Caput XIV. Cleri gallicani ab antiqua traditione ducta sententia : conventus generalis anni 1655 adversus Joannem Bagotium acta memorantur
Cleri gallicani ab antiqua traditione ducta sententia : conventus generalis anni 1655 adversus Joannem Bagotium acta memorantur.
Hanc sanctam et apostolicam episcopalis jurisdictionis ac potestatis à Christo immediate profectæ et institutæ doctrinam, Ecclesia gallicana studiosissime retinuit, nec passa unquam est ab ea traditione deflecti.
Ut alia omittamus, nostra memoria, anno videlicet 1655, Joannes Bagotius degenerem sententiam, qua vilescat episcopatus, propugnasse visus erat .1 Id cum clerus gallicanus maximo ac frequentissimo consessu Parisiis congregatus molestissime tulisset, purgavit se coram amplissimo cœtu Bagotius, professusque [137] est disertis verbis : « Episcopos immediate à Christo accipere jurisdictionem, atque in suis Ecclesiis gubernandis eadem auctoritate pollere, qua apostoli.2 »
Idem Bagotius docere visus, « ita se habere Papam respectu cujuscumque episcopi, et cujuscumque diœceseos, ut se habet episcopus respectu cujuscumque curati, et cujuscumque parœciæ diœceseos ; » id à se dictum negavit ; « atque inter utrumque ingens discrimen esse professus est, etiam jure divino. »
Sacer vero cœtus fideles omnes edoceri voluit, » constitutam à Christo Papæ auctoritatem in tota Ecclesia, episcoporum vero in suis diœcesibus ; quæ doctrina esset conciliorum Lateranensis sub Innocentio III, Florentini, ac Tridentini. »
Eam doctrinam gallicani Patres luculentius exponunt, datis pro more litteris ad omnes coepiscopos, quarum hæc summa est : « Neminem orthodoxum dubitare, quin Papa sit caput, pastor et primas universalis Ecclesiæ, uti loquitur concilium Florentinum ; cujus potestatis jure posse eum in casibus ac forma in jure præscriptis, providere regimini omnium Ecclesiarum, omnique pastorali functioni. Verum ea doctrina non destruit jus episcopale, neque propterea admitti delegatos sine causa, qui sine episcoporum licentia omnia eorum munia obire possint : hierarchiam nihil esse aliud quam subordinationem quamdam membrorum ad caput ; eo esse comparatam ut membra conservet sub capitis regimine ; ac licet utrique et caput et membra potestatem ac vitam ducant ab eodem Christo, non tamen eadem vi neque pari auctoritate : apostolos haud minus Petro fuisse subjectos, quanquam æque ac Petrus à Christo missionem habuissent ; ita episcopos, qui apostolis successerint, haud minus à Christo habere potestatem, licet eam exercere sub Papa Petri successore debeant : cæterum violari episcopatum, qui secundum Cyprianum unus est, nisi episcopus agnoscatur à Spiritu sancto præpositus gregi ; qui se ab ejus auctoritate segregaverit, ab eo id pati Ecclesiam, quod sol erepto radio, obstructo rivo fons, detracto uno ramo arbor tota pateretur : ac neminem Ecclesiæ vere esse conjunctum qui non agnoscat, et superiorem in totius [138] corporis capite potestatem, et quæ in subjectis particularium Ecclesiarum capitibus vigeat : et Papam quidem instar petræ esse, qua fundatur Ecclesia : episcopos vero columnarum instar, qua portetur ; atque omnino ad sustentandam tanti ædificii structuram, et petram, et columnas æque conservari oportere.3 »
Hanc celeberrimi conventus acceptam à majoribus et tradendam posteris sententiam, aulicis artibus aliquanto tempore interceptam, conventus Ecclesiæ gallicanæ, anno 1682, innovavit ac promulgavit.
Hoc sacrum depositum ab omni Patrum memoria Sorbona custodit. Neque unquam innoxios habuit qui aliud sentirent, ut à nobis prolata monumenta testantur.4
Nimia illa quidem, inquies, quæ potestatem jurisdictionis parochorum æque ac episcoporum et Papæ, à Christo esse docet, ut ex eisdem monumentis atque ex novissima Vernantii censura patet.
Qui hæc objiciunt, doctrinam sacræ Facultatis non intelligunt : diserte enim explicat hic agi de parochis, non quantum ad limitationem, sed quantum ad institutionem primariam ; subditque in censura Vernantii : « Salva semper immediata episcoporum in prælatos minores, seu curatos et plebem subditam auctoritate. » Mens ergo Facultatis de secundi ordinis sacerdotibus non ea est : institutum à Christo, ut sint eo ritu, quem nunc Ecclesia servat, in parœcias distributi ; id enim pertinet ad eam limitationem, quam à Papa quidem et ab Ecclesia esse ipsa Facultas docuit ; sed omnino à Christo esse id, quod ad primariam hujus ordinis institutionem pertinet ; nempe ut ille ordo sit in Ecclesia necessarius, et secundo loco sub episcopis ecclesiasticam jurisdictionem exerceat ; quam cum exercet, non ab alio quam à Christo, secundum canones et episcoporum juxta præscripta, exercendam accipiat : ita ut episcopis, à quibus consecrantur et instituuntur, tanquam immediatis pastoribus, vicariam operam præstent : quod est verissimum. At episcopos, licet Papæ divino jure subjectos, ejusdem esse [139] ordinis, ejusdem characteris, sive ut loquitur Hieronymus,5 ejusdem meriti, ejusdem sacerdotii, collegasque et coepiscopos appellari constat : scitumque illud Bernardi ad Eugenium papam : « Non es dominus episcoporum, sed unus ex ipsis.6 »
Quod ergo nuperrime inventum est, episcopos à Papa jurisdictionem habere, ejusque quosdam esse vicarios, ut duodecim sæculis inauditum, à scholis christianis amandari oporteret.
Footnotes
Chapter 280 of 396