Sectio 2, art. 10: UTRUM OONUM INTELLECTUS
SIT IN OMNIBUS JUSTIS?
Hic articulus est magni momenti quoad quaestionem mysticam liodiernam : an contemplatio infusa mysteriorum fidei sit in via normali ad sanetitatem.
Status qucestionis. — Primo aspectu videtur quod non : 1° Nam niiilti habentes gratiam patiuntur mentis hebetudvnem. 2° Quia ad i nfiiioscenda supernaturalia videtur quod sola fides sufficit stricte ■ul salutem. 3° Imo donum intellectus, se subtrahit sanotis quanioque ut videtur, quia pluries etiam ipsi dicunt se non intelligere Sucram Scripturam aut quid faciendum est.
Conclusio est affirmativa et probatur dupliciter :
1° Ex verbo Dei apud Joan. (viii, 12) : « Qui sequitur me, non ambulat vn tenebris... » Ergo in luce. Ergo qui habet gratiam, habet donum intellectus ut possit prqmpte et dociiiter accipere illuminallones divinas saltem circa necessaria ad salutem. Item (I Joax., ii, 27): « Vnctio eius docet vos de omnibus ». Insuper sEepe in imalmis anima justa postulat illnmiuationes a Deo, ergo debet dlsponi ut dociliter eas accipiat.
2° Probatur ratione theologica: In omnibus jnstis necesse est ••hhc rectitudinem voluntatis ad finem ultimum supernaturalem. Atqui
DB DONO INTELLBCTUS hffic voluntatis rectitudo prasupponit cognitionem veritatis supernaturalis per donum intelleetus. Ergo in omnibus justis existere debet donnm intellectus cum aliis connexum, prassertim ad recte judicandum de via ad flnem ultimum, in casibus coniplexis, in quibus est apparens conflictus obligationum, v. g. erga reUgionem et erga patriam, ut casus S. Mauritii martyris et alii milites martyres, qui subierunt mortem potius quam sacriflcarent idolis sub mandato Imperatoris.
Difficultas est in minore, scil. quare non sufficiat lumcn fidei infusw. Respondet Cajetanus, fides non sufflcit, « propter imperfeetam participationem divini luminis in lumine fidei (cf. I'-II", q. 68, a. 1 et 2 et in nostra qusestione, art. seq.). Fides enim ex se sola non dat rectam <estimationem practicam de ultimo fine, ut patet de fideli averso a fine ultimo per peceatum mortale, errat enim practice hic homo fidelis circa finem ultimum. Nec, caritate adveniente, fides vwa sufflcit ad istam rectam {estimationem practicam habendam, nam fldes viva non differt a fide informi per id quod se tenet ex parte intellectus, sed voluntatis; talis autem existimatio ad intellectum pertinet, ut bene notat hic Cajetanus. Ideo praster lumen infusum fidei, congrue additur in omni justo lumen doni intellectus, ad penetranda ea qu<e credenda sunt, prwsertvm drca finem ultimum ut oportet ad salutem. Hoc congruum est, ergo hoc donum pertinere debet ad organismum spiritualem, ut hic organismns sit perfectus, et aptns ad viam veritatis servandam quando videntur esse conflictns obligationum ; vg. a4 onanismum vitandum in matrimonio, dum familia est jam numerosa et sine fortuna.
Ad iu"'.- Sic omues justi sufficienter instruuntur a Spiritu Sancto ciroa necessaria, ad salutem, sic saltem verificantur verba I Joan., n, 27 : « Unctio eius docet vos de omnibus ». Vg. si est conflictus inter Ecclesiam et Statum ut in quibusdam complexiB qutestionibus, functiouarius Statns indiget hoc dono.
Ad %"m: « Etsi non omnes habentes fidem plene intelligant ea quas proponuntur credenda, intelligunt tamen ea esse vredenda, et quod ab eis nullo modo est deviandum ». Etiam inter tentationes majores sic judicant boni fideles, non tamen scientifice, ut theologi.
Ad S""1: « Donum intellectus nunquam se subtrahit sanctis circa ea quai sunt necessaria ad salutem, sed circa alia interdum se subtrahit, ut non omnia ad liquidum per intellectum penetrare possint. ad hoc quod superbi» materia subtrahatur ».
Sic in purificationibus passivis, sunt stepe magna» tentationes contra fldem et spem; qutedam mysteria, ut pwedestinationis et asternitatis paaiaruni simul sumpta, videntur incredibilia, nam ex una parte illustratnr anima circa profunda Dei, et ex altera parte tentatur a dasmone, tunc quasi obnubilantur credibilitatis motiva, scil. vis probativa miraculorum, prophetiarum, mirabilis vitas Ecclesia» et tamen in hac nocte spiritus remanet id quod dicit S. Tho mas ad 2™ : « Intellignnt tamen lue animas mysteria revelata esse credenda et quod ab eis nullo modo est deviandnm », et ad 3"1 :
AS HOC DONUM POSSIT BSSB CUM STATU PBCCATI 247 o Doniun intellectus nunquam se subtrahit sanctis circa ea qu» sunt nix-fssai-ia ad salutem ».
Imo sub illuminatione hujusce doni dicunt sancti in his proba iicmibus « Domine ada\uje nohis fidem», « adjuva incredulitatem Beam », « fac ut firmissime credam in Verbo tuo, et refugium immu- Ubile inveniam in Veritate prima. Deus salutis me®, adjuva me».
Hic articulus S. Thom® fundatur in multis textibus S. Scriptuiii' in quibus fideles postulant illuminationem divinam: v.g. (Ps., xxvi, 1); « Dominus illurainatio mca, et salus mea, quem timebo? ».
(Ps., xn, 4): « Illumina oculos meos, ne unquam obdormiam in morte». — (Ps., xvn, 29): « Domine, Deus meus, illumina tenebras Bieas ». Hoc dicitur ab eo qui jam credit, qni jam habet lumen fidei fed a.sseutiendum revelatis, sed nondum satis ea penetrat. — Item (/*•., cxviii, 35): « Faciem tuam iliumina super servum tuum ». — (/'«. , cxxxvin, 12): « Et nox, sicut dies, illnminabitur ». — {Eccli., ii. 10): « Qui timetis Dominum, diligite illum et illuminabuntur norda vestra». — (Ps., xxxm, 6): « Accqedite ad eum et illumi- Damini ». — > {Ephes., i, 18) : « Pater gloria» det nobis spiritum sapientias et revelationis, in agnitione eius: illuminatos oculos cordis «•toti, ut sciatis qu» sit spes vocationis eius et qute divitiae gloriae IttBreditatle eius in sanctis... ». Hoc dicitur ad omnes fideles Ephe- Hiorum ecclesias et valet pro omnibus justis.
Aur. V. — UTRUM ALIQUIS IN PECCATO MORTALl EXISTENS POSSIT HABERE DONUM INTELLECTUS.
Bst dubiura, quia potest habere prophetiam.
Conclusio est: Nullus habet, sine gratia gratum faciente, dotmm uilellectus.
V Probatur ex hoc verbo Domini apud Joan (vi, 45) : « Omnis i|iii audivit a Patre et didicit, venit ad me ». Auditus pertinet ad Bdem; sed per intellectum audita addiscimus vel penetramus, sec. 8. " IBBXSOE., I Mor., c. 15. Ergo quicumque habet donum intellectus, yeolt ad Christum per caritatem. Item (I Cor., u, 14) : « Animalis liomo non percipit ea quaj sunt Spiritus Dei, stultltia enim est illi "i non potest intelligere ». Cf. Comment. S. Thomte citatum iu n,: Revel., i, 180.
2° Probatur ratione theologica: Nisi intellectus noster moveatur ii Bpiritn Sancto usque ad rectam <estimationem practicam de fine iiltimo, nondum consecutus est donwm intellectus. Atqui prajdictam .i'4iiniationem de fiue ultimo non habet ille qui a fine ultimo avertjtur et circa ipsum practice errat, scil. dura est in statu peccati mortalis. Ergo nullus in statu peccati mortalis existens, habet ilonum intellectus.
DB DONO INTBLLECTUS
Ex hoc patet quod sola fides, qute remanere potest sine caritato, non dat hanc rectam sestimationcm de fine ultimo. Hanc recUun sestimationem donum intellectus facit penetrando, donum sapientur judicando. Ita Cajetanus in a. 6.
Ad W; IUuminatio Spiritus Sancti quse prascedit justificu tionem non pertingit ad perfectam rationem doni.
Ad 2"m: Ad prophetiam est quaedam illustratio mentis circa en qu*e prophetis revelantur, non circa rectam ssstimationem practioam de ultimo fine, quse pertinet ad donum intellectus.
Ad #""*.• Bene distinguitur donum intellectus a fide.
Chapter 15 of 69