Capitulum 5

De comparatione ejus qui sagittando conatur tangere signum.

QUEMADMODUM hi qui bellica tela tractant, dum cupiunt demonstrare artis suæ peritiam coram rege terreno, conantur jacula seu sagittas defigere in parvissimam scutulam depicta in se præmia continentem, certi quod pervenire non possint ad finem præmii concupiti, nisi per suæ destinationis intentionisque lineam : quod utique præmium sortientur, quum obtinere valuerint suæ intentionis propositum, tangendo videlicet signum. Quod si intueri cessaverint, non sentient se defecisse a recta ac petita directione sagittæ, quantumcumque cassa eorum intentio aberret a tramite recto : quoniam nullum certum habent signum quo suæ directionis probent peritiam, vel redarguant ejus errorem. Ideo quum inutiles jactus in aerem vane ejecerint, nequeunt judicare in quo aut quantum erraverint sive decepti sint, quoniam nullum signum eis ostendit quantum a recta emissione sagittæ defecerint, nec ullus intuitus instruit eos qualiter debeant deinceps corrigere aut revocare directionem et lineam artis suæ. Ita ergo et nostri propositi finis est vita æterna, secundum Apostolum, dicente eodem : Habentes quidem fructum vestrum in sanctificationem, finem vero vitam æternam.¹ Itaque scopos seu fructus est puritas cordis, quam Apostolus non immerito nuncupavit sanctificationem, sine qua prædictus finis, utpote vita æterna, non poterit obtineri. Ac si aliis verbis dixisset : Habentes quidem scopon vestrum in cordis puritate, finem vero vitam æternam. De qua destinatione seu scopo nos docens idem Apostolus, ipsum nomen signanter expressit, dicendo : Quæ posteriora sunt obliviscens, ad ea vero quæ ante sunt extendens me, ad destinationem persequor, ad bravium supernæ vocationis Domini.² Quod evidentius in Græco ponitur sub hoc sensu : secundum destinationem persequor. Quasi dixisset : Ad finem cœlestis bravii pervenire studeo ac intendo hac destinatione, qua posteriora obliviscor, id est vitia anterioris ac veteris hominis. Quidquid ergo nos potest dirigere ac juvare ad hunc scopon, puta ad cordis puritatem, sectari debemus tota virtute; et quidquid retrahit ac impedit ab eadem, vitare debemus tanquam perniciosum et noxium. Denique pro adipiscenda ac perficienda hac cordis puritate omnia agimus ac sustinemus : pro hac contemnuntur parentes, patria, dignitates, divitiæ atque deliciæ hujus mundi et universa voluptas, ut scilicet puritas cordis retineatur perpetua. Hac itaque puritate proposita et intenta, rectissime dirigentur ad eam semper actus nostri et cogitationes. Quæ si non fuerit jugiter constituta ante oculos nostræ mentis, non solum efficiet cunctos nostros labores vagos atque instabiles, et compellet eos effundi incassum et sine ullo profectu, sed etiam suscitabit cogitationes diversas ac sibi contrarias. Quia necesse est mentem non habentem quo recurrat et cui principaliter inhæreat semper, mutari per horas singulas ac momenta juxta occurrentium varietatem, atque in illum statum continuo transformari, qui primus occurrerit ex his quæ foris accidunt.