaculum in loco, ubi inveniat hortuni bonorura operum et monumentum Scripturarum, ut possitaliquando exire ad hortum actionis, aliquando sedere ad monurnenluni contemplationis. humilitalis. — In patibulo positus informat pro- nera, in paficientes ad duo: ad praecepta implenda et ad- versa sustinenda; quae duo tanguntur ad Philippenses secundo, cum dicitur: « Factus obediens Patri usque ad mortera »; ecce, impletio praecepti; «mortem autem crucis »; ecce, sustinentia supplicii. — In monumento positus informat contemplantes ad item, in moduo: ad (juaerendam quietem spirituakm et ad fu- ''°°'"'"'- giendam iactantiam. mundanam. Primum, quia iacuit in sepulcro quietus; secundum, quia fuit in sepulcro absconditus; quae duo tanguntur Matthaei vigesimo septimo, ubi dicitur, quod « accepto corpore, loseph posuit illud in monumento suo novo»; ecce, primum; « et advolvit saxura magnura ad ostiura monumenti »; ecce, secundum.

COLL.TIO LXXIl.

(Vers. 9.). Oportebat eum a mortuis resurgere.

1. Nota, quod multiplex fuit causa, quare opor- Resurrcctiotuit, Christum a mortuis resurgere. Primo,ut Sm- J'!, f

ftwas adimpleret; unde hic dicitur: « Nesciebant Scripturam, quia oportebat, eum a raortuis resurgere»; et.ctuum secundo: « Quem Deus suscitavit a mortuis, solutis doloribus infemi, iuxta quod inapossibile erat, teneri eum ab illo. David enim dicit in eum: Providebam Dominum coram me semper etc.; quoniam non derelinques animam meam in inferno nec dabis Sanctum tuum videre corruptionem ». — Secundo, ut captivos liberaret. Ipso enira resurgente, resurrexerunt qui captivi tenebantur in limbo; primae ad Corinthios decimo quinto: « Christus resurrexit a mortuis, primitiae dormientium »; ujiuv. Ecclesia:

Triuuiplians pompa nobili,

Victor surgit de funere.

Tertio, ut discipulos confortaret. Sicut enim trjstes fuerunt ex eius passione, ita gavisi sunt resurrectione ex eius visione; loannis vigesimo: « Gavjsi sunt discipuli, viso Domino ». — Quarlo, ut fidem confirmaret; unde primae ad Corinthios decimo quinto: « Si Christus non surrexit, inanis est nostra praedicatio et fides nostra »; et iterum: « Si autem Christus praedicatur, quia surrexit a mortuis, quomodo quidam in vobis dicunt, quod resurrectio mortuorum non est »? — Quintum est, ut mores informaret.

2. Et nota, quod informat nos resurrectio Chriad de.sertionem peccatonm, S.A profectum meri- Q a(j tolerantiam adversorum, ad contemptum mundanorum et ad desiderium. aelernorum. — Inforraat ergo nos resurrectio Christi ad desertionem peccatonm. Sicut ergo Christus mortalem vitam deseruit, quando resurrexit; unde ad Romanos sexto: « Christus, resurgens ex mortuis, iam non moritur » elc. — et sequitur — « ita. et vos existimate, vos quidem mortuos esse peccato, viventes autem Deo»; et iterum: « Sed neque exhibeatis membra vestra arma iniquitatis peccato, sed exhibere vos Deo tanquam cx mortuis viventes » etc. — Item ad profectum meritorum. Nam et Christus in resurrectione novitatem vitae assumsit; undead Romanos sexto: « Quomodo Christus surrexit a mortuis per gloriam Patris, ita et nos in novitate vitae ambulemus ». — Iteni ad tolcrantiam adversorum. Videntes enim, quod est post mortem vivere, non debemus mortem pro Christo refugere; et ideo, sicut habetur ad Hebraeos undecimo, « distenti sunt » Sancti « non suscipientes redemptionem, ut meliorem invenirent resurrectionem »; ad Romanos sexto: « Si coraplantati facti sumus similitudini mortis eius, siraul et resurrectionis erimus ». — Uem ad contemptum mundanorum et Quariumii: ad desiderium aelernorum, quemadmodum Cliristus > in sua resurrectione mundum deseruit et ad Patrem 1 ascendit. De his duobus ad Colossenses terlio: « Si consurrexistis cum Chr isto, quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens » etc.; et iterum: « Quae sursum sunt sapite, non quae super terram ».

C0LLA.T10 LXXIII.

(Vers. 17.). Ascendo ad Patrem meum et Patrem vestrum.

. Nota, quod qiiadruplicein ascensum Christi Quadrnpiej legimus in Scriptura, scihcet ascensum Chrisli in chriJtL carnem, ascensum Christi in crucem, ascensum Christi o inferis et ascensum Christi ad Patrem. — De ascensu Christi in carnem, Isaiae decimo Prima. nono: «Ecce, ascendet Dominus super nubem levem et ingredietur Aegyptum ». — De ascensu Chri- secunda. sti in crucem, Isaiae quinquagesimo tertio: « Ascendet sicut virgultum corara eo et sicut radix de terra sitienli ». — De ascensu Christi ab inferis, in Tenia. Psalmo: « Iter facile ei qui ascendit super occasum; Dominus nomen illi ». — De ascensu Chrisli ad Pa- Quaru. trem, hic: Ascendo ad Patrem metim etc. tum ad primatum, potenlissimus quantum ad modum, iucundissimus quantum ad pompam, altissimus quantum ad terminum. — Nobilissimus fuit Primum. quantum ad primatimi. Nullus enim ascendit in cae- Inm primo et per se nisi Christus. Nam quotquot praeter ipsum ascendunt, pcr ipsum et poAtipsum; et ideo loannis tertio: « Nerao ascendit in caelum, nisi qui descendit de caelo, Filius hominis, qui est in caelo ». — Fuit potentissimus quantum ad modum. seCTindum. Non enim ascendit translatus, ut Henoch, vel subvectus, ut Eh"as, sed propria Virtute elevatus; unde comparatur eius ascensio volatui; Psalmus '*>: « Ascehdit super Cherubim et vokvit ». — lucundissimus Tenium. quantum ad pompum; unde in Psalmo: « Ascendit Deus in iubilo et Dominus in voce tubae ». — Fuit Quanum.

etiam aUissimus quantum ad terminum; Psalmus: « Psallite Domino, qui ascendit super caelum caeli ad orientem »; et ad Ephesios quarto: « Ipse est, qui ascendit super omnes caelos, ut adimpleret omnia ».

3. Ascendo, inquit, ad Patrem meum. luxla; quadruplicem Domini ascensionem nota quadruplicem generis humani fructum. Nota, quod aliquis solet ascendere ante alium, ut viam ostendat., ut iter expediat, ut manum extendat ad trahendum alium post se, ut hospitium accipiat. Per hunc raodum, ascenidit Christus ante genus humanum. — In ijica?*- natione ascendit ante nos, ut viam vitae ostenderet; Michaeae secundo: « Ascendarn ante eos, pandens iteri. Hoc figuratuni est Exodi decimo tertio, ubi legitur, quod « ascenderunt fllii Israel de terra Aegypti; Dominus autem praecedebat eos per diem in columna nubis et per noctem in columna ignis, ut esset dux itineris eorum in utroque tempore ». Per columnam nubis intellige in Christo exemplum vitae; per columnam ignis intellige in Christo exemplum yel eloquium doclrinae; quae duo portavit Christus anle nos quasi ceroferarius noster ad iUuminandum robis in sua conversalione.

4. In passione ascendit Chrislus ante dos, ut iier nobis expediret. Obstabat enim volentibus adire r«gnum impedimentum poenae et impedimentum pugiiae. Sed Christus, ascendens in crucem, et poenam tulit et pugnam vicit, ita quod quihbet post ipsum ascendere possit. Quod figuratum est primi Regum decimo quarto, ubi legitur, quod « ascendit lonathas contra stationem Philisthinorum, manibus et i»- dibus reptans, et armiger eius post eum »; et sequitur, quod cum vidissent faciem lonathae, « alii cadebant ante lonatham, alios armiger eius inl«rficiebal, sequens eum ». Item figuratum est primi Machabaeorum quinto, dicente Timotheo de luda Machabaeo: <c Cum appropinquaverit ludas et exercitus eius ad torrentem aquae, si transierit ad nos prior, non poterimus sustinere eura, quia potens poterit adversus nos. Si vero timuerit transire et posuerit castra citra flumen, transfretemus ad eos et poterimus adversus illum »; et sequitur, quod « ludas transfretavit ad illos prior et omnis populus post eum, et contritae sunt omnes gentes a facie eorum ». Transitus torrentis est sustineritia poenae, contritio gentium victoria pugnae; quae duo fecit Christus in sua passione; et sic expedivit nobis iter vitae.

5. In resurrectione ascendit ante nos, ut ad eri-. gendum nos nobis manum exlenderet. Omnes enim recludebamur in fossato mortis, quousque Christus, ascendens de raorte, iacentibus extendit manum suam fit extraxit eos ab inferis. Et pingi solet Christus egrediens ab inferis manu retro extensa ad trahendum post se alios. Ne timeas ergo, homo, submergi in profundo morlis, quia tibi tendit manum qui ascendit ab inferis; Deuteronomii trigesimo tertio: « Ascensor caeli auxiliator tuus «. Ipse enim est, qui extendit manum Petro ad erigendum de mari, cum coepisset mergi, Matthaei decimo quarto.

'3. In ascensione ascendit ante nos ad hospitium praeparandum; loannis decimo quarto: « Vado vobis parare locum, et si abiero et praeparavero vobis locum, jterum venio et accipiam vos ad me ipsum »; et ad Ephesios quarto: « Ascendit super omnes caelos, ut adimpleret omnia». Tunc autem adimplebuntur omnia, quando recipiet suos in aeterna tabernacula, « iudicabit nationes et implebit rninas ». — Sic ergo Christus ascendit in incarna-' tione ad iter oslendendum, in passione ad iter expediendum, iii resurrectione ad manum extendendum, in ascensione ad hospitium praeparandum.

(Vers. 19.) Stetit etiam Lesus in medio discipulorum suorum et dixit eis: Pax vobis.

1. Congruit hic duo de ChrJsto notare, scilicet statum — et verbum. Slatus eius dat nobis formam virtutis, verbum vero formam pacis. Stetit enim in mediomde dicitur: Stetit Lesus inmedio discipulorum suorum; et protulit verbum pacis; unde sequitur: Pax vobis.

Sfetit, inquit, m medio.

Require supra de statu Iesu in raedio, capitulo prirao 5.

2. Et dixit eis: Paxvobis. Nota, quod triplex pax distinguitur in Scriptura, scilicet pax mundana, pax interna, pax aetema; sive pax tempoi-is, pax pectoris et pax aeternitatis; vel aliter: pax peccatorum, pax iustorum et pax Beatorum. — De pace peccalorum, in Psalmo: « Zelavi super iniquos, pacem peccatorum videns ». — De pace iustorum, Psalraus: « Pax multa diligentibus legem tuam »; et Isaiae quadragesimo octavo: « Utinara attendisses mandata mea! facla fuisset sicut flumen pax tua ». — De pace Beatorum, Sapientiae tertio: « iustorum animae » etc.; et soquitur: « Visi sunt oculis insipientium mori, illi autem sunt in pace ».