Capitulum 14
De animæ perpetuitate.
QUAMOBREM unusquisque nunc vivens in corpore, sciat se in futuro deputandum regno aut ministerio ejus cujus participem et cultorem præbuerit semetipsum in hac vita; nec ambigat se futurum consortem illius in perenni sæculo illo venturo, cui maluerit se nunc ministrum sociumque præbere, juxta sententiam Christi dicentis: Si quis mihi ministrat, me sequatur, et ubi sum ego, illic et minister meus erit.1 Quemadmodum namque regnum diaboli obtinetur per similitudinem vitiorum, sic regnum Dei possidetur per exercitationem virtutum, puritate cordis ac spirituali scientia. Ubi autem regnum Dei, ibi procul dubio vita æterna; et ubi regnum diaboli, ibi mors est et infernus. In quo qui fuerit, Deum laudare non potest, juxta Prophetam dicentem: Non mortui laudabunt te, Domine, neque omnes qui descendunt in infernum;2 sed nos (inquit) qui vivimus, benedicimus Dominum, ex hoc nunc et usque in sæculum. Non enim est in morte qui memor sit ejus; in inferno autem peccati quis confitebitur Domino?3 Id est, nemo. Nemo enim quum peccat, confitetur Deum, etiam si millies profiteatur se christianum aut monachum. Nullus ea committens quæ Dominus detestatur, reminiscitur ejus; nec vere confitetur se servum illius, cujus contemnit præcepta mente superba. In qua morte Apostolus pronuntiat esse viduam quæ in deliciis vivit:4 Vidua (inquiens) quæ in deliciis est, mortua est. Sunt igitur multi qui in corpore isto viventes, sunt mortui, et qui in inferno jacentes, Deum laudare non possunt. Econtrario sunt qui corporaliter defuncti, Deum suum benedicunt ac laudant, secundum illud:5 Benedicite, spiritus et animæ justorum, Domino;6 et, Omnis spiritus laudet Dominum. In Apocalypsi quoque animæ occisorum dicuntur non solummodo Deum laudare, sed etiam interpellare.7 Denique in Evangelio Dominus evidentius ait ad Sadducæos: Non legistis quod dictum est a Deo dicente vobis, Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob? non est Deus mortuorum, sed viventium.8 Omnes enim illi vivunt, de quibus et Apostolus loquitur:
Hebr. xI, 16. Propter quod non confunditur Deus vocari Deus eorum; paravit enim illis civitatem.
Luc. xVI. Evangelica item parabola de paupere Lazaro et de divite purpurato prolata, ostendit quod mortui post recessum a corpore non sint otiosi, nec absque sensatione : quoniam pauper ille obtinuit beatissimam sedem, seu Abrahæ sinum, dives vero exuritur intolerabili ignis æterni ardore.
Ibid. xxIII, 43. Si autem et illud quod dictum est ad latronem : Hodie mecum eris in paradiso, attendamus, quid aliud manifeste significat, quam in animabus a corpore separatis non solum manere pristinos intellectus, sed etiam perfrui eas congrua retributione juxta qualitatem meritorum actuumque suorum? Hoc etenim Dominus nequaquam promisisset latroni, si scivisset animam ejus post separationem a corpore sensu privandam, vel in nihilum resolvendam : non enim caro, sed anima ejus ingressura fuit cum Christo in paradisum. Interea præcavenda, et toto horrore detestanda est illa hæreticorum distinctio, qui dum non credunt Deum potuisse esse in paradiso eodem die quo in infernum descendit, ita distinguunt, seu punctuant : Amen dico tibi hodie, atque interposita punctuatione hac ipsa, subjungunt, mecum eris in paradiso. Quatenus ista promissio intelligatur non statim impleta post Christi passionem, sed post ipsius resurrectionem ; non intelligentes quod Christus ante suam resurrectionem protulit ad Judæos, qui eum credebant concludi ac terminari humanis angustiis infirmitateque carnis, sicut concludebantur et ipsi : Nemo ascendit in cœlum, nisi qui descendit de cœlo, Filius hominis qui est in cœlo. Ex quo manifeste probatur, animas defunctorum non solum suis sensibus non privari, imo nec affectibus istis, videlicet spe, tristitia, gaudio, metu, carere, et eas modo incipere prægustare quædam eorum quæ eis reservantur in finali ac generali illo examine ; nec resolvi eas in nihilum secundum infidelium quorumdam errorem, sed electas vivacius subsistere, Deique laudibus intensius inhærere. Et revera ut sequestratis paulisper testimoniis Scripturarum, disputemus breviter aliqua juxta mediocritatem nostri ingenii de natura animæ rationalis, nonne ultra totius ineptiæ ac erroris, non dicam fatuitatem, sed insaniam est, vel leviter suspicari pretiosiorem hominis partem, in qua, secundum Apostolum, consistit imago Dei et similitudo ipsius, insensibilem fieri deposita sarcina corporali : quæ pretiosior pars totam vim rationis in se continens, facit mutam et insensibilem carnis materiam participatione sui esse sensibilem? Quum utique consequens sit, et ordo rationis hoc ipsum contineat et concludat, ut mens humana exuta carnali pinguedine qua nunc hebetatur, vires suas intellectuales reparet ac restauret in melius, easque recipiat puriores ac subtiliores, potius quam amittat.
Id quoque quod dicimus, sanctus Apostolus in tantum verum esse cognovit, quod optavit a carne dissolvi, ut separatione ejus copularetur Deo stabilius, dicens :
Desiderium habeo dissolvi, et esse cum Christo, multo enim melius, quia dum sumus in corpore, peregrinamur a Domino ; et idcirco audemus, et bonam voluntatem habemus magis peregrinari a corpore, et præsentes esse ad Dominum : propterea contendimus, sive absentes, sive præsentes, placere illi ; commorationem animæ in carne mortali asserens esse peregrinationem a Domino, absentiamque a Christo, separationem vero et discessum animæ ab hac carne confidens tota credulitate esse præsentiam beatam cum Christo. Et evidentius iterum ait idem Apostolus de hoc vivacissimo animæ statu : Accessistis ad
Hebr. xII, 22, 23. Sion montem, et civitatem Dei viventis Jerusalem cœlestem, et ad multorum millium angelorum frequentiam, et ecclesiam primitivorum qui conscripti sunt in cœlis, et spiritus justorum perfectorum. De quibus spiritibus in alio loquitur loco : Deinde patres carnis nostræ habuimus eruditores, et reverebamur eos ; non multo magis subjiciemur Patri spirituum, et vivemus ?
1 Cor. xI, 7; Coloss. III, 10.
Philipp. I, 23. II Cor. v, 6.
Ibid. 8, 9.
Hebr. xII, 22, 23.
Ibid. 9.
Footnotes
Chapter 15 of 499