Articulus 11

SOLUTIO PARTICULÆ TERTIÆ, SCILICET, UNDE PROVENIAT QUOD MALOS VIDEMUS SÆPE OPTIME MORI.

Luc. xvi, 25.

Ibid. xvi, 27, 35.

Matth. v, 45.

Si mali in malitia finaliter permanentes, idcirco optime mori dicantur, quia in prosperitate mundana, et præsentia ac consolatione amicorum ac propinquorum, et leni quodammodo morte decedunt, hoc ex providentia Dei et justo ejus procedit judicio: vel quia fortasse aliquid boni egerunt, pro quo in vita hac præmiantur, quemadmodum diviti epuloni Abraham dixit. Recepisti bona in vita tua; vel ad damnationem eorum majorem, qui beneficiis Dei in tantum fuerunt ingrati, sicque eorum damnatio appareat justior; vel propter ostensionem liberalitatis et bonitatis divinæ, quæ ingratis et reprobis tot bona largitur, quemadmodum ait Salvator: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos; et eritis filii Altissimi, quia ipse benignus est super ingratos et malos; qui solem suum facit oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos. Qui etiam nullum bonum, quantumlibet modicum, deserit irremuneratum.

Porro, si clausula hæc intelligatur de malis conversis, qui pœnitentiam agentes condignam saluberrime moriuntur: tunc istud tanto plus attribuendum est superpiissimo Deo, et prædestinationi ac gratiæ ejus, quanto sic optime mori, excedit præfatum optime mori. Quamvis equidem præscientia et reprobatio Dei non sit proprie causa culpæ reproborum, prædestinatio tamen est propria causa totius gratiæ et virtutis electorum, quibus Deus ab æterno præordinavit, et dare decrevit omnia quibus perveniunt ad salutem. Propter quod asserit Augustinus : Si prædestinatus est, ad tempus errare potest : in æternum perire non potest. Et Veritas ait : Omne quod dat mihi Pater, ad me veniet. Sic Paulus, quia vas erat electionis, quamvis ad tempus fuerat persecutor et homicida, viros et mulieres trahens ad mortem, sacrilegus et blasphemus, optime obiit.

Praeterea contuendum, quod tam sacra Scriptura, quam expositores sancti et doctores scholastici, loquuntur de bonis et malis, justis et injustis, electis et reprobis, dupliciter, puta formaliter et materialiter, seu in sensu composito et diviso. Loquendo namque de eis formaliter atque in sensu composito, justus non potest damnari, nec prædestinatus perire. Sicque ait Salvator : Non potest arbor bona fructus malos facere, neque arbor mala fructus bonos facere. Verumtamen arbor bona, seu bonus homo, potest fieri malus, in quantum liberi est arbitrii, et voluntatem habens vertibilem. Insuper, quæ in Scripturis de justis et injustis dicuntur, ut communiter intelligenda sunt de eis ex hypothesi, utpote si tales usque in finem permanserint : sicut quum dicitur, Qui se humiliat, exaltabitur ; vel, Beati qui esuriunt

Joann. vi, 37.

Act. ix, 15.

Ibid. viii, 3.

1 Tim. i, 13.

Matth. vii 18.

Luc. xiv, 11; xvm, 14.

Matth. v, 6. justitiam, quia saturabuntur. Prædestinatus quoque (loquendo de eo materialiter atque in sensu diviso, videlicet ut est viator peccabilis, liberum habens arbitrium) potest damnari. Prædestinatio quippe non tollit ab eo vertibilitatem ac libertatem propriæ voluntatis. Quod si quis dixerit : Si hoc modo, Potest damnari, ponatur in esse, ergo potest esse quod prædestinatus damnatur. Et respondendum, quod stante hypothesi, scilicet quod sit prædestinatus, non potest poni in esse. Et si materialiter loquendo, seu in sensu diviso, ponatur in esse, tunc hypothesis tollitur, et antecedens aufertur: unde est ibi necessitas consequentiæ, non consequentis.